Ponad 100 budynków ze wszystkich kontynentów. Robert Konieczny i Tomasz Malkowski stworzyli „Archiprzewodnik po świecie"”

„Archiprzewodnik po świecie” to trzecia część serii, po „Archiprzewodniku po Europie” i „Archiprzewodniku po Polsce”. Tym razem autorzy przyglądają się ponad stu realizacjom powstałym po 2001 roku. Wśród wybranych obiektów znalazły się budynki ze wszystkich kontynentów, w tym stacja polarna na Antarktydzie.

Robert Konieczny, architekt i założyciel pracowni KWK Promes, oraz Tomasz Malkowski, krytyk i publicysta architektoniczny, skupiają się na projektach, za którymi stoją wyraziste koncepcje i nowe sposoby myślenia o przestrzeni. Obok realizacji znanych twórców, takich jak Bjarke Ingels, Rem Koolhaas czy duet Kazuyo Sejima i Ryue Nishizawa, prezentują projekty mniej rozpoznawalnych pracowni oraz młodych architektów z różnych części świata.

Książka zachowuje formułę rozmowy dwóch autorów reprezentujących odmienne perspektywy. Dyskutują oni o architekturze, przybliżają kontekst powstania budynków, przedstawiają sylwetki projektantów i analizują idee stojące za ich realizacjami. Nie unikają przy tym różnic zdań ani pytań o środowiskową i społeczną odpowiedzialność architektury.

„Nie ma jednej definicji dobrej architektury. Pokazujemy różne wizje budowania i tworzenia przyjaznej przestrzeni do życia. Mamy nadzieję, że dzięki tej różnorodności każdy czytelnik znajdzie w książce budynek, przestrzeń albo ideę, które szczególnie go poruszą lub zainspirują” – podkreślają autorzy.

Recykling, low-tech i architektura inspirowana naturą

Jednym z ważnych wątków publikacji jest ponowne wykorzystanie istniejących budynków i materiałów. Autorzy pokazują realizacje, w których ograniczanie zużycia zasobów staje się punktem wyjścia do poszukiwań projektowych. Recykling, upcykling, materiały z odzysku i adaptacja dawnych obiektów to nie tylko sposoby na ograniczenie wpływu budownictwa na środowisko, lecz także źródła nowych rozwiązań architektonicznych.

Przykładem jest Palais des Expositions w belgijskim Charleroi, przebudowany przez pracownie AgwA oraz architecten jan de vylder inge vinck. Projekt, nagrodzony w 2026 roku Nagrodą Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe, pokazuje potencjał tkwiący w istniejącej architekturze.

W „Archiprzewodniku po świecie” znalazły się również realizacje inspirowane naturą, projekty rozwijające podejście low-tech oraz przykłady współczesnego wykorzystania tradycyjnego rzemiosła. W tym kontekście autorzy przywołują twórczość Francisa Kéré, który w projektach realizowanych w Afryce wykorzystuje lokalne materiały i zasoby, łącząc rozwiązania dostosowane do warunków klimatycznych z odpowiedzialnością społeczną.

Szczególne miejsce w książce zajmuje japoński architekt Jun’ya Ishigami, którego projekty poszerzają granice myślenia o relacji między budynkiem a otoczeniem. Jego Zaishui Art Museum znalazło się na okładce publikacji.

Od Europy Środkowej po Antarktydę

Autorzy zwracają uwagę również na architekturę Europy Środkowej i Wschodniej. Przywołują realizacje z Polski, Czech, krajów bałtyckich i innych państw regionu, pokazując poszukiwania współczesnego języka architektonicznego oraz próby określenia nowej tożsamości.

Istotną rolę odgrywa także forma książki. Za jej opracowanie graficzne odpowiada architektka i graficzka Adrianna Wycisło. Wielkoformatowe fotografie i minimalistyczny układ publikacji współtworzą opowieść o prezentowanych obiektach, uzupełniając rozmowy autorów o wizualny kontekst.

„Archiprzewodnik po świecie” ma pomagać w świadomym odbiorze architektury – od budynków po przestrzenie publiczne. To propozycja dla osób zainteresowanych miastami, podróżami i przemianami współczesnego świata, ale również dla tych, którzy chcą lepiej rozumieć idee stojące za otaczającą ich przestrzenią.

Premiera książki odbyła się 14 października 2026 roku. Mecenasem całej serii „Archiprzewodników” jest marka Audi. 

Spotkanie z autorami

Premierowe wokół książki „Archiprzewodnik po świecie" z jej autorami -- Robertem Koniecznym i Tomaszem Malkowskim odbędzie się 30 października 2026 r. (piątek), godz. 18.00 w ZODIAKu Warszawskim Pawilonie Architektury.