Budujemy je z cegły i styropianu. Tak wyglądają nowe zamki w Polsce

08.08.2017 16:35
W kraju nad Wisłą prawie jak nad Loarą. I jak można się domyślać 'prawie' robi wielką różnicę. Zamki wznoszone są zupełnie od nowa lub odbudowane na pozostałych ruinach. Przygotowaliśmy architektoniczną wycieczkę tropem współczesnych polskich zamków. W jakim celu wznosi się dziś twierdze? Oto kilka przykładów...
1

Apteka niczym twierdza i wieża warowna przy zakładzie. Oto nowe zamki w Polsce

Zamki nie wyszły z mody - zmieniły tylko swoją funkcję. Są twierdze przemysłowe, usługowe i mieszkalne. Budowane z rozmachem na wzgórzach i po cichu przy drodze. Przejdźmy szlakiem nowej - dawnej architektury.

Wycieczkę szlakiem zamków współczesnych należałoby rozpocząć w Poznaniu. To właśnie tutaj stoi najmłodsza tego typu budowla w Polsce. Zamek otwarto w marcu tego roku. Budynek ma nie byle jaki przydomek, bo zwie się królewskim. A to dlatego, że nowy gmach wzniesiono na fundamentach Zamku Przemysła II. Przypomnijmy, że za czasów jego panowania, pod koniec XIII wieku, Poznań był stolicą zjednoczonego królestwa polskiego. Po upływie 700 lat po zamku zostały jedynie fundamenty i piwnice. Zawiązał się jednak specjalny komitet Odbudowy Zamku Królewskiego na Wzgórzu Przemysła i postanowiono wznieść twierdzę zupełnie od nowa.

15.01.2012 POZNAN . HAPPENING POD BUDOWA ZAMKU NA GORZE PRZEMYSLA . F OT. PIOTR SKORNICKI / AGENCJA GAZETA   SLOWA KLUCZOWE:  ZAMEK PRZEMYSLA
Happening przed Zamkiem Przemysła w Poznaniu, fot. Piotr Skórnicki / Agencja Gazeta

W tym celu Witold Milewski zaprojektował nowy gmach. Architekt inspiracji szukał w epoce renesansu, ale "dla bezpieczeństwa" dokleił gotycką wieżyczkę. Architektonicznych walorów i wysmakowanych detali próżno szukać w tej marnej karykaturze. Na domiar złego w przyziemiu i piwnicach - jedynych zachowanych do naszych czasów pozostałościach starego zamku - umieszczono serwerownię i pomieszczenie techniczne - więc nie są one udostępnione zwiedzającym. Nic więc dziwnego, że zamek królewski Przemysła II przechrzczono na Zamek Gargamela. 

Głównym inwestorem całego przedsięwzięcia jest Muzeum Narodowe. We wnętrzu mieści się Muzeum Sztuk Użytkowych, które zajmuje prawie całą powierzchnię wystawienniczą. 

Zobacz, jak budowę poznańskiego zamku komentują Radek Gajda i Natalia Szcześniak: 

2 Zamek w Gostyninie Zamek w Gostyninie fot. Hubert Śmietanka, CC BY- SA 2.5

Zamek w Gostyninie

Drugi ze współczesnych polskich zamków, który znalazł się na naszym szlaku, leży w Gostyninie. Budowlę wzniesiono w 2009 roku w stylu, który można nazwać pseudogotyckim. Mury zamku zachowały się do XVIII wieku. Zniszczone podczas bitew zostały rozebrane z nakazu pruskiego zaborcy. Władze Gostynina postanowiły, by zamek powrócił na miejsce. Obiekt sąsiaduje z  XIX-wiecznym, neogotyckim kościołem, w środku mieści się hotel i restauracja. 


Fot. Materiały Urzędu Miasta w Gostyninie

Przeczytaj też "Zamki na nowo". Moda na (od)budowę starych ruin wywiad z Tomaszem Ratajczakiem 

3 Budowla imitująca zamek w Ostrowcu Świętokrzyskim - widok od ulicy Opatowskiej Budowla imitująca zamek w Ostrowcu Świętokrzyskim - widok od ulicy Opatowskiej fot. nnk

Zamek w Ostrowcu Świętokrzyskim - funkcja przemysłowa

Od zamków, których rodowodu można się doszukać w annałach, przechodzimy do bardziej kontrowersyjnej kategorii, czyli swobodnej inspiracji, tudzież stylizacji na zamkową budowlę. Na dodatek często okraszonej suto tynkiem i farbą o intensywnym pigmencie, żeby nie było możliwości przeoczyć okazałej budowli. Tym razem kręty szlak skręca w kierunku Ostrowca Świętokrzyskiego, by dotrzeć do wieży wybudowanej dla kontrastu przy zakładzie przemysłowym.

4  fot. A. Buczyńska-Smoroń

Zamek usługowy na osiedlu Zacisze

Był zamek przemysłowy, teraz czas na zamek o funkcji usługowej. Co się dzieje z upadłym królestwem? Jeśli przestaje na siebie zarabiać, zamienia się w osiedlowy spożywczak. Zakupy w prawdziwie królewskiej atmosferze zrobicie na warszawskim osiedlu Zacisze.

5  fot. B. Żmigrodzki

Apteka ufortyfikowana

Zamek, wiadomo, jest dobry na wszystko. Nawet na ulokowanie w nim osiedlowej apteki. Na warowną aptekę natkniecie się w Lublinie.

6  fot. W. Bęben

Zamek wielorodzinny w Elblągu

Kiedyś rodzina królewska miała do dyspozycji cały zamek. Współczesne zamczyska dzieli się na mniejsze lokale, a ich mury wznoszone są nie dla jednej, ale dla wielu rodzin. Tym razem powtarzalna forma bloku mieszkalnego znudziła się mieszkańcom Elbląga. Postanowili więc wybudować zamek. 

Zamek w Elblągu? Nie myślcie o krzyżackiej fortyfikacji z XIV wieku. Warto bowiem wybrać alternatywną opcję zwiedzania miasta i udać się pod mury zamku pochodzącego z końca XX wieku. Ta skromna w rozmiarze budowla bardziej przypomina pojedynczą wieżę niż kompletną warownię. Na parterze umiejscowiono część usługową dla okolicznych kupców. 

7  fot. A. Zajączkowska

Wawel to za mało

Gdzieś tam, w tumanach krakowskiego smogu, można dostrzec strzelistą bryłę. To Wawel na Czyżynach. Bo czemu ograniczać się tylko do jednego, prawda? Wybudowany na początku lat 90. miał być najwyższym budynkiem mieszkalnym w Krakowie. Na pewno jest najwyższym zamkiem w Polsce. Warownia góruje nad okolicznymi zabudowaniami. Wysokie wieże sprawiają wrażenie niedostępności.

8

Postmodernistyczny zamek w Przasnyszu

Twierdza warowna i szkło refleksyjne? Czemu nie! W końcu postmodernizm polega na miksowaniu stylów i czerpaniu pełnymi garściami z historii architektury. Ten eklektyczny zamek w Przasnyszu o gotyckim sznycie mieści w swoich murach... myjnię samochodową. Po okolicy można się rozejrzeć, wyglądając zza stylowego krenelażu. 

9  fot. A. Junka

Niektóre samochody wymagają specjalnego traktowania - garaż jako twierdza

Czas, by umytą i błyszczącą karocą zajechać w bezpieczne miejsce. Najmniejszy zamek w Polsce znajdziecie na jednych z wrocławskich ogródków działkowych.

10  fot. P. Samardkiewicz

Styropianowa twierdza

Hotel-zamek w gminie Zduny. Wprost ze szczerego pola można wstąpić na salony.

11  fot. G. Dudziak

Poznańska twierdza

Wycieczkę szlakiem polskich zamków współczesnych zaczęliśmy w Poznaniu i w Poznaniu kończymy. 

Dotychczas wydawało nam się, że w Poznaniu są tylko dwa zamki: jeden nowy, drugi trochę starszy. Okazało się, że wyrastają kolejne. Jeden z nich znajduje się na Dębcu - poznańskiej dzielnicy położonej przy granicy z Luboniem. Tę średniowieczną warownię z początków XXI wieku charakteryzuje nieco eklektyczny styl. Surowe ceglane mury mogą wskazywać na fascynację Malborkiem, jednak tralki frontowej balustrady, gipsowe lwy oraz fontanna wskazują na wyraźną inspirację współczesnym stylem pałacowym. W pobliżu znajduje się kolejny, utrzymany w podobnym stylu budynek.


fot. G. Dudziak

Komentarze (26)
Budujemy je z cegły i styropianu. Tak wyglądają nowe zamki w Polsce
Zaloguj się
  • el-042

    Oceniono 21 razy 21

    Polska to trudny kraj...

  • jimclix

    Oceniono 19 razy 15

    te 2 ostatnie zamki w Poznaniu to cygańskie domostwa są :D

  • picanro

    Oceniono 21 razy 11

    Jest jeszcze warowna willa na Żoliborzu a wkrótce prawdopodobnie okazały pałac Jarosława I.

  • czonek22

    Oceniono 7 razy 7

    zabrakło w zestawieniu zamku w Działdowie, to wybitna makabryła i powinna być na pierwszym miejscu w zastawieniu dlatego, że w Działdowie do zachowanego gotyckiego zamku dobudowano pretensjonalne skrzydło o funkcji biurowej, do którego przeniósł się urząd miasta z Burmistrzem.

  • dzielanski

    Oceniono 2 razy 2

    Może i fajnie, że rozsławiono tu ten "zamek" na ogródku działkowym, ale nie ma on nic wspólnego z gargamelami realizowanymi za duże pieniądze w przestrzeni miejskiej. Ten skromny przejaw fantazji działkowicza pewnie podoba się jego dzieciakom albo wnukom - i chyba o to chodzi w tym projekcie. Brawa dla jego autora!

  • zwyklaosoba

    Oceniono 2 razy 2

    Ten Ostrowiec (3) to wygląda na przebudowaną (fakt, że okropnie ) wieżę ciśnień.

  • Adam Nowy

    Oceniono 1 raz 1

    Proszę odnieść się do przywołanego w komentarzach zamku w Berlinie

  • guru133

    Oceniono 9 razy 1

    Naród się obwarowywuje przed PiSlamską nawałą.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX