Richard Neutra w Europie

wolf

Najsłynniejszy amerykański modernista, autor luksusowych, ultranowoczesnych rezydencji w Kalifornii ma też na swoim koncie europejski etap twórczości. Z pochodzenia Austriak ostatnie dziesięć lat życia spędził na Starym Kontynencie, gdzie zaprojektował 8 willi i dwa osiedla. Można je teraz zobaczyć na wędrującej po świecie wystawie

richard neutra, niemcy, modernizm, szwajcaria, wystawa, dom jednorodzinny
Klaus Leuschel und MARTa Herford

 

 

Richard Neutra to jeden z największych amerykańskich architektów, choć urodził i wykształcił się w Europie. To właśnie jemu Ameryka zasługuje przywiezienie ze Starego Kontynentu awangardowych wówczas dokonań modernizmu, był propagatorem tak zwanego stylu międzynarodowego.

 

 

Neutra urodził się we Wiedniu w 1892 roku. Jeszcze w czasie studiów zainteresował się architekturą Adolfa Loosa, który był wówczas w Austrii najbardziej postępowym architektem, twierdzącym, że ?ornament to zbrodnia?. Neutra fascynował się też dokonaniami Franka Lloyd Wrighta i jego budynkami, które rozciągają się w przestrzeni na wszystkie strony.

 

 

Na początku lat 20. pracował u samego Ericha Mendelsona, ale już w 1923 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie upatrywał swojej szansy na sukces. Poszedł śladami swojego rodaka Rudolfa Schindlera, z którym przez kilka miesięcy pracował u Wrighta.

 

 

Neutra od początku jednak stawiał na samodzielność i już w 1925 roku założył własną pracownię. Od początku specjalizował się w domach jednorodzinnych, przykładał przy tym zawsze szczególną wagę do indywidualnych życzeń swoich klientów, co dla modernistów nie zawsze było oczywistością. Jednocześnie prowadził prace badawcze nad nowym technologiami, zastosowaniem betonu, wielkich powierzchni szkła w budownictwie. Nawet swój własny dom zaprojektował jako całkowity eksperyment budowlany.

 

 

Przełomem w jego karierze był Lovell House, wybudowana w latach 1927-29 w Los Angeles luksusowa willa dla doktora Philipa Lovella. Był to pierwszy dom jednorodzinny w konstrukcji stalowej w USA. Absolutnie nie odstawał od tego, co w tym samym czasie budowali Mies van der Rohe czy Le Corbusier w Europie, więcej - wydaje się, że budynki Neutry są bardziej lekkie i dynamiczne.

 

 

Kolejne domy wypracowały jego rozpoznawalny styl. Mają wiele z dzieł Wrighta - podobną horyzontalność, wpisanie w krajobraz poprzez szereg wysunięć bryły, tarasów, jednak w odróżnieniu od swego mistrza Neutra unikał jakichkolwiek ozdób, a jego budynki były bardziej stechnicyzowane. Często we wnętrzach pozostawiał surowe betonowe ściany, stropy, stalowe konstrukcje, które nawały budynkom przemysłowego charakteru.

 

 

Domy Neutry były abstrakcyjną kompozycją, zawsze jednak opartą na kącie prostym. W latach 40. i 50. stały się one w Stanach wyznacznikiem stylu i elegancji. Jego wille miały olbrzymi wpływ na południowokalifornijski styl życia.

 

 

W 1947 roku powstało najsłynniejsze dzieło Neutry - dom letni Kaufmannów w Palm Springs w Kalifornii. Ma szeroko rozpostarte szklano-aluminiowe trakty, altanę-belweder na dachu i basen, w którego tafli odbija się budynek.

 

 

Pojawia się tu znak rozpoznawczy architekta - pajęcza noga, czyli lekkie podparcie przedłużonej płaszczyzny dachu na wybiegającej poza jej obrys (i kubaturę budynku) belce, spoczywającej na słupie. Poprzez to wyrzucenie konstrukcji na zewnątrz Neutra zyskiwał wnętrze wolne od słupów, co w połączeniu ze stosowaniem olbrzymich przeszkleń dawało poczucie przenikania się i ciągłości z krajobrazem.

 

 

Neutra nie porzucił jednak ojczystego kontynentu. W 1930 roku w czasie podróży do Europy prowadził wykłady w Bauhausie. Na Starym Kontynencie osiadł na stare lata. W latach 1960-70 zaprojektował 8 willi, w tym cztery w Szwajcarii, trzy w Niemczech i jedną we Francji oraz dwa osiedla mieszkaniowe w Niemczech. W 1970 roku Neutra zmarł w Wuppertalu.

 

 

Ten mniej znany i zbadany europejski etap twórczości Neutry w końcu doczekał się uwagi. W czterdziestą rocznicę śmierci architekta Klaus Leuschel we współpracy z niemieckim muzeum MARTa w Herford przygotowali pokaźną wystawę ostatnich 10 lat twórczości Richarda Neutry. Można na niej zobaczyć nigdy nie publikowane zdjęcia, oryginalne rysunki europejskich budynków Neutry. Specjalnie na wystawę przygotowano też modele domów, zdjęcia stanu istniejącego wraz z opisami.

 

 

Wystawa ?Richard Neutra in Europa - Bauten und Projekte 1960-1970? w MARTa dobiegła końca. Od 20 sierpnia do października ekspozycja będzie prezentowana w Szwajcarskim Muzeum Architektury w Bazylei, następnie zostanie pokazana w Ameryce.

 


Zobacz już teraz w naszej galerii ostatnie, europejskie budynki Richarda Neutry.

 

 

wolf

 

 

 

Zobacz też:


Mies van der Rohe i jego szklane domy


Amerykański modernizm nie zaistniałby bez jego zdjęć


WUWA - awangardowe osiedle obchodzi 80-tkę

 


Skomentuj:

Richard Neutra w Europie