Nudna i powtarzalna szeregówka? Nie w tym miejscu!

Zabudowa szeregowa nie musi być schematyczna, powtarzalna i nudna. Świetnie udowadnia to niezwykłe osiedle na planie stworzonym przez MVRDV, które powstało w holenderskiej Lejdzie. 670 budynków zostało zaprojektowanych przez 80 architektów. Każdy dom jest niepowtarzalny i odmienny od sąsiednich, a mimo to razem tworzą spójną całość!
Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV fot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Pomysł na wymarzony dom

"Jeśli chcesz zatrzymać ludzi w swojej okolicy, jest tylko jeden sposób: niech zbudują tam swój dom" - ta prosta prawda wypowiedziana przez jednego z radnych Lejdy stała się genezą stworzonej w 2000 roku koncepcji Nowej Lejdy (Niewe Leyden). Północna części miasta znanego głównie jako miejsce urodzin genialnego barokowego malarza Rembrandta, stała się ogromnym placem budowy, gdzie realizowany jest interesujący projekt urbanistyczno-architektoniczno-społeczny.

Nowa Lejdafot;JohnLord (flickr CC BY 2.0)

Projekt ten jest kolejnym dowodem na to, że dobra architektura może odmienić przyszłość całego miasta. Zgodnie z przewidywaniami władz i projektantów, nowatorska, śmiała wizja przyciągnęła rzesze mieszkańców. Różnorodność wzorów i stylów architektonicznych budynków przemawia do wyobraźni i zachęca, by odwiedzić Nową Lejdę. Dzielnica stała się przestrzenią, w której młodzi ludzie z okolic miasta znaleźli swój wymarzony dom oraz przyjemne i atrakcyjne środowisko do życia. Jednocześnie jej rozwój stał się impulsem dla całego miasta.

Nowa Lejdafot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV fot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Kreatywna architektura - kreatywni mieszkańcy

Charakter środowiska mieszkaniowego oraz fakt, że mieszkańcy Nowej Lejdy przybyli do niej w podobnym czasie sprawiły, że wśród mieszkańców wytworzyła się szczególna więź. Działania o charakterze wspólnotowym wpisują się ponadto w długą tradycję holenderskich miasteczek.

Przestrzeń publiczna w Nowej Lejdziefot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

W Lejdzie wspólnoty sąsiedzkie powstają na poszczególnych ulicach. Mieszkańcy dbają o porządek, podejmują wspólnie kolejne inicjatywy. Odważna architektura zdaje się sprzyjać kreatywności, bowiem dzielnica stała się prawdziwą wylęgarnią nowych pomysłów - w krótkim czasie wzbogaciła się o kawiarnie i herbaciarnie, galerię oraz świetlice dla dzieci.

Nowa Lejdafot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV fot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Wolność w ramach określonych przez MVRDV

Zadanie opracowania planu zagospodarowania Nowej Lejdy powierzono rotterdamskiej pracowni MVRDV. Znani z niebanalnych rozwiązań architekci stworzyli koncepcję osiedla 670 budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Przewidziano, że zostaną one zaprojektowane przez różne pracownie architektoniczne, a formy poszczególnych segmentów będą różniły się od siebie w zakresie formy, gabarytów i użytych materiałów.

Nowoczesna zabudowa szeregowa od VVKH Architectenfot:vvkh-architecten.nl

Oczywiście nie było mowy o pozostawieniu indywidualnym inwestorom i projektantom całkowicie wolnej ręki. Precyzyjnie określono graniczne parametry dla inwestycji dzięki czemu, mimo formalnej różnorodności, całość sprawia niezwykle spójne wrażenie.

Nowa Lejdafot:John Lord (flickr CC BY 2.0)

Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV Nowa Lejda (Nieuwe Leyden) - dzielnica zaprojektowana przez MVRDV fot:vvkh-architecten.nl

Malownicza różnorodność

Podczas opracowywania wytycznych dla Nowej Lejdy nie stworzono regulacji dotyczących estetyki nowych budynków. W wielu przypadkach przyszli właściciele poszczególnych segmentów mieli realny wpływ nie tylko na układ wnętrz w domu, ale także na kształt jego elewacji. Oczywiście pełna dowolność byłaby w tym miejscu niewskazana i mogłaby doprowadzić do chaosu. Architekci i mieszkańcy musieli więc dostosować się do ramowych wytycznych. Obejmowały one między innymi maksymalną wysokość zabudowy (aby zachować jej kameralny charakter), ograniczenie do minimum użycia tworzyw sztucznych (osiedle przyjazne środowisku) oraz przestrzenne powiązanie poszczególnych posesji z sobą w celu wytworzenia więzi sąsiedzkich.

Nowoczesna zabudowa szeregowa od VVKH Architectenfot:vvkh-architecten.nl

Opracowane przez MVRDV wytyczne zakładały maksymalną intensywność zabudowy oraz ograniczenie szerokości ulic w obrębie poszczególnych kwartałów. W ich obrębie odnaleźć można zarówno budynki o formach nawiązujących do secesji (realizacja pracowni 24H Architecture), modernizmu spod znaku grupy De Stijl (VVKH Architecten) czy modnego dziś minimalizmu (Pasel.künzel architects).

Jeden z segmentów w Nowej Lejdzie zaprojektowany przez Pasel.Kuenzel Architects Jeden z segmentów w Nowej Lejdzie zaprojektowany przez Pasel.Kuenzel Architects fot.paselkuenzel.com

Nowoczesne formy

Gdy spojrzymy uważnie na poszczególne kwartały Nowej Lejdy, zauważymy wyraźnie, jak daleka jest ona od typowej zabudowy szeregowej znanej z holenderskich miast i miasteczek. Pracownia Pasel.Kunzel Architects zaproponowała współczesną interpretację tradycyjnej typologii. Na parceli o kształcie niemalże trójkąta, holenderscy architekci zrealizowali parterową "bazę" wypełniającą całość działki. Na jej dwóch końcach przewidzieli odpowiednio "dom dla dzieci" i "dom dla rodziców" wchodzące w skład jednej struktury, a jednocześnie niezależne. Równocześnie efektownie rozwiązali kwestię przenikania się strefy publicznej i prywatnej. Budynek pozornie zamknięty na to, co dzieje się na zewnątrz, otwiera się ku ulicy przeszklonymi płaszczyznami dwóch ogromnych okien.

Dom autorstwa pracowni Berger Barnett Architectenfot:bergerbarnett.nl

Odmienny, choć równie ciekawy sposób na integrację domu z ulicą, opracowała pracownia Berger Barnett Architecten. Na poziomie przyziemia powstało niezależne studio dla gości. Powyżej znajduje się mieszkanie stałych lokatorów oraz ogród.

Nowoczesna i ekologiczna Nowoczesna i ekologiczna "secesja" od pracowni 24H Architecture fot:www.natrufied.nl

Od minimalizmu do secesji

Projektanci poszczególnych budynków w Nowej Lejdzie nie ograniczyli się do form minimalistycznych czy neomodernistycznych. Oczywiście stanowią one zdecydowaną większość, ale odnaleźć można tutaj także współczesną wariację na temat ornamentyki secesyjnej.

Dom zaprojektowany przez 24H Architecturefot:natrufied.nl

Biuro 24H Architecture zrealizowało segment o elewacjach pokrytych w całości drewnem, które układa się w fantazyjne roślinne motywy. Równocześnie sam dom jest jednym z najbardziej przyjaznych środowisku obiektów w Lejdzie. Do jego budowy użyto materiałów, które mogą być poddane recyclingowi, zadbano również o energooszczędność. Ogrzewanie w znacznej części zapewniane jest dzięki energii słonecznej, a wewnętrzny "kanion" sprawia, że dystrybucja ciepła i wentylacja odbywają się bez mechanicznego wspomagania.

Obsługę komunikacyjną zapewniają zewnętrzne ulice wokół kwartałów zabudowy Obsługę komunikacyjną zapewniają zewnętrzne ulice wokół kwartałów zabudowy Google Street View

Przyjazna przestrzeń

Ale cały masterplan to nie tylko regulacje dotyczące tego, jak można budować. Nawet najlepsza architektura nie uratuje osiedla o złej urbanistyce. Całość została podzielone na niewielkie kwartały oddzielone od siebie kameralnymi, pieszymi uliczkami. Dojazd samochodem kończy się na zewnętrznych uliczkach obejmujących kilka kwartałów. Zostały tam zaprojektowane miejsca parkingowe, na których można zostawić samochód i z których pieszo pokonuje się dystans kilkudziesięciu metrów do własnego domu.

Wewnętrzne uliczki to ciągi pieszeGoogle Street View

Takie rozwiązanie umożliwiło ograniczenie przestrzeni zajętej na komunikację kołową na rzecz ogólnodostępnej przestrzeni dla pieszych. Pojawiło się miejsce na nieduże meble miejskie i przyjazną dla oka zieleń.

Ta ostatnia została także zaplanowana na placach stanowiących przestrzeń wspólną służącą do wypoczynku.

Jedna z przestrzeni wspólnychGoogle Street View

Więcej o:
Komentarze (12)
Nudna i powtarzalna szeregówka? Nie w tym miejscu!
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • makoff

    Oceniono 109 razy 103

    Należy otworzyć się na nowe możliwości tak jak robi to Oknoplast - nie wierzycie? Sprawdźcie na ich stronie:D

  • Gość: arch.

    Oceniono 18 razy 12

    Pokazywana architektura jest dobra. Jednak mam zastrzeżenia co do treści artykułu. Zdanie z tekstu: "dobra architektura może odmienić przyszłość całego miasta" - jest z nieprawdą. Leiden to miasteczko, którego jakość życia stało i stoi na wysokim poziomie, a świadomość architektoniczna holenderskiego społeczeństwa (Leiden jest wysoce holenderskie, nie pamiętam, bym spotkała tam mieszkańców o innej narodowości) jest bardzo duża. Dodaję ten komentarz, żeby zwrócić uwagę na to, na jakim gruncie społecznym projektowane są te budynki. Żeby w Polsce odmieniać oblicza miast, dzielnic, ulic, skwerów itp. potrzebujemy dotknąć więcej branż niż jedną architekturę i utrzymywać, że dobry projekt odmieni całe lokalne społeczeństwo. Młodzi architekci - jeśli chcecie zmieniać swój kraj, rozwiązujcie projekty interdyscyplinarnie, mając na uwadze opinie specjalistów innych dziedzin, także: socjologów, architektów zieleni, ekonomistów, urbanistów. Zbyt wiele już uczelnianego modernizmu (z dwóch epok wstecz) w naszych głowach.

  • Gość: polska wieś rulez

    Oceniono 8 razy 8

    W wersji polskiej byłyby chaty z kolumienkami i lwem na balustradzie - każda w innym kolorze, wysokości i wielkości. A - i z wieżyczką Gargamela.

  • jacksonmartinez88

    Oceniono 12 razy 8

    Świetny pomysł. Chętnie bym zamieszkał w tak ciekawym mieście.

    cudaarchitektury.pl

  • Gość: archi

    Oceniono 9 razy 7

    Bardzo fajne. Jest w tym miła dla oka różnorodność, ale utrzymana w jakichś estetycznych granicach, nie wolna amerykanka jak u nas. Z drugiej strony, nie ma nudy i odhumanizowanej powtarzalności jak na osiedlach schludnych i ładnych, ale identycznych domów aż po horyzont. Udało im się znaleźć złoty środek :)

  • Maciej Armanowski

    Oceniono 13 razy 7

    Każdy człowiek jest inny i tutaj widać to odzwierciedlone w przestrzeni, wystarczy tylko wyznaczyć ramy w których tę inność można manifestować, a nie utracimy ładu i równowagi w przestrzeni.

  • George White

    Oceniono 6 razy 6

    Śmieszne - na polskich osiedlach przecież każdy ma dom we własnym stylu ;-)

  • Gość: architekt

    Oceniono 5 razy 3

    Witajcie w Holandii. Jeśli się to komuś podoba, musisz odwiedzić ten kraj. Awangarda w dziedzinie architektury mieszkaniowej. pozdrawiam.

  • Gość: A

    Oceniono 2 razy 0

    A u nas należy zapewnić dwa miejsca postojowe albo w wielkim i drogim garażu, albo na działce w odpowiednich odległościach od okien i granic działki. Wiec nic by z takiego projektu nie wyszlo.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX