Poznań TOP 10 - przewodnik architektoniczny

Nowoczesność w architekturze Poznania może mieć różne oblicza. Prezentujemy subiektywne zestawienie 10 budynków ze stolicy Wielkopolski. Wśród nich m.in. okrągły dom handlowy, wijący się apartamentowiec i najpiękniejszy akademik w Polsce.
Poznański Okrąglak, czyli Dom Towarowy projektu Marka Leykama Poznański Okrąglak, czyli Dom Towarowy projektu Marka Leykama Filip Springer / dla projektu Źle Urodzone

Okrąglak - ikona powojennego modernizmu

Dom Towarowy w Poznaniu powstał w latach 1949- 1954 według projektu Marka Leykama i stanowi jedno z najwybitniejszych osiągnięć polskiej architektury modernistycznej w okresie powojennym. Początkowo zakładano stworzenie dziesięciopiętrowego obiektu, jednak w czas prac budowlanych, ze względu na niestabilność gruntu, zmniejszono ilość kondygnacji o dwie (jednak w końcu lat 70-tych dobudowano dziewiąte piętro). W swej obecnej formie popularny Okrąglak ma 45 metrów wysokości.

Dom Towarowy Okrąglak- stan pierwotny

Źródło:Archiwum właściciela: Centrum Developments

Przyjęte przez Leykama rozwiązania formalne jeszcze dziś uderzają prostotą i klarownością. Bryła o formie walca jest prawie całkowicie przeszklona, z wyraźnie zaznaczoną prostokątną siatką żelbetowych żyletek. Parter został nieznacznie cofnięty w stosunku do lica ściany wyższych kondygnacji, co powoduję wrażenie, że walcowata bryła zdaje się unosić nad ziemią. Plan wnętrza jest naturalną konsekwencją przyjętej formy. Powtarzalny układ kolejnych kondygnacji realizuje modernistyczną koncepcję wolnego planu,  pośrodku każdego z pięter znajduje się okrągła klatka schodowa z trzema biegami schodów. Czystość formalnę układu Okrąglaka zaburza dostawiona w części tylnej prostopadłościenna bryła dodatkowej klatki schodowej.

W 2003 roku Okrąglak został wpisany do rejestru zabytków.

CZYTAJ TEŻ O "ŹLE URODZONYM" OKRĄGLAKU>>>

Modernistyczna hala sportowo-widowiskowa Arena w Poznaniu. Modernistyczna hala sportowo-widowiskowa Arena w Poznaniu. Filip Springer / dla projektu Źle Urodzone

Modernistyczna Arena

Poznańska hala sportowo-widowiskowa, zrealizowana w latach 1972-1974 według projektu Jerzego Turzenieckiego, wyraźnie przypomina rzymski Mały Pałac Sportu autorstwa Pier Luigi Nerviego. Takie źródła inspiracji nie stanowią jednak powodu do wstydu- wszak Nervi był prawdziwym artystą konstrukcji, a opracowywane przez niego struktury do dziś zaskakują śmiałymi rozwiązaniami technicznymi oraz dynamicznymi formami.

Hala Arena w Poznaniu- detal

fot. Mateusz.Woźniak (Wikimedia Commons)

Arena została zrealizowana na planie koła i przekryta spłaszczoną kopułą. Wsparto ją na rozmieszczonych promieniście żelbetowych podporach w kształcie litery Y, nachylonych w kierunku środka okręgu. Pokryta blachą aluminiową powłoka kopuły została w charakterystyczny sposób załamana na odcinkach pomiędzy kolejnymi podporami, dzięki czemu wizualnie zyskała na lekkości oraz podkreśliła dynamiczny wygląd całej struktury.

Wstęga Warty- apartamentowiec w Poznaniu zaprojektownay przez J. Gurawskiego i P. Cieślaka. Wstęga Warty- apartamentowiec w Poznaniu zaprojektownay przez J. Gurawskiego i P. Cieślaka. fot. Tomasz Kamiński / AG

Wstęga Warty

Forma apartamentowca wzniesionego wzdłuż brzegu Warty miała, według architektów Jerzego Gurawskiego i Przemysława Cieślaka, nawiązywać do tradycyjnego obrazu meandrów rzeki. Dlatego też, mimo tego że biegnąca przez Poznań Warta od dawna jest uregulowana, budynek ma kształt wijącej się wstęgi.

Apartamentowiec "Wstęga Warty".

fot. Radomil (Wikimedia Commons)

Usytuowany wśród zieleni, wydłużony 5-kondygnacyjny  budynek mieści apartamenty o zróżnicowanej strukturze i wielkości. Lokale na parterze wyposażone zostały w zielone tarasy, a te, które zlokalizowano na ostatnim piętrze- w "tarasy powietrzne". Koniec wstęgi zaakcentowany został charakterystycznymi, ostro zakończonymi balkonami przypominającymi dziób statku lub mostki kapitańskie. Elewacje budynku ukształtowane zostały przy użyciu ograniczonej ilości starannie dobranych materiałów. Biel tynkowanych ścian wyraźnie odciena się od zielonego otoczenia i kontrastuje z naturalnym drewnem stolarki okiennej, dużymi płaszczyznami przeszkleń oraz stalowymi balustradami.

Stary Browar w Poznaniu zaprojektowany przez Studio ADS Stary Browar w Poznaniu zaprojektowany przez Studio ADS Studio ADS

Nowy Stary Browar

Zaprojektowane przez Studio ADS założenie powstało na terenie dziewiętnastowiecznego browaru Huggera. Jednak  zachowane fragmenty dawnej architektury przemysłowej zostały wykorzystane w niewielkiej części, a "Stary Browar" w zdecydowanej większości składa się z form nowych, stylizowanych na dawne i bazujących na ikonografii dziewiętnastowiecznej architektury przemysłowej. Pierwotne projekty zakładały rewaloryzację części historycznych i uzupełnienie ich o nowe kubatury utrzymane w estetyce kontrastującej z historyczną. Jednak w trakcie prac, jak twierdzą sami architekci "projektowanie przekształciło się w proces ciągłego zdrapywania i doklejania. Usuwanie śladów współczesności w projekcie i dodawania elementów tkwiących korzeniami w tradycji".

Stary Browar w Poznaniu, projekt- Studio ADS

Realizowane w późniejszym czasie kolejne partie Starego Browaru coraz bardziej oddalały się od industrialnych, dziewiętnastowiecznych wzorów. Stanowiły raczej eklektyczne zestawienie form całkiem nowoczesnych z cytatami bądź pastiszami rozwiązań historycznych. Jednak niezależnie od oceny jakości architektury realizacja autorstwa Studia ADS wyznaczyła pewien kierunek rozwoju dużych centrów handlowo-rozrywkowych o dopracowanej w każdym detalu formie oraz możliwie szerokim programie funckjonalnym, gdzie komercja przeplata się z kulturą.

Kontrowersyjny dworzec autobusowy im. Jana III Sobieskiego w Poznaniu. Kontrowersyjny dworzec autobusowy im. Jana III Sobieskiego w Poznaniu. Fot. Beata Ziemowska / AG

Kontrowersyjny dworzec autobusowy

Dworzec autobusowy im. Jana III Sobieskiego w Poznaniu oddany do użytku w końcu 2007 roku wzbudzał liczne kontrowersje. Proste neomodernistyczne formy oraz  estetyka surowego betonu we wnętrzach budziły niesmak części użytkowników. Inni, w tym część środowiska architektonicznego, broniła realizacji podkreślając zalety przyjętych rozwiązań. Tuż po inauguracji prezydent Poznania pytany o to czy dworzec mu się podoba odparł przecząco, podkreślając jednak, że najważniejsze jest aby był funkcjonalny.

Dworzec autobusowy w Poznaniu- wnętrze

Biblioteka UAM w Poznaniu- udana próba wkomponowania nowoczesności w historyczny kontekst. Biblioteka UAM w Poznaniu- udana próba wkomponowania nowoczesności w historyczny kontekst. źródło: neostudio

Między przeszłością i przyszłością - Biblioteka UAM

Biblioteka Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która stanowi rozbudowę Collegium Maius (dawnego budynku pruskiej Królewskiej Komisji Kolonizacyjnej- niesławnej Hakaty), zlokalizowana została w samym sercu Poznania, w bezpośrednim sąsiedztwie Opery i Zamku Cesarskiego.

Biblioteka UAM w Poznaniu.

Zaprojektowany przez Neostudio oraz Consultor i APA Jacek Bułat obiekt stanowic miał w zamyśle autorów połączenie starej tkanki architektonicznej z nowoczesnością. Prosta bryła na planie prostokąta została "podzielona" na dwie części. Dolne kondygnacje oblicowano płytami piaskowca identycznego jak te wykorzystane przy budowie Collegium Maius, dzięki czemu stworzono wizualne połączenie z historią. Elewacje wyższych partii budynku zostały całości przeszklone. Zespolono je z masywnym kamiennym cokołem poprzez zastosowanie cienkich, piaskowcowych żyletek, których nieregularny rytm został także odwzorowanym w rysunku posadzki placu oraz przeniesiowny do wnętrz budynku.

CZYTAJ WIĘCEJ O BIBLIOTECE UAM >>>

Osiedle Małe Naramowice w Poznaniu zaprojekotwane przez architektów z pracowni ARE. Osiedle Małe Naramowice w Poznaniu zaprojekotwane przez architektów z pracowni ARE. fot: P. Krajewski

"Mała Holandia" w Poznaniu

Zespół zabudowy mieszkaniowej Małe Naramowice Rynek zaprojektowany przez pracownię ARE odbiega od obrazu typowej współczesnej mieszkaniówki w Polsce.  Na ogół nowe osiedla są zamkniętymi enklawami na peryferiach miast, wymarłymi w ciagu dnia i uśpionymi nocą. W przeciwieństwie do nich Małe Naramowice miały być miejscem, gdzie odżyją tradycyjne relacje sąsiedzkie, wytworzy się poczucie własności i wspólnoty.

Osiedle Małe Naramowice w Poznaniu zaprojekotwane przez architektów z pracowni ARE.

Pierwszym krokiem w tym powrocie do tradycyjnych wartości było stworzenie przestrzeni miejskiej o tradycyjnym kształcie. Architekci stworzyli wewnętrzny rynek otoczony zabudową o formach nawiązujących do tradycyjnych kamienic znanych z Holandii czy miast hanzeatyckich. W obrębie poszczególnych bloków wykonano trójkątne szczyty, a same elewacje zróżnicowano poprzez oblicowanie kolorową cegłą tworzącą barwne pionowe pasy. Kompozycję dopełniają nieregularnie rozmieszczone okna, wykusze i loggie oraz podcienie w poziomie parteru.

ZOBACZ ZDJĘCIA TEGO OSIEDLA>>>

Stadion miejskie w Poznaniu był pierwszym stadionem w Polsce gotowym na EURO 2012 Stadion miejskie w Poznaniu był pierwszym stadionem w Polsce gotowym na EURO 2012 fot. Klapi (Wikimedia Commons)

Stadion przy Bułgarskiej

W 2010 roku ukończono prace modernizacyjne stadionu miejskiego przy ul. Bułgarskiej w Poznaniu. Nowoczesna arena przystosowana do rozgrywania spotkań podczas dużych międzynarodowych imprez i zdolna pomieścić ponad 41 tysięcy widzów została zaprojektowana przez pracownię Modern Construction Systems.

Stadion miejski w Poznaniu - widok z trybun.

fot. Tomasz Kamiński / AG

Prace budowlane miały charakter etapowy ze względu na terminarz rozgrywek poznańskiej drużyny oraz specyfikę konstrukcyjną obiektu. Do żelbetowej konstrukcji trybun, usztywnionej dodatkowo pionami kaltek schodowych, zamontowane zostały kratownice przestrzenne o przekroju trójkątnym. Stanowią one główne elementy nośne struktury. Na nich oparta jest stalowa konstrukcja pokrycie dachowego, które stanowi rozpięta nad trybunami membrana.

CZYTAJ WIĘCEJ O "BETONOWYM ŻUCZKU" NA BLOGU>>>

Dom jednorodzinny pod Poznaniem Dom jednorodzinny pod Poznaniem fot. Paweł Świerkowski (neostudio)

Dom w starej suszarni

Zadanie przed jakim stanęli architekci z pracowni Neostudio nie należało do łatwych- inwestor oczekiwał, iż przekształcą stary i zdewastowany budynek suszarni nasion w nowoczesny i funkcjonalny dom. Projektanci zdecydowali się na działanie dwutorowe- modernizację istniejącej struktury oraz dobudowanie nowej bryły, która miała za zadanie wzbogacić formę budynku i zaakcentować nowoczesny charakter.

Tak wyglądał budynek pod Poznaniem zanim projekt Neostudio został urzeczywistniony...

fot. Paweł Świerkowski

Na parterze istniejącej kubatury przewidziano strefę garażową i gospodarczą. Na piętrze zlokalizowano sypialnie. Dadatkowo dobudowano jednokondygnacyjną strefę dzienną z salonem, otwartą kuchnią i przekrytą świetlikiem klatkę schodową. Dzięki temu cały dom został podzielionysię na wyraźnie zaznaczone części, które nawiązują do pierwotnego przeznaczenia dawnej suszarni oraz współczesności zastosowanych rozwiązań w partii nowej. ów podział podkreślony został także poprzez sposób wykończenia elewacji. Stara struktura została otynkowana i pomalowana na jednolity biuały kolor. Ściany nowej kubatury pokryto ciemną okładziną drewnianą.

Dom pod Poznaniem w dawnej suszarni roślin. Projekt- Neostudio

fot. Paweł Świerkowski

Architekci dążyli do wykorzystania jednego z głównych atutów lokalizacji, jaki stanowi posiadający unikalny klimat zalesiona działka. Duże powierzchnie okien oraz rozległy taras przylegający do części dziennej domu pozwoliły na połączenie przestrzeni wnętrza z otaczającą budynek naturą.

CZYTAJ WIĘCEJ O DOMU Z ODZYSKU>>>

DS DS "Karolek" Akademii Medycznej w Poznaniu, projekt- Front Architects. fot. FOTOARCHITEKTURA Anna Gregorczyk, Łukasz Szamałek

Dom Studencki "Karolek"

Projekt domu studenckiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu autorstwa pracowni Front Architects zakładał realizację dużego obiektu mieszkalnego oraz studium wychowania fizycznego połączonych w obrębie jednego kompleksu przylegającego do istniejącej hali sportowej.  Obiekt został rozbity na dwie bryły- parterową strefę kompleksu sportowego oraz wyrastającą ponad nią masywny, siedmiopiętrowy prostopadłościan akademika. Pierwsza pomieściła m.in. sale gimnastyczne oraz powierzchnie obsługujące, a także została połączona z istniejącą halą i kortami tenisowymi. W drugiej zlokalizowano pokoje dla ponad 150 osób, pomieszczenia do nauki i wypoczynku.

DS "Karolek" w Poznaniu, Front Architects

fot. FOTOARCHITEKTURA Anna Gregorczyk, Łukasz Szamałek

Wrażenie jedności poszczególnych części zostało utrzymane przede wszystkim dzięki umiejętnemu operowaniu barwą w kompozycji elewacji i wnętrz. Ściany zewnętrzne studium wykończone zostały płytami włókno-cementowymi w ciepłych barwach (czerwień, żółcień, oranż), które stworzyły swoistą geometryczną mozaikę. Białe elewacje bloku części mieszkalnej o równomiernym układzie okien zostały urozmaicone poprzez zastosowanie barwnych akcentów w pasach okiennych. Powodują one, iż budynek staje się optycznie lżejszy, nabiera bardziej "swobodnego" charakteru.

NAJŁADNIEJSZY AKADEMIK W POLSCE >>>

Więcej o:
Komentarze (20)
Poznań TOP 10 - przewodnik architektoniczny
Zaloguj się
  • Gość: gosc

    Oceniono 7 razy 5

    dobra
    autor tekstu chyba nigdy nie byl w Poznaniu
    ja jestem rodowitym Poznaniakiem i przedstawie najlepsze przyklady architektury w Poznianiu
    1. Stary Browar
    2. Biblioteka UAM
    3.Okraglak(ale po remoncie)
    teraz moje
    4. Muzeum narodowe
    5. Dworzec PKS po przebudowie
    6.Teatr Nowy( to wlasciwie jest zrewitalizownay budynek ale ladnie jest podswitlony w nocy)
    7.Galeria Malta ( jest clkiem fajna)
    8.Remiza Srazy Pozarnej kolo Starego Rynku
    9.Lotnisko Lawica(bedzie przebudowa i zapowiada sie naprawde ciekawie, ale teraz tez jest ladny)
    10. Miedzynarodowe Targi Poznanskie

  • spadekdachu

    Oceniono 5 razy 5

    @gość
    Okrąglak jest piękny! Aktualnie jest remontowany i już teraz spod rusztowań widać, że szykuje się cudeńko. Czekam teraz na Dom Książki, po przeciwnej stronie ronda.

  • Gość: mati

    Oceniono 3 razy 3

    Bylem parę razy w Poznaniu i muszę powiedzieć ze Poznań jest bardzo ładnym miastem .

  • pedro-ss

    Oceniono 3 razy 3

    panowie ale z tym stadionem to przesadziliscie, to jest przyklad na nieudacznictwo inwestycyjne

  • Gość: gosc

    Oceniono 1 raz 1

    zpomnialem o czyms
    11. City Park

  • welarg

    Oceniono 3 razy 1

    Jerzy Gurawski to bardzo miły i inteligentny człowiek, dobrze że został doceniony.

  • Gość: gość

    Oceniono 1 raz 1

    Mimo iż stary browar jest głównie obiektem handlowym , jak do tej pory jeden z najbardziej udanych obiektów tego typu w Polsce .Dla wielu przyjezdnych starówka i stary browar są jedynymi miejscami wartymi obejrzenia .

  • Gość: gosc

    Oceniono 6 razy 0

    nie nie nie
    Arena?
    to jest brzydkie
    rowniedobrze mogliby dac biurowce Alfy i powiedziec ze moga konkurowac z tymi warrszawskimi!

  • Gość: greq

    Oceniono 2 razy 0

    Widać, że autor nigdy nie był w Poznaniu albo bardzo słabo się przyłożył do swojej pracy. Jakieś budynki z d..., których nawet poznaniacy nie znają a nie ma dużo ważniejszych takich jak: City Park, Collegium Irridiculum UAM, Nowa Sienna, Ławica.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX