Świątynie sztuki nowoczesnej

JJ

Projekt Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie autorstwa Christiana Kereza, od samego początku budził kontrowersje. Krytykowany jako zbyt zachowawczy i oszczędny. Czy rzeczywiście mamy powody, aby tak sądzić? Jego sylwetkę przedstawiamy na tle światowej czołówki muzeów sztuki współczesnej. Osadźcie nasz warszawski MSN w szerszym kontekście...

Tak wygląda ostateczna koncepcja budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Tak wyglądała koncepcja budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej
fot. materiały inwestora

 

 

Projekt Muzeum Sztuki Nowoczesnej, autorstwa Christiana Kereza od samego początku budził kontrowersje. Wybrany jako pierwsza nagroda w konkursie w 2007 jego budowa będzie realizowany w latach 2011 - 2014. Koncepcja projektu, wielokrotnie prezentowana przez swojego autora, przedstawia gmach jako doświadczenie porównywalne do eksploracji krajobrazu naturalnego. Wynika to przede wszystkim z horyzontalnego, rozłożystego charakteru budynku, jego skali oraz rozwiązań przestrzennych w jego wnętrzu.

 

 

Najbardziej kontrowersyjnym elementem projektu, poddawanym najszerszej krytyce była jego fasada i zewnętrze. Przez ostatnie lata byliśmy systematycznie przyzwyczajani do podziwiana architektury niezwykle krzykliwej, bogatej w swoim charakterze, skomplikowanej inżynieryjnie i wymagającej. To oferowały nam projekty Gehry'ego, w takiej architekturze lubili się szejkowie arabscy czy inwestorzy azjatyccy.

 

 

A jak jest dzisiaj? Czy projekt Christiana Kereza jest faktycznie jedynie betonowym pudłem przyrównywanym do supermarketu? A może jednak wpasuje się w aktualne trendy w budownictwie muzealnym. Popatrzmy na szerszy kontekst, w którym MSNK Kereza powinniśmy osadzić, a więc budynki wybudowane oraz zaprojektowane w ostatnich latach w różnych częściach świata na cele ekspozycji sztuki nowoczesnej. w formie zestawiany był z wyrazistymi dziełami architektonicznymi, rzeźbami będącymi symbolami miast.

 

 

Muzeum Sztuki Aomori - Jun Aoki, Aomori, Japonia 04-05

 

 

Muzeum Sztuki w Aomori w Japonii zaprojektowane zostało przez japońskiego architekta Juna Aokiego powstało w latach 2004-2005. Struktura Muzeum skomponowana jest dwubiegunowo, góra jej jest płaska spód natomiast jest nierówny, stykający się z ziemistym podłożem, które dodatkowo, w swoim otoczeniu, poszatkowane jest otaczającymi okopami.

 

 

 

Wnętrze struktury budynku składa się z kubicznych galerii wystawowych, dodatkowo zagospodarowane zostały przestrzenie pod budynkiem mieszczące planowane wystawy czasowe. Część wspomnianych wcześniej okopów, które nie łączą się w sposób bezpośredni z bryłą budynku, wykorzystywane są jako otwarte galerie terenowe. Okopy, pełniące rolę użytkową, maja jednocześnie nawiązywać do ważnego historycznie terenu wykopalisk, Sannai Murayama, leżącego opodal.

 

 

 

Taiyuan Museum of Art. - Preston Scott Cohen, Taiyuan, 07-010

 

 

Zwycięska propozycja dla Muzeum Sztuki w Taiyuan leżącego w północnych Chinach, utożsamia nowe podejście w nawiązywaniu relacji pomiędzy, miejscem, użytą technologią oraz kulturą zarówno tą z przeszłości jak i tą przyszłą. Forma budynku nawiązuje do rolniczych obszarów typowych dla prowincji Shanxi. Tak jak powyginane tarasy plantacji w Shanxi ściśle związane są z potrzebami nawadniania, tak połamana struktura muzeum nawiązuje do nowoczesnych technologii kontrolujących naturalne oraz sztuczne światło na potrzeby Muzeum.

 

 

Wrażenie przestrzeni przywołuje wielokrotność perspektyw w tradycyjnym chińskim malarstwie przedstawiającym krajobrazy. W przeciwieństwie do tradycyjnej zachodniej obramowanej jednopunktowej perspektywy, wygięte pełne kątów formy TMA dają wrażenie niespodziewanych rzutów przestrzennych, sekwencje świateł i cieni, ciągłości i jej braku, wszystko w środowisku sprawiającym wrażenie niczym nieograniczonym.

 

 

Formy te stanowią swoisty wizualny przewodnik dla zwiedzających, jednocześnie będąc ekranami filtrującymi światła. Elementem przewodnim projektu jest potrzeba zorganizowania muzeum zgodnie z dialektyką ciągłości i jej braku. Budynek powoduje wrażenie zjednoczonej sekwencji przestrzeni, jednocześnie dając gościom wolność wyboru, podążania przygotowaną ścieżką lub przechodzenia od jednej ekspozycji do drugiej.

 

 

Tel Aviv Museum of Art - Preston Scott Cohen, tel aviv, 07-010

 

 

Innym projektem Prestona Scotta Cohena, wkrótce zrealizowanym, jest Muzeum Sztuki w Tel Avivie. Zlokalizowany w centrum miejskiego kompleksu kulturowego, jego zaprojektowanie było nie lada architektonicznym wyzwaniem: połączenie ciasnoty trójkątnej działki oraz potrzeb muzeum na duże regularne przestrzenie wystawiennicze. Znalezionym rozwiązaniem było delikatne skręcanie geometrycznych płaszczyzn, które łączą poszczególne kąty pomiędzy galeriami i kontekstem, jednocześnie dopuszczając światło do najdalszych miejsc częściowo osadzonego pod ziemią budynku.

 

 

Muzeum przedstawia niecodzienną syntezę dwóch przeciwstawnych paradygmatów powszechnie przyjętych dla współczesnego muzeum: muzeum neutralnych białych pudeł oraz muzeum architektonicznie spektakularne. Indywidualne, prostokątne galerie są zorganizowane wokół "lightfall", wysokiego na prawie 30 metrów spiralnego atrium. Kompozycja budynku jest wieloosiowa. W swojej naturze, jest to seria niezależnych planów oraz stalowych struktur nałożonych  jedne na drugie, połączonych geometrycznymi fragmentami wertykalnej cyrkulacji.

 

 

Nowy budynek Muzeum nawiązuje do poprzedniego w tak daleko posuniętym stopniu, że sprawiają wrażenie spokrewnionych. Jednocześnie, nawiązuje do starszej tradycji która istnieje w ramach izraelskiej kultury architektonicznej. Wielokrotny wyraz modernizmu niegdyś reprezentowanego przez Mendelsons i Bauhaus w Tel Avivie, są syntetyzowane w języku architektonicznym, który stara się być międzynarodowy i progresywny w swojej kulturowej orientacji.

 

 

Uniwersyteckie Muzeum Sztuki Współczesnej Teodoro Gonzalez de Leon, Mexico Cty, 06-08

 

 

Museo Universitario de Arte Contemporáneo (MUAC - University Museum of Contemporary Art) uzupełnia kulturowy kompleks National Autonomous University of Mexico (UNAM) leżącego na południu stolicy Meksyku. Od 1976, wiele obiektów związanych z tańcem, teatrem, muzyką, filmem i literaturą powstawały właśnie tutaj. MUAC zlokalizowany jest na dużym placu obok sali koncertowej Nezahualcóyotl oraz na przeciwko Narodowej Biblioteki.

 

 

Spektakularny budynek został zaprojektowany przez  Teodoro González, jednego z najbardziej znanych i cenionych meksykańskich architektów, odpowiedzialnego między innymi za projekt muzeum Rufino Tamayo. Całkowita powierzchnia ma prawie 14,000 m2, z czego 6,000 m2 zarezerwowane jest dla 14 hal wystawienniczych mieszczących ekspozycje stałą muzeum oraz ekspozycje czasowe.

 

 

Budynek muzeum nawiązuje za sprawą ogromnej, szklanej, pochylonej fasady i minimalizmu formy zarówno do Metropolitan Museum w Nowym Jorku jak i do Londyńskiego Tate. Przykłady godne naśladownictwa.

 

Tea - Herzog & de Meuron, Santa Cruz de Tenerife, 03-08

 

Tenerife Space of Arts zajmuje powierzchnie okolo 20 tys metrów kwadratowych mieszczac 3 placówki kulturowe: Óscar Dom~n guez Institute bioblioteke Alejandro Ciora nescu Is-land oraz centrum fotograficzne wyspy

 

 

Budynek znajduje sie w centrum miasta Santa Cruz na wyspie Teneryfa.  Ten regularny, stonowany budynek zaprojektowany został przez szwajcarską pracownię Herzog& de Meuron we współpracy z kanaryjskim architektem Virgilio Gutierrez Herreros. Został on zaprojektowany w taki sposób aby wewnętrzne przestrzenie wystawiennicze były otwarte na otoczenie, umożliwiając napływ naturalnego światła do wnętrza. Projekt umożliwia również powiązanie historycznej części miasta otaczającej muzeum z jego nowocześniejszą twarzą wyrażoną przez sam budynek. Obszar ten składa się z ogólno dostępnego dla wszystkich skweru, którego głównym celem jest skierowanie gości do wnętrza budynku.

 

Museion - KSV Bolzano, Włochy 04-08

 

Nowy Museion zaprojektowany przez pracownię KSV i zrealizowany w latach 2004-2008 jest pomyślany jako muzeum otwarte. Jego kubiczny kształt jest naładowany silnym wizualnym wyrazem, a jego architektura ma w założeniu być nośnikiem dialogu: przednia i tylna fasada są w dużej mierze przezroczyste i pozwalają na nawiązanie dialog pomiędzy historyczną częścią miasta z jego nowszymi częściami oraz brzegami rzeki Talvera. Nowy Museoin ma łączyć zarówno w wymiarze symbolicznym jak i fizycznym dwie wspomniane wcześniej części miasta.

 

 

W nocy fasady są wykorzystywane do projekcji i prezentacji dzieł sztuki. Wnętrze budynku oraz jego przestrzenie są bardzo płynne: różne wymiary działalności muzealnej - ekspozycje i miejsca wystąpień, warsztaty dydaktyczne oraz biblioteka nie są w sposób zdecydowany od siebie oddzielone ale wręcz  ściśle ze sobą powiązane.

 

Art gallery of Ontario rozbudowa- Frank O.Gehry, Toronto, 05-08

 

Nie wszystkie budowane muzea odpowiadają postmodernistycznej, oszczędnej formie. W kontraście do wyżej przedstawionych projektów jest rozbudowa Galerii sztuki miasta Ontario zaprojektowana przez Fraknka Gehryego. W swojej zewnętrznej ekspresji zdecydowanie odbiega od skromnych minimalistycznych form.

 

 

Głównym, rzucającym się w oczy elementem jest fasada ze szkła i drewna rozciągająca się wzdłuż ulicy Dundas. Gwarantuje dobre doświetlenie wnętrza naturalnym światłem. Umożliwia również wzajemne przenikanie się wnętrza muzeum z jego otoczeniem, pełniąc rolę integracyjną. Fasada ma za zadanie zespolić muzeum z miastem, będąc przegrodą jedynie formalną nie zaś sztywną i zdecydowaną barierą.

 

O muzeach czytaj w najnowszej publikacji Architecture Now! Museums, którą kupisz w księgarni architektonicznejBOOK OFF>>

 

 

jj

 

Zobacz także:

 

Skomplikowany projekt Muzeum Sztuki Nowoczesnej

 

TOP 10 Bilbao

 

Zaprojektuj Antykatalogowiec


Skomentuj:

Świątynie sztuki nowoczesnej