To był dobry rok dla polskiej architektury! [PODSUMOWANIE 2014]

Chyba nikt nie ma wątpliwości: polska architektura ma się coraz lepiej. W 2014 roku oddano do użytku przynajmniej kilkanaście obiektów na światowym poziomie - a nie wliczamy w to inwestycji prywatnych czy o niewielkiej skali. Wydano kolejne ciekawe książki, odbyły się wystawy i festiwale, wiele rozmawialiśmy o architekturze. Oto nasz subiektywny przegląd wydarzeń z minionego roku.
Filharmonia w Szczecinie Filharmonia w Szczecinie fot. Adam Slomski

Budujemy muzykę

Melomani w Polsce nie mają już chyba na co narzekać - w ciągu ostatnich kilku lat prawie w każdym dużym i średnim mieście powstały sale koncertowe czy nowe siedziby filharmonii. Takich inwestycji doczekały się w ostatnich latach m.in. Koszalin, Białystok, Gorzów, Wejherowo, Olsztyn. Jednak w 2014 roku kolejne oddane do użytku sale koncertowe wzbudziły zainteresowanie nie tylko fanów muzyki. Bo gmachy Filharmonii w Szczecinie (proj. Estudio Barozzi Veiga), siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego radia w Katowicach (proj. Konior Studio), Centrum Kongresowego w Krakowie (proj. Ingarden&Ewy) odznaczają się także interesującą architekturą.

Filharmonia w Szczecinie, fot. CEZARY ASZKIEŁOWICZFilharmonia w Szczecinie, fot. CEZARY ASZKIEŁOWICZ

Gmach filharmonii szczecińskiejFilharmonia w Szczecinie, sala słoneczna. Fot. Dariusz Gorajski

Czytaj więcej o Filharmonii w Szczecinie>>

Szczecińska "góra lodowa" to wręcz abstrakcyjna rzeźba, w wyjątkowy sposób wkomponowująca się w historyczną zabudowę zachodniopomorskiej stolicy. Siedziba NOSPR jest ukłonem ku historii regionu, ku ceglanym familokom, jednak przełożonym na język nowoczesnej architektury, co więcej, akustyka w sali jest obecnie jedną z najlepszych na świecie - pracowała nad nią grono wybitnych specjalistów.

 Uroczysty koncert inaugurujący sezon w nowej siedzibie NOSPR odbędzie się 1 październikaSiedziba NOSPR w Katowicach, fot. BARTEK BARCZYK

Centrum Kongresowe w Krakowie (ICE) to nietypowy budynek, łączy w sobie bowiem funkcje konferencyjne z muzycznymi. Duża sala, w której pieczołowicie i z myślą o melomanach zaprojektowano nawet fotele, może tak samo dobrze służyć kongresom, jak i koncertom symfonicznym.

16.10.2014 Krakow . Rondo Grunwaldzkie , pokaz dla prasy MIedzynarodowego Centrum Kongresowego ICE  . Fot. Michal Lepecki / Agencja Gazeta    SLOWA KLUCZOWE: centrum kongres architektura budowla centrum kongresowe budynek otwarcieMICHAŁ ŁEPECKI

Czytaj więcej o Centrum Kongresowym w Krakowie>>

Śmieszne, przerażające, pasjonujące. Przeczytaj reportaże Filipa Springera o przestrzeni polskich miast >>

Gdański Teatr Szekspirowski Gdański Teatr Szekspirowski FOT. RAFAŁ MALKO AG

Kultura mała i duża

Podobno w ekonomii istnieje teoria, że tylko kraje dobrobytu, stabilne gospodarczo chętnie inwestują w kulturę. Biorąc pod uwagę liczbę budynków powstałych ostatnio, a związanych z kulturą, można by łatwo i Polskę włączyć do tego grona.

17.09.2014 Gdansk . Teatr Szekspirowski przed otwarciem . Fot. Rafal Malko / Agencja Gazeta  SLOWA KLUCZOWE: architektura teatry teatr detal /FR/Wnętrze Teatru Szekspirowskiego, RAFAŁ MAŁKO / AG

Jesienią 2014 roku otwarto z pompą Teatr Szekspirowski w Gdańsku (proj. Renato Rizzi), budynek wyjątkowy ze względu na rozwiązania techniczne (otwierany dach), jak i odważną, wyrazistą formę architektoniczną (zwarta bryła z czarnej cegły).

ICHOT Brama PoznaniaICHOT w Poznaniu, fot. Ad Artis Architects

Minimalistyczną, betonową kostką jest ICHOT Brama Poznania, Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu (proj. Ad Artis Emerla Wojda), stojące naprzeciwko poznańskiej Katedry i w niezwykle udany sposób uzupełniające to zabytkowe otoczenie.

Służewski Dom KulturySłużewski Dom Kultury, fot. Juliusz Sokołowski

Służewski Dom Kultury, fot. Jakub CertowiczSłużewski Dom Kultury, fot. Jakub Certowicz

Zupełnie inny charakter ma Służewski Dom Kultury, kameralna, niezwykle przyjazna "wioska", wybudowana na pograniczu wielkiego blokowiska i terenu zielonego. Projektanci (WWAA i 137kilo), inspirując się historią okolicy ukształtowali zespół drewnianej zabudowy, która przypomina wiejską osadę, a jest nowoczesnym i wielofunkcyjnym ośrodkiem kultury.

Nowy gmach ASP w Warszawie, fot. Franciszek MazurNowy gmach ASP w Warszawie, fot. Franciszek Mazur

Ze sporym wyzwaniem zmierzyli się też architekci z biura JEMS, projektując wśród dość monumentalnych, ale i mało przyjaznych gmachów na warszawskim Powiślu nową siedzibę kilku wydziałów Akademii Sztuk Pięknych. Nowy budynek połączono z zabytkowym pałacem i wpisano w pierzeję ulicy, nadając mu prostą, czytelną formę z elewacją obłożoną fakturowymi płytami z betonowych prefabrykatów.

Dworzec kolejowy w Opolu Dworzec kolejowy w Opolu fot. PKP SA

Dworce PKP pięknieją

PKP już kilka lat temu rozpoczęły dużą akcję modernizacyjną, która trwa do dziś. Dzięki niej polskie dworce wyglądają coraz lepiej. W ubiegłym roku byliśmy świadkami wielu ciekawych remontów, jak np. w Opolu albo niewielkim Myszkowie.

Dworzec w Myszkowie po remoncieOdnowiony dworzec w Myszkowie, źródło: PKP S.A.

W Krakowie powstał pierwszy w Polsce podziemny dworzec kolejowy. Za projekt odpowiada Agencja Architektoniczna Centrum. Obiekt znalazł się pod powierzchnią peronów. Pasażerowie korzystać mogą z 28 kas biletowych, Centrum Obsługi Klienta, punktu informacyjnego i bagażowych skrytek. Oprócz tego na dworcu znalazła się przestrzeń komercyjna z kilkudziesięcioma punktami handlowymi i gastronomicznymi.

Dworzec kolejowy w KrakowiePodziemny dworzec w Krakowie, źródło: PKP S.A.

Dworzec kolejowy w KrakowiePodziemny dworzec w Krakowie,  źródło: PKP S.A.

Modernizacja dworca w Rumi na Pomorzu pokazuje natomiast, że przestrzeń takiego obiektu można uzupełnić nie tylko lokalami usługowymi, czy handlem. W ramach remontu urządzono tu pokaźną bibliotekę publiczną. "Stacja Kultury" zajęła 80 proc. powierzchni dworca. Prócz wypożyczalni powstała tu także pracownia plastyczna i fotograficzna, pomieszczenia dla organizacji pozarządowych i dwie sale konferencyjne.

12.09.2014 Rumia . Mediateka na stacji Rumia , wyremontowany budynek dworca w Rumii. fot. Lukasz Glowala / Agencja Gazeta Dworzec PKP w Rumi, ŁUKASZ GŁOWALA

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Raciborzu Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Raciborzu fot. FAAB Architektura

Mała skala, duży efekt

Jeszcze niedawno mówiło się dużo o "efekcie Bilbao", marzyliśmy, aby któraś z wielkich inwestycji stała się polską ikoną, nowym symbolem, aby powstało w naszym kraju muzeum lub inny obiekt użyteczności publicznej, który powaliłby na kolana cały świat.

Wiele oddanych w tym roku do użytku obiektów udowadnia, że aby powstała dobra, interesująca, zwracająca uwagę architektura nie są potrzebne ani wielka skala, ani wielkie pieniądze. Co więcej, bardzo udane obiekty mogą powstawać z dala od dużych miast. Takie jest chociażby czerwone jak krew Centrum Krwiodawstwa w Raciborzu (proj. FAAB Architektura) czy przypominające płomień Muzeum Ognia w Żorach (proj. OVO Grąbczewscy Architekci).

Muzeum Ognia, Żory, fot. materiały prasoweMuzeum Ognia, Żory, fot. materiały prasowe

Tłumy zwiedzających przyciąga Afrykarium, otwarte na terenie wrocławskiego Zoo (proj. ArC2 Fabryka Projektowa), choć zaprojektowane przede wszystkim z myślą o zwierzętach, posiadające również wyrazistą, atrakcyjną formę architektoniczną.

Afrykarium Wrocław, źródło: ArC2 Afrykarium Wrocław, źródło: ArC2

W Zduńskiej Woli stanął nowy budynek ratusza, kryjący Zduńskowolskie Centrum Integracji, czyli ośrodek kulturalno-edukacyjny dla mieszkańców okolicy.

Ratusz w Zduńskiej Woli, źródło: 90 ArchitekciRatusz w Zduńskiej Woli, źródło: 90 Architekci

Zaprojektowany przez biuro 90 Architekci jest ukłonem w stronę najlepszych tradycji międzywojennego stonowanego modernizmu. W katowickiej dzielnicy Dąb także powstał dom kultury (proj. Pracownia Architektury i Urbanistyki Rafała Mazura) - choć ma czarne elewacje, to gmach otwarty i przyjazny, o dynamicznej sylwetce, niewielkiej skali i wyposażony w zielony ogród na dachu.

Dom Kultury w dzielnicy Dąb, Katowice, (fot. Joanna Nowicka)Dom Kultury w dzielnicy Dąb, Katowice, fot. Joanna Nowicka

Stadion Miejski w Białymstoku Stadion Miejski w Białymstoku materiały prasowe

Sport i rekreacja w nowych murach

Stadion Miejski w Białymstoku powstawał długo. Budowę wg projekt pracowni APA Kuryłowicz & Associates rozpoczęto już w 2006 roku, jednak budynek ukończono dopiero w ubiegłym roku. Arena wyróżnia się ażurową konstrukcją, która ozdabia ją z każdej strony. Obiekt otaczają elementy nośne o białym, pomarańczowym i szarym kolorze. Wybrana gama kolorów dobrze komponuje się z betonowymi trybunami. Może jednocześnie pomieścić 22 tysiące widzów.

Hala widowiskowo-sportowa w ToruniuHala widowiskowo-sportowa w Toruniu, fot. Tytus Szabelski (www.tytusszabelski.com)

Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu jest najnowocześniejszym obiektem tego typu w Polsce i jedynym, w którym można organizować w pełnym zakresie lekkoatletyczne zawody o randze międzynarodowej. Projekt został zrealizowany przez konsorcjum firm ze Szczecina DEDECO i MD Polska sp. sp. z o.o.

Hala sportowo-widowiskowa w ToruniuHala widowiskowo-sportowa w Toruniu, fot. Tytus Szabelski (www.tytusszabelski.com)

Wydarzeniem ubiegłego roku było z pewnością zainaugurowanie Flyspota, pierwszego w Polsce symulatora swobodnego spadania.

Aerotunel Flyspot pod Warszawą (Mory), proj Lewicki Łatak ArchitekciFlyspot w Morach pod Warszawą, fot. WOJCIECH KRYNSKI

Betonowy obiekt stanął przy drodze ekspresowej S8 nieopodal Ożarowa Mazowieckiego i jest nową atrakcją w regionie. Z daleka jawi się jak abstrakcyjna rzeźba z betonu, w jej wnętrzu umieszczono szklaną tubę, w której silne podmuchy powietrza unoszą śmiałków na kilkanaście metrów w górę. Projekt krakowskiego biura Lewicki Łatak Architekci

Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, proj. FORT. Zdjęcie z lipca 2014 r. Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, proj. FORT. Zdjęcie z lipca 2014 r. fot. archiwum Europejskiego Centrum Solidarności

Moda na rdzę trwa

Choć stal corten nie jest materiałem nowym i na świecie od wielu lat powstają budynki, obłożone płytami rdzawej blachy, w 2014 roku oddano w Polsce do użytku dwa obiekty, w których ten charakterystyczny materiał pełni niezwykle ważną rolę.

Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk, fot. aceEuropejskie Centrum Solidarności, Gdańsk, fot. ace

Jednym z nich jest oczywiście Europejskie Centrum Solidarności (proj. Pracownia Fort), powstałe tuż obok legendarnej bramy, prowadzącej na teren Stoczni Gdańskiej. Nieregularną bryłę przypominającego kadłub statku gmachu architekci w całości obłożyli rdzawą stalą. To miało jeszcze bardziej zbliżyć widza do skojarzeń z przemysłem stoczniowym, zbudować klimat obiektu przemysłowego. Stal corten pojawia się także we wnętrzach obiektu, towarzyszy betonowym powierzchniom, razem z nimi pomagając zwiedzającym wczuć się w klimat miejsca.

Czytaj więcej o Europejskim Centrum Solidarności>>

Rdzawą, perforowaną, ażurową blachą obłożony został też nowy gmach Muzeum i Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka w Krakowie (proj. IQ2 Konsorcjum, nsMoonStudio, Stanisław Denko, Piotr Nawara, Agnieszka Szultk). To budynek rozpięty niczym most nad zabudowaniami istniejącej tu wcześniej elektrowni. Dzięki perforacjom w blasze, stanowiącej elewację nowego budynku zwiedzający mogą podziwiać widok na Wisłę i okolicę - Cricoteka stanęła nad samą rzeką w dzielnicy Podgórze.

03.06.2014 Krakow . Nowa siedziba Cricoteki . Budowa Muzeum Tadeusza Kantora oraz siedziby Osrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka wspolfinansowany przez Unie Europejska .  Fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Gazeta   fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Gazeta

Cricoteka, Kraków, fot. Mateusz Skwarczek / Agencja GazetaCricoteka, Kraków, fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Gazeta

Muzeum Śląskie, Katowice Muzeum Śląskie, Katowice źródło: Muzeum Śląskie

Rewitalizujemy, adaptujemy

Nadawanie nowych funkcji istniejącym obiektom, szczególnie tym, niegdyś związanym z przemysłem to nie jest nowe zjawisko. Jednak w 2014 roku powstały w Polsce obiekty, które postindustrialne dziedzictwo traktują w wyjątkowy sposób.

Muzeum Śląskie, źródło: Muzeum ŚląskieMuzeum Śląskie, źródło: Muzeum Śląskie

Chodzi tu, oczywiście, przede wszystkim o nową siedzibę Muzeum Śląskiego w Katowicach, powstałe na terenie dawnej kopalni "Katowice". Austriaccy architekci z pracowni Riegler Riewe rozległe przestrzenie ekspozycyjne muzeum ukryli pod ziemią, dzięki czemu na powierzchni żadne kubatury nie przysłoniły zabytkowych obiektów pokopalnianych. Projektanci postawili tu jedynie pokryte mlecznym szkłem pawilony - jeden kryje biura, pozostałe przede wszystkim doświetlają podziemne wnętrza muzeum. Inny obiekt poprzemysłowy - budynek elektrowni w Radomiu zamienił się w tym roku w Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej.

Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej "Elektrownia" w Radomiu, fot. mat. pras.

Zaniedbany budynek synagogi w Chmielniku zyskał drugie życie dzięki umieszczeniu tu placówki muzealnej o nazwie "Świętokrzyski sztetl". Muzeum opowiada dzieje ludności żydowskiej zamieszkującej te tereny, ale główną atrakcją jest bogata dekorowana bima, odtworzona precyzyjnie... w szkle. Projekt nowej aranżacji wnętrz chmielnickiej synagogi powstał w pracowni Mirosława Nizio.

Świętokrzyski Sztetl, źródło: Nizio DesignŚwiętokrzyski Sztetl, źródło: Nizio Design

Wielką metamorfozę ma też przejść Łódź - jedno z niewielu polskich miast, które ominęły zniszczenia wojenne i które zachował klimat XIX-wiecznej przemysłowej metropolii od wielu lat popadało w ruinę. Teraz wreszcie znalazły się chęci i pieniądze, by miastu postarać się przywrócić jego świetność.

Kamienica przy ul. Wólczańskie 151 wyremontowana w ramach programu fot. Mia100kamienic

Wdrażane są tu liczne projekty, związane z remontami kamienic (np. wspierany rzez rząd "Mia100 kamienic"), nowe funkcje nadaje się budynkom poprzemysłowym (sztandarowym przykładem jest zdobywca tytułu "Bryła Roku 2013" , wielofunkcyjne centrum kultury w dawnej elektrowni EC1). Centrum Łodzi czeka wielka metamorfoza, która ma przynieść nowe życie, ale zachować klimat i charakter przemysłowego miasta. Oby się udało!

Rewitalizacja centrum Łodzi, źródło: materiały prasoweProjekt rewitalizacji centrum Łodzi, źródło: materiały prasowe

Cosmopolitan, Warszawa Cosmopolitan, Warszawa fot. Piotr Krajewski

Wieże do mieszkania

192-metrowy gmach "Złota 44", zwany "Żaglem" był swego czasu jedną z najgłośniejszych inwestycji w Polsce. Zaprojektowany przez Daniela Libeskinda miał być najpierw nową miejską ikoną, później rozpisywano się o konflikcie inwestora z okolicznymi mieszkańcami, o kłopotach finansowych, budowę na kilka lat wstrzymano. Teraz, gdy wieżowiec jest praktycznie skończony nie tylko zmienił właściciela, ale i... okazał się klapą, bo znalazło się niewielu chętnych na zakup w nim apartamentów.

Złota 44, Warszawa, Fot. MACIEJ KRUGERZłota 44, Warszawa, Fot. MACIEJ KRUGER

W 2014 roku zakończyła się też budowa Cosmopolitan, wieżowca apartamentowego przy ulicy Twardej w Warszawie. Zaprojektowany rzez Helmuta Jahna, smukły wysokościowiec okazał się dużo ładniejszym i lepiej wpisującym się w panoramę stolicy obiektem niż "Złota 44". I na ulokowane w nim mieszkania znalazło się o wiele więcej chętnych.

Cosmopolitan, Warszawa, fot. Piotr KrajewskiCosmopolitan, Warszawa, fot. Piotr Krajewski

Pierwszy łódzki 'woonerf' czyli podwórzec miejski będący strefą o ograniczonym ruchu kołowym został utworzony na ul.6 Sierpnia Pierwszy łódzki 'woonerf' czyli podwórzec miejski będący strefą o ograniczonym ruchu kołowym został utworzony na ul.6 Sierpnia Fot: Urząd Miasta Łodzi / Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi

Rozumiemy miasto

Rok 2014 można by nazwać "rokiem miasta". W wielu z nich bowiem po praz pierwszy wcielono w życie ideę budżetu partycypacyjnego, w wyborach samorządowych po raz pierwszy wzięli udział przedstawiciele ruchów miejskich, bardzo wiele w minionym roku rozmawialiśmy o tym, jak powinno wyglądać współczesne miasto, dla kogo powinno być projektowane (lub modernizowane).

14.05.2014 Jaworzno . Wyremontowny rynek w centrum miasta  .    Fot Dawid Chalimoniuk  /  Agencja Gazeta   SLOWA KLUCZOWE: rynekWyremontowany rynek w Jaworznie, Fot. Dawid Chalimoniuk / Agencja Gazeta

Coraz więcej uwagi i inwestycji kierowanych jest ku pieszym i rowerzystom. Budowa ścieżek rowerowych nie jest już fanaberią, a naturalnym elementem miejskiego budżetu (bo i rowerzystów lawinowo przybywa). Zwężanie ulic, poszerzanie chodników, budowa przestrzeni publicznych z myślą o pieszych (także tych niepełnosprawnych) - to także coraz częstsze praktyki. Przykładem inwestycji, której pomysł wyszedł od młodych architektów, podchwycony przez mieszkańców ostatecznie powstał przy pomocy władz dzielnicy jest wybudowany w tym roku na warszawskim Bemowie Skwer Sportów Miejskich, teren rekreacyjny łączący pokolenia i dostępny dla każdego.

Walczymy (na razie nieskutecznie) z zalewem reklam, z dzikimi parkingami, chcemy lepszego transportu publicznego - bo coraz lepiej rozumiemy, jak powinno wyglądać miasto, w którym będzie się fajnie żyło.

Wizyta Jana Gehla w LublinieJan Gehl, fot. JAKUB ORZECHOWSKI

Przestrzeniom miejskim był poświęcony tegoroczny Westival Sztuka Architektury w Szczecinie; stałym gościem w polskich miastach jest słynny urbanista, Jan Gehl (w tym roku wyszła też po polsku jego nowa książka "Miasta dla ludzi"), fundacja Centrum Architektury wydała też tom, autorstwa "bogini" miejskich rewolucji, Jane Jacobs "Śmierć i życie wielkich miast Ameryki", dzięki którym debaty o tym, jakich chcemy miast będą bardziej merytoryczne i skuteczne.

Książka Jana Jacobs mat. Centrum Architektury

Osiedle mieszkaniowe 19. Dzielnica w Warszawie, budynki I etapu. Projekt: JEMS Architekci; wykonawca makiety: 2pm Piotr Musiałowski; fot. Marcin Czechowicz Osiedle mieszkaniowe 19. Dzielnica w Warszawie, budynki I etapu. Projekt: JEMS Architekci; wykonawca makiety: 2pm Piotr Musiałowski; fot. Marcin Czechowicz Osiedle mieszkaniowe 19. Dzielnica w Warszawie, budynki I etapu. Projekt: JEMS Architekci; wykonawca makiety: 2pm Piotr Musiałowski; fot. Marcin Czechowicz

Filmy, makiety, polityka - wystawy o architekturze

W 2014 roku odbywało się w Wenecji organizowane co dwa lata Międzynarodowe Biennale Architektury. W tym roku Polskę reprezentowała tam wystawa pt. "Figury niemożliwe", przygotowana przez krakowski Instytut Architektury i Jakuba Woynarowskiego. Wystawa dotykała kwestii z pogranicza architektury i polityki - tego, jak wykorzystywano i interpretowano modernizm w chwili odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku.

Wystawa Wystawa "Figury niemożliwe", źródło: materiały prasowe

Inny, mocno związany z polityką okres, czyli druga połowa XX wieku była tematem Festiwalu Architektury i Wzornictwa Tormiar w Toruniu. To impreza, podczas której debatowano na temat powojennego dziedzictwa, a co ważne - tyle samo uwagi poświęcono tu architekturze, co wzornictwu, traktując je jako współistniejące. Dużą frekwencją cieszyła się też czwarta edycja gdyńskiej konferencji Modernizm w Europie - modernizm w Gdyni, na której omawiano najlepsze przykłady tego stylu z Polski i ze świata.

Beton Film Festival
Beton Film Festival

W warszawskim Pawilonie SARP można było zobaczyć filmy o architekturze oraz te, w których architektura gra ważną rolę - wszystko w ramach Beton Film Festival. Pod koniec roku w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej trwała też wystawa makiet dwudziestu z grona najważniejszych polskich budynków, wybudowanych tu w ostatnim ćwierćwieczu. To okaz kolekcji, podarowanej muzeum przed redakcję "Architektury-Muraotor", a zarazem doskonały pretekst do rozmowy o tym, jak ostrzegamy formę architektoniczną, jak ją rozumiemy czy interpretujemy.

Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach. Projekt: HS99; wykonawca makiety: Miłosz Janczewski, Adam Kamiński; fot. Marcin CzechowiczCentrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach. Projekt: HS99; wykonawca makiety: Miłosz Janczewski, Adam Kamiński; fot. Marcin Czechowicz

Modernizmy. Architektura nowoczesności w II Rzeczypospolitej Tom. 2. Katowice i województwo śląskie Modernizmy. Architektura nowoczesności w II Rzeczypospolitej Tom. 2. Katowice i województwo śląskie wyd. Dodo Editor

Czytamy o modernizmie

Nie tylko polubiliśmy pudełkowe, pozbawione ozdób budowle, ale zaczęliśmy doceniać ich wartość. Wiele zasług mają w tym badacze modernizmu oraz wydawcy, którzy coraz chętniej publikują książki, na rożne sposoby przybliżajcie czytelnikom modernistyczne dziedzictwo.

wyd. Centrum Architekturywyd. Centrum Architektury

Także w 2014 roku wydano kilka wartych uwagi tomów na temat modernizmu. Fundacja Centrum Architektury wydała niewielki album "ŻOL" (projekt Magdalena Piwowar, teksty: Michał Krasucki, Monika Powalisz), poświęcony przedwojennej warszawskiej dzielnicy, naszpikowanej budynkami, reprezentującymi różne odmiany modernizmu, od stonowanych i subtelnych po najbardziej awangardowe i radykalne. Pod koniec roku na rynek trafił także opasły tom Szymona Piotra Kubiaka pt. "Modernizm zapoznany. Architektura Poznania 1919-1939".

Modernizm Zapoznanywyd. Centrum Architektury

Także architektoniczne dziedzictwo Krakowa doczekało się opisania - a to za sprawą książki Barbary Zbroi "Architektura międzywojennego Krakowa 1918-1939. Budynki, ludzie, historie", w której swoje miejsce znalazły oczywiście również obiekty modernistyczne.

fot. Wydawnictwo Wysoki Zamek

Zadowoleni powinni być wielbiciele modernizmu w wydaniu śląskim - w 2014 roku na rynek trafiło wznowienie tomu "Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939" Waldemara Odorowskiego. To nie tylko pięknie wydany i bogato ilustrowany album, ale i kompendium wiedzy o mieście, w którym modernizm był rzez pewien czas podstawowym stylem budowania. W 2014 roku ukazał się też drugi tom redagowanej rzez Andrzeja Szczerskiego serii Modernizmy, poświęconej tym razem architekturze na Śląsku (książka nosi tytuł Modernizmy. Architektura nowoczesności w II Rzeczypospolitej Tom. 2. Katowice i województwo śląskie).

Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939wyd. Muzeum Śląskie

Swojej monografii doczekało się też miasto, o którym rzadko się pamięta, że wybudowane zostało w tym samym czasie i w ramach tego samego przedsięwzięcia ekonomiczno-politycznego, co Gdynia, czyli Stalowa Wola. Dzięki staraniom Muzeum Regionalnego wiosną 2014 roku ukazał się monumentalny tom pt. "Stalowa Wola. Europejskie miasto modernistyczne".

II linia metra, Warszawa II linia metra, Warszawa Fot. M. Mozert _ Budowametra.pl

Na to czekamy

Rok 2014 obfitował w wielkie inwestycje, ważne otwarcia, w przykuwające uwagę budowle. Czy kolejny będzie w równym stopniu naszpikowany wydarzeniami? Mieszkańcy Warszawy wciąż czekają na otwarcie II linii metra - wciąż odkładany termin uruchomienia kolejki powoduje, że stacje II linii metra wciąż można umieszczać w zestawieniach oczekiwanych inwestycji.

Plac Europejski powstanie u stóp wieżowca Warsaw Spiremateriały prasowe

W stolicy rośnie też nowy wieżowiec - Warsaw Spire (Jaspers & Eyers Partners). Ze swoimi 220 metrami wysokości stanie się najwyższym biurowcem w Polsce, a dzięki charakterystycznemu kształtowi rozszerzającej się ku górze tuby będzie zapewne rozpoznawalny.

Warsaw Spire, fot. mat. pras.Warsaw Spire, fot. mat. pras.

Sporo emocji budzi też inny biurowiec, którego budowa właśnie się zaczęła, czyli Bałtyk Tower w Poznaniu. Choć obiekt zostanie wybudowany najwcześniej w 2016 roku i tak wszyscy przyglądają się tej inwestycji - to pierwsze w Polsce dzieło światowej sławy pracowni MVRDV, słynącej z projektów niekonwencjonalnych i oryginalnych.

Tak ma wyglądać biurowiec Bałtyk przy KaponierzeMateriały inwestora

Nietypową formę wielkiego, leżącego jaja będzie też miał apartamentowiec i hotel Ovo, którego budowa trwa we Wrocławiu (proj. Gottesman-Szmelcman Architecture).

OVO Apartmentsźródło: Publicon

W 2015 roku na pewno zakończą się budowy dwóch ważnych obiektów użyteczności publicznej. Będą to: Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach (proj. JEMS Architekci) oraz Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu (proj. Kuryłowicz&Associates). Pierwszy obiekt to wkomponowana w teren obok Spodka nieregularna bryła o zielonym dachu, drugi ma stonowaną i elegancka bryłę, stosowaną do lokalizacji w centrum miasta. Zapewne w nowym roku będziemy o nich jeszcze pisać!

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w KatowicachMiędzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, fot. Juliusz Sokołowski

Więcej o:
Komentarze (94)
To był dobry rok dla polskiej architektury! [PODSUMOWANIE 2014]
Zaloguj się
  • 20portal

    Oceniono 91 razy 79

    Pojedyncze obiekty o ładnej architekturze nie zmienią generalnej zasady budowania w Polsce, która sprowadza się do stwierdzenia: każdy ch.. na swój strój.
    Krajobraz Polski (wspólna przestrzeń) jest tak zniszczona "twórczością" różnych kmiotów, ludzi bez gustu i łapówkarzy, że głowa boli.
    To wszystko zostaje nam na setki lat. Gdy przekracza się zachodnią granicę po wyjeździe z Polski człowiek wkracza w zupełnie inny ład architektoniczny.
    Ukoronowaniem walki o polską architektoniczna brzydotę będzie zniesienie pozwoleń na budowę.

  • Gość: wert

    Oceniono 54 razy 44

    w budowie są jeszcze sale koncertowe w Toruniu, Lublinie i sporo fajnych budynków wyższych uczelni

  • iremus

    Oceniono 60 razy 32

    Chyba nikt nie ma wątpliwości: polska architektura ma się coraz lepiej. W 2014 roku oddano do użytku przynajmniej kilkanaście obiektów na światowym poziomie ................ i setki tysięcy wyuzdanych "rezydencji" dla styropianowych buraków zaśmiecających peryferia miast. Urbaniści, którzy powymierali i obecnie nie ma już ani jednego zapewne w grobie się przewracają, gdy z niebios oglądają tę architektoniczno-urbanistyczną kichę.

  • kieliszki

    Oceniono 75 razy 29

    Przytłaczająca estetyka galerii handlowych, hangarów wojskowych. Ładne może z horyzontu, męczące w dotyku.

    Polską architekturę robią deweloperzy dewastując kolejne przestrzenie.

  • paseo

    Oceniono 102 razy 24

    G.W. klamie ,jak zawsze.Przeciez Kaczynski stale powtarza,ze w Polsce nie ma juz NIC Wszystko rozgrabione i zniszczone.

  • Gość: czytelnik

    Oceniono 39 razy 23

    Nie mam nic do Gazety, ale po raz kolejny w swoim artykule krytykujecie Złotą kosztem innych warszawskich inwestycji... Sorry bardzo, ale pisanie na tą chwilę że jest "niewielu chętnych na zakup” mija się z prawdą, bo jak mogą być (lub nie) chętni, skoro de facto nie została jeszcze wznowiona sprzedaż? Dajmy czas i szansę nowemu inwestorowi. Korzystając ze zmiany roku życzę więcej optymizmu... i obiektywizmu w 2015 :)

  • Gość: ss

    Oceniono 68 razy 22

    To był zły rok dla architektury, co z tego, że za pieniądze z UE wybudowano gmachy "na bogato", skoro cała Polska to urbanistyczno-architektoniczny śmietnik z Warszawą na czele

  • Gość: Lukasz

    Oceniono 44 razy 22

    Zaraz wszystko do okoła opier...lą reklamami i taki to będzie polski styl.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX