Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932

Wystawy Werkbundu miały ogromny wpływ na rozwój myśli architektonicznej i urbanistycznej. Realizowane z wielkim rozmachem, projektowane przez najwybitniejszych architektów wdrażały w życie nowoczesne i śmiałe idee, które na zawsze zmieniły sposób projektowania. Razem z wrocławskim Muzeum Architektury zapraszamy na przegląd osiedli powstałych w lata 1927-1932 prezentowanych na nowej wystawie.
osiedle Weissenhof, budynek zaprojektowany przez Richarda Döckera osiedle Weissenhof, budynek zaprojektowany przez Richarda Döckera osiedle Weissenhof, budynek zaprojektowany przez Richarda Döckera, Landesmedienzentrum Baden Wurtemburg, Standort Stuttgart, Dieter Knauss

Międzynarodowa wystawa "Mieszkanie" i wzorcowe osiedle Weissenhof w 1927 roku w Stuttgarcie

Pierwsze wzorcowe osiedle powstało w 1927 roku na wzgórzu Weissenhof w Stuttgarcie w ramach wystawy "Mieszkanie", przygotowanej przez niemiecki oddział Werkbundu. Do udziału w budowie osiedla zaproszono siedemnastu architektów z Niemiec, Belgii, Francji, Holandii i Austrii: Petera Behrensa, Victora Bourgeois, Richarda Döckera, Josefa Franka, Waltera Gropiusa, Ludwiga Hilberseimera, Pierre?a Jeannereta, Le Corbusiera, Ludwiga Miesa van der Rohego, Jacobusa Johannesa Pietera Ouda, Hansa Poelziga, Adolfa Radinga, Hansa Scharouna, Adolfa Gustava Schnecka, Marta Stama, Bruno Tauta i Maxa Tauta.

Fragment tarasu w budynku projektu Le Corbusiera na osiedlu Weissenhof Stadtarchiv Stuttgart Heike van der Horst

Autorem urbanistycznej koncepcji osiedla był Ludwig Mies van der Rohe, który pełnił również kierownictwo artystyczne. Nadzór nad realizacją projektu urząd miejski Stuttgartu zlecił Richardowi Döckerowi. Wystrojem wnętrz zajmowało się dodatkowo 38 architektów.

Fragment osiedla Weissenhoffot. Mercedes Benz Classic Archive

Tytuł wystawy "Mieszkanie" wskazywał główny cel Werkbundu, czyli przedstawienie nowoczesnych domów wybudowanych przy użyciu nowych technologii i materiałów budowlanych, a tym samym znalezienie odpowiedzi na społeczne wyzwanie XX wieku, jakim był z pewnością niedobór mieszkań w przeludnionych miastach europejskich. Gotowe domy z urządzonymi wnętrzami były udostępnione do zwiedzania w trakcie trwania wystawy.

Widok osiedla Weissenhof, fotografia, 1927fot. Stadtarchiv Stuttgart Heike van der Horst

W osiedlu zaprezentowano domy wielorodzinne, domy jednorodzinne w układzie szeregowym oraz jedno- i dwurodzinne domy wolnostojące. Pokazano przykłady nowoczesnych rozwiązań dostosowanych do potrzeb wielkiego miasta. Typy domów uwzględniały potrzeby różnych warstw społecznych, także wykształconej klasy średniej. Ich zakres uległ rozszerzeniu w stosunku do koncepcji z 1925 roku, kiedy planowano przedstawić jedynie tanie masowe budownictwo mieszkaniowe. Dostęp do światła i powietrza oraz otwarcie przestrzeni ? to główne cechy przedstawionych budynków. Funkcjonalne rozwiązania wnętrz miały ułatwić prowadzenie gospodarstwa domowego, a co za tym idzie ? umożliwić kobiecie podjęcie pracy zawodowej.

Widok osiedla z lotu ptaka, fotografia, 1927fot. Strähle Luftbild Schorndorf

widok fragmentu osiedla, od lewej dom dwurodzinny Ernsta Wiesnera, dalej Jaroslava Putny 
i  Hugo Foltýna, trzyrodzinny dom Bohuslava Fuchsa i dwurodzinny dom Josefa Št'pánka, 1928 widok fragmentu osiedla, od lewej dom dwurodzinny Ernsta Wiesnera, dalej Jaroslava Putny i Hugo Foltýna, trzyrodzinny dom Bohuslava Fuchsa i dwurodzinny dom Josefa Št'pánka, 1928 widok fragmentu osiedla, od lewej dom dwurodzinny Ernsta Wiesnera, dalej Jaroslava Putny i Hugo Foltýna, trzyrodzinny dom Bohuslava Fuchsa i dwurodzinny dom Josefa Štepánka, 1928, fot. Muzeum miasta Brna

Wystawa nowoczesnego mieszkania w 1928 roku - wzorcowe osiedle Nový Dům w Brnie

Do udziału w budowie osiedla zaproszono dziewięciu architektów z Brna i Pragi. Byli to: Bohuslav Fuchs, Jaroslav Grunt, Jiří Kroha, Hugo Foltýn, Miroslav Putna, Jan Víšek, Jaroslav Syřiště, Ernst Wiesner i Josef Štěpánek. Autorami koncepcji urbanistycznej osiedla byli Bohuslav Fuchs i Jaroslav Grunt.

dom zaprojektowany przez Jaroslava Si ište, widok przed oficjalnym otwarciem wystawy ze stoiskiem do sprzedaży biletów, 1928, fot. Karel StoklasMuzeum m'sta Brna

Głównym celem budowy osiedla było przedstawienie idealnych propozycji mieszkań dla konkretnego klienta. Zaprezentowane domy były kompromisem między architektem, nabywcą i wykonawcą. Brneńskie osiedle miało propagować przede wszystkim tanie i racjonalne rozwiązania mieszkań dla warstwy średniej, łączyć dotychczasowe doświadczenia w tej dziedzinie ze współczesną praktyką architektoniczną oraz wykorzystywać nowe konstrukcje i materiały budowlane.

osiedle Novy Dum, widok współczesny, fot. Barbora i Karel Ponešovi, 2011Osiedle Novy Dum, widok współczesny, fot. Barbora i Karel Ponešovi, 2011, Muzeum miasta Brna

Na przykładzie szesnastu obiektów przedstawiono nowe oblicze "idealnego" domu jednorodzinnego z właściwymi rozwiązaniami technicznymi i sanitarnymi oraz z wyposażeniem wnętrz, przygotowanego do ewentualnej budowy seryjnej, a co za tym idzie - o większej dostępności cenowej. Jak pisał ówczesny recenzent, tanie domy szeregowe lub wolnostojące "otoczone zielenią, słońcem i powietrzem miały dołączyć do architektury prawdziwie nowoczesnej, w której każdy detal powinien być w miarę swoich możliwości doskonały i dla której nie jest jedynym osiągnięciem bycie 'nowocześnie' modną".

osiedle Novy Dum, widok współczesny, fot. Barbora i Karel Ponešovi, 2011osiedle Novy Dum, widok współczesny, fot. Barbora i Karel Ponešovi, 2011, Muzeum miasta Brna

dom nr 7, wysokościowy dom czynszowy wielorodzinny, widok od placu rekreacyjnego, proj. Adolf Rading dom nr 7, wysokościowy dom czynszowy wielorodzinny, widok od placu rekreacyjnego, proj. Adolf Rading dom nr 7, wysokościowy dom czynszowy wielorodzinny, widok od placu rekreacyjnego, proj. Adolf Rading, 'Die Form' 1929, s. 456

Wystawa "Mieszkanie i miejsce pracy" ("Wohnung und Werkraum" Ausstellung - WuWA) i wzorcowe osiedle z 1929 roku we Wrocławiu

Inicjatorem wystawy był Heinrich Lauterbach - przewodniczący śląskiego oddziału Werkbundu. Do udziału zaproszono jedenastu architektów z Wrocławia: Paula Heima, Alberta Kemptera, Theodora Effenbergera, Ludwiga Moshamera, Heinricha Lauterbacha, Paula Häuslera, Moritza Haddę, Emila Langego, Gustava Wolfa, Hansa Scharouna i Adolfa Radinga. Autorami koncepcji urbanistycznej osiedla byli Heinrich Lauterbach i Adolf Rading.

dom nr 31, dom hotelowy dla osób samotnych i małżeństw bezdzietnych, widok od ogrodu, proj. Hans Scharoundom nr 31, dom hotelowy dla osób samotnych i małżeństw bezdzietnych, widok od ogrodu, proj. Hans Scharoun, ?Die Form? 1929, s. 463

Celem budowy osiedla było przedstawienie nowych typów tanich małych i średnich mieszkań oraz nowoczesnej formy domów, a także nowatorskich technologii i materiałów budowlanych, które miały być przetestowane w trudnym śląskim klimacie. Gotowe domy z urządzonymi wnętrzami były udostępnione do zwiedzania przez trzy i pół miesiąca, a następnie zostały wynajęte przez wrocławskie Towarzystwo Osiedlowe Wrocław SA na dwa lata w celu wypróbowania w praktyce założeń nowej architektury.

dom nr 35, dom jednorodzinny, wejście od ulicy, proj. Heinrich Lauterbachdom nr 35, dom jednorodzinny, wejście od ulicy, proj. Heinrich Lauterbach, Muzeum Architektury we Wrocławiu, MAt IIIb-1032/2

W osiedlu zaprezentowano wielorodzinne domy czynszowe różnego typu (klatkowy, galeriowy, wysokościowy, z mieszkaniami dwupoziomowymi) i domy jednorodzinne w układzie szeregowym oraz jedno- i dwurodzinne domy wolnostojące o wyższym standardzie niż czynszowe (o powierzchni przekraczającej 150 metrów kwadratowych), o efektownej formie architektonicznej zespolonej z otaczającą zielenią, domy związane z ideą "Neuer Mensch", potrzebą światła, powietrza i słońca. Przedstawiono ponadto różne rozwiązania funkcjonalne w zakresie rozplanowania domów.

dom nr 26-27, dom dwurodzinny z garażami, widok od ulicy, proj. Theo Effenbergerdom nr 26-27, dom dwurodzinny z garażami, widok od ulicy, proj. Theo Effenberger, Muzeum Architektury we Wrocławiu, MAt IIIb-533/4

dom nr 9-22, szeregowy dom czynszowy, widok od ulicy, proj. Emil Lange (9), Ludwig Moshamer (10-12), Heinrich Lauterbach (13-15), Moritz Hadda (16, 17), Paul Häusler (18-20), Theo Effenberger (21, 22)dom nr 9-22, szeregowy dom czynszowy, widok od ulicy, proj. Emil Lange (9), Ludwig Moshamer (10-12), Heinrich Lauterbach (13-15), Moritz Hadda (16, 17), Paul Häusler (18-20), Theo Effenberger (21, 22), Muzeum Architektury we Wrocławiu, MAt IIIb-533/6

osiedle Neubühl, budynki wielorodzinne typ PQ, widok z tarasu sąsiedniego budynku, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, fot. Emil Roth, gta Archives/ETH Zurich (holding Emil Roth) osiedle Neubühl, budynki wielorodzinne typ PQ, widok z tarasu sąsiedniego budynku, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, fot. Emil Roth, gta Archives/ETH Zurich (holding Emil Roth) osiedle Neubühl, budynki wielorodzinne typ PQ, widok z tarasu sąsiedniego budynku, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, fot. Emil Roth, gta Archives/ETH Zurich (holding Emil Roth)

Wzorcowe osiedle Neubühl z lat 1928?1932 w zuryskiej dzielnicy Wollishofen

Z inicjatywą budowy osiedla wyszła grupa architektów, której członkami byli Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Max Moser, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, Sigfried Giedion i generalny sekretarz szwajcarskiego Werkbundu Friedrich T. Gubler. Aby zrealizować projekt, założono spółdzielnię Neubühl, którą miasto Zurych wspomogło kredytem. Do udziału w projektowaniu osiedla zaproszono siedmiu szwajcarskich architektów. Byli to: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Max Moser, Emil Roth, Hans Schmidt i Rudolf Steiger. Autorem koncepcji urbanistycznej osiedla był Werner Max Moser.

taras na dachu, budynek typ A, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)taras na dachu, budynek typ A, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)

Celem była budowa standardowych mieszkań dla wykształconej klasy średniej, przeznaczonych do masowej produkcji. Dzięki zastosowaniu systemu opartego na module metrycznym stworzono wiele różnych typów mieszkań - zarówno dla osób samotnych, jak i rodzin z dziećmi. Świadomie dążono do osiągnięcia różnorodności, która zapewniałaby mieszkańcom możliwość przeprowadzki w obrębie osiedla, jeśli wymagałaby tego ich sytuacja życiowa.

aneks jadalny  w budynku typu N, fot. Grete Hubacher, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)aneks jadalny w budynku typu N, fot. Grete Hubacher, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)

Nie indywidualna, ale zespołowa praca nad całym przedsięwzięciem była ideą architektów, którzy projektowali wszystko wspólnie, począwszy od planu sytuacyjnego, skończywszy zaś na wyposażeniu łazienek. Zastosowane technologie budowlane miały obniżyć koszty budowy i uczynić domy konkurencyjnymi w stosunku do innych dostępnych na wolnym rynku. Osiedle zrealizowano w trzech etapach. Mieszkania nie były sprzedawane przez spółdzielnię Neubühl, lecz wynajmowane jej członkom.

pokój z balkonem w budynku typu N, łączący funkcję pokoju dziennego i jadalni, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)pokój z balkonem w budynku typu N, łączący funkcję pokoju dziennego i jadalni, gta Archives/ETH Zurich (holding Haefeli, Moser, Steiger)

osiedle Neubühl, widok z lotu ptaka, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, zdjęcie archiwalne ok. 1932, gta Archives/ETH Zurich (Werkbundsiedlung Neubühl, Genossenschaftsarchiv)osiedle Neubühl, widok z lotu ptaka, architekci: Paul Artaria, Max Ernst Haefeli, Carl Hubacher, Werner Moser, Emil Roth, Hans Schmidt, Rudolf Steiger, zdjęcie archiwalne ok. 1932, gta Archives/ETH Zurich (Werkbundsiedlung Neubühl, Genossenschaftsarchiv)

widok od ogrodu na domy przy Veitingergasse (m.in. projektu Richarda Bauera, Josefa Hoffmanna i André Lurçat), 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Foto: Julius Scherb widok od ogrodu na domy przy Veitingergasse (m.in. projektu Richarda Bauera, Josefa Hoffmanna i André Lurçat), 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Foto: Julius Scherb widok od ogrodu na domy przy Veitingergasse (m.in. projektu Richarda Bauera, Josefa Hoffmanna i André Lurçat), 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Foto: Julius Scherb

Międzynarodowa wystawa Werkbundu w 1932 roku - wzorcowe osiedle w wiedeńskiej dzielnicy Lainz

W projektowaniu osiedla udział wzięło trzydzieścioro troje architektów z Austrii, Niemiec, Francji i ze Stanów Zjednoczonych: Richard Bauer, Karl Augustinus Bieber, Anton Brenner, Otto Breuer, Josef Franz Dex, Max Fellerer, Josef Frank, Hugo Gorge, Jacques Groag, Arthur Grünberger, Gabriel Guevrekian, Oswald Haerdtl, Hugo Häring, Josef Hoffmann, Clemens Holzmeister, Julius Jirasek, Heinrich Kulka, Ernst Lichtblau, Adolf Loos, Walter Loos, André Lurçat, Richard Neutra, Otto Niedermoser, Ernst Plischke, Gerrit Thomas Rietveld, Margarete Schütte-Lihotzky, Walter Sobotka, Oskar Strnad, Hans Adolf Vetter, Helmut Wagner-Freynsheim, Eugen Wachberger, Josef Wenzel i Oskar Wlach. Autorem urbanistycznej koncepcji osiedla był Josef Frank.

budowa osiedla: widok na dom projektu Josefa Franka (po lewej) i ogród domu dwurodzinnego projektu Karla Augustinusa Biebera i Otto Niedermosera, 1931, Österreichische Werkstätten, Zdjęcie: Ing. Franz Mayerbudowa osiedla: widok na dom projektu Josefa Franka (po lewej) i ogród domu dwurodzinnego projektu Karla Augustinusa Biebera i Otto Niedermosera, 1931, Österreichische Werkstätten, Zdjęcie: Ing. Franz Mayer

Celem inicjatorów było pokazanie różnorodności typów domów jednorodzinnych i wskazanie ich jako ewentualnych wzorców dla nowych osiedli. W pełni wyposażone domy przeznaczono do sprzedaży. Można je było oglądać w ramach międzynarodowej wystawy Werkbundu od 5 czerwca do 7 sierpnia 1932 roku.

od lewej: domy dwurodzinne projektu Karla Augustinusa Biebera/Otto Niedermosera, Waltera Loosa i Egona Wachbergera, cztery domy projektu Gerrita Rietvelda i dom dwurodzinny projektu Gabriela Guevrekiana, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherbod lewej: domy dwurodzinne projektu Karla Augustinusa Biebera/Otto Niedermosera, Waltera Loosa i Egona Wachbergera, cztery domy projektu Gerrita Rietvelda i dom dwurodzinny projektu Gabriela Guevrekiana, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherb

W osiedlu zaprezentowano siedemdziesiąt małych domów jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej, bliźniaczej lub szeregowej. Projekty zakładały maksymalne wykorzystanie przestrzeni i propagowanie nowoczesnego sposobu mieszkania. Josef Frank pragnął pokazać przede wszystkim różne modelowe rozwiązania nowoczesnych domów jednorodzinnych, nie zaś najnowsze metody budowlane. Według jego koncepcji, znaczny wkład w tworzenie nowej kultury mieszkania miały wnieść nie tylko racjonalne rozwiązania planów domów, ale także zróżnicowany dobór wyposażenia wnętrz.

widok na domy projektu André Lurçat i Josefa Hoffmanna, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherbwidok na domy projektu André Lurçat i Josefa Hoffmanna, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherb

dom projektu Josefa Franka, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherbdom projektu Josefa Franka, 1932, Architekturzentrum Wien, Sammlung, Zdjęcie: Julius Scherb

dom dr. Karla Kytlicy, architekt Josef Goeár, 1933, Osiedle Baba. Plany i modele, Tomáš Šenberger, Vladim~r Šlapeta, Petr Urlich, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2002, s. 169 dom dr. Karla Kytlicy, architekt Josef Goeár, 1933, Osiedle Baba. Plany i modele, Tomáš Šenberger, Vladim~r Šlapeta, Petr Urlich, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2002, s. 169 dom dr. Karla Kytlicy, architekt Josef Goeár, 1933, Osiedle Baba. Plany i modele, Tomáš Šenberger, Vladim~r Šlapeta, Petr Urlich, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2002, s. 169

Wystawa budownictwa mieszkaniowego w 1932 roku - wzorcowe osiedle Baba w praskiej dzielnicy Dejvice

Na zaproszenie Czechosłowackiego Stowarzyszenia Twórczego do realizacji przedsięwzięcia przystąpiło początkowo dwadzieścioro jeden czeskich architektów, w tym dziewiętnaścioro z Pragi i dwóch z Brna (Bohuslav Fuchs i Jiří Kroha), którzy wykonali projekty budynków, uwzględniając indywidualne potrzeby przyszłych mieszkańców. Z różnych powodów (kryzys gospodarczy, brak porozumienia z inwestorami) nie zostało zrealizowanych osiem domów (Bohuslav Fuchs, Josef Havlíček i Karel Honzík, Jaromír Krejcar, Jiří Kroha, František Marek, Otakar Novotný, Josef Štěpánek i Oldřich Tyl).

dom Juliusa Glücklicha, architekt Josef Goeár, 1934, Osiedle Baba. Plany i modele, Tomáš Šenberger, Vladim~r Šlapeta, Petr Urlich, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2002, s. 128dom Juliusa Glücklicha, architekt Josef Goeár, 1934, Osiedle Baba. Plany i modele, Tomáš Šenberger, Vladim~r Šlapeta, Petr Urlich, Muzeum Architektury we Wrocławiu, 2002, s. 128

Finalnie, autorami osiedla Baba było dwudziestu czterech architektów: Zdeněk Blažek, Antonín Černý, Jaroslav Fišer i Karel Fišer, Josef Fuchs, Josef Gočár, Josef Grus, Antonín Heythum i Evžen Linhart, Ladislav Horák, Pavel Janák, František Kavalír, František Kerhart, Vojtěch Kerhart, Jan E. Koula, Antonín Kučera, Hana Kučerová-Záveská, Ladislav Machoň, Mart Stam i Jiří Palička, Oldřich Starý i Ladislav Žák, František Zelenka i Štěpán Zelenka. Łącznie w latach 1932-1940 w obrębie wzorcowego osiedla Baba wybudowano trzydzieści dziewięć domów mieszkalnych.

fotografie współczesne, HLAVNfotografie współczesne, HLAVN

Celem inicjatorów była prezentacja różnych wariantów modernistycznej zabudowy mieszkaniowej dla klasy średniej w domach jedno- lub dwurodzinnych oraz domach z pracowniami dla artystów. Jesienią 1932 roku - od września do listopada - udostępniono zwiedzającym dwadzieścia domów w trakcie budowy, aby mogli się zapoznać z metodami i technologiami budowlanymi.

fotografie współczesne, HLAVNI MESTO PRAHAfotografie współczesne, HLAVNI MESTO PRAHA

 

fotografie współczesne, HLAVNI MESTO PRAHAfotografie współczesne, HLAVNI MESTO PRAHA

Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932 Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932 Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932 , Muzeum Architektury we Wrocławiu

Wystawa Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932

We wrześniu 2011 r. pomiędzy Wrocławiem a Stuttgartem powstał zaczątek sieci wymiany doświadczeń dotyczących ochrony osiedli Werkbundu. Rok później w Stuttgarcie pokazano wystawę poświęconą wrocławskiemu osiedlu WuWA, a we Wrocławiu wystawę o stuttgarckim osiedlu Weissenhof. Już wtedy uznano, iż celem sieci współpracy powinna być nie tylko wymiana doświadczeń w kręgach bezpośrednio zainteresowanych tą tematyką, ale również dbałość o uznanie roli osiedli w kontekście osiągnięć kultury europejskiej. Jako jedno z zadań sformułowano wspólne podjęcie starań o przyznanie osiedlom Europejskiego Znaku Dziedzictwa.

W listopadzie 2013 roku w Stuttgarcie po raz pierwszy w historii odbyło się spotkanie przedstawicieli wszystkich sześciu osiedli. Powstała wtedy sieć współpracy sześciu europejskich miast. Wyrażono wolę, aby w 2016 roku we Wrocławiu ? Europejskiej Stolicy Kultury, zaprezentować wspólnie wszystkie osiedla i pokazać ich znaczenie w kontekście europejskiego dziedzictwa kulturowego.

Każde z powstałych osiedli było inne, ponieważ koncentrowano się na odmiennych tematycznie i architektonicznie aspektach, nawiązując do gospodarczych i politycznych warunków w danym kraju. Stanowiły one rodzaj eksperymentu mającego na celu sprawdzenia funkcjonalnych założeń nowoczesnej architektury, przedstawienia nowych technicznych możliwości w budownictwie masowym oraz zaprezentowania nowego typu tanich małych i średnich mieszkań mających duże znaczenie społeczne. Wybudowane gotowe i urządzone domy miały przekonać przyszłych użytkowników do nowych sposobów mieszkania.

Lata powojenne to dla większości osiedli Werkbundu, częściowo zniszczonych wskutek działań militarnych, okres degradacji i zaniedbań. Zainteresowanie i uznanie rodziły się bardzo powoli, a dopiero po okresie ustrojowej transformacji pod koniec lat 80. XX wieku możliwe było właściwe spojrzenie na ogólnoeuropejski wymiar tych architektonicznych osiągnięć. Wszystkie osiedla Werkbundu do dzisiaj istnieją i są zamieszkałe. Zachowanie tych eksperymentalnych domów i ich otoczenia jest wielkim wyzwaniem dla ochrony i konserwacji zabytków.


Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 ? 1932

wernisaż 31 marca 2016 r. I wystawa czynna od 31 marca do 5 czerwca 2016 r.

Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 5, Wrocław ma.wroc.pl

Zobacz też inne wzorcowe osiedla inspirowane projektami Werkbundu:

Więcej o:
Komentarze (5)
Droga ku nowoczesności. Osiedla Werkbundu 1927 - 1932
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • giles

    0

    ten styl jest do dzisiaj obecny w niemieckiej architekturze. ciekawe realizacje ma za soba miedzy innymi alexander brenner ze stuttgartu (www.alexanderbrenner.de). mam nadzieje, ze znajda sie w polsce architekci, ktorych zainspiruje.

  • Gość: klaps

    Oceniono 2 razy 0

    brakuje mi we współczesnym neomodernizmie tej rzeżbiarskiej fantazji w wykończeniach dachów czy balkonów, tego zachwytu nad możliwościami plastycznymi betonu. Buduje się bloki na potęgę, ale zupełnie zapomniało się o łuku...

  • Gość: Serlio

    Oceniono 2 razy 0

    Jak na 90 lat jakie upłynęły od tamtego czasu to się za bardzo ten nasz kochany modernizm nie rozwinął.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX