Dom dla Młodych Mam i Ich Dzieci przy ul. Puchalskiej 35 na warszawskim Ursynowie. Architektura, która wspiera powstawanie wspólnot

Fundacja po Drugie zwróciła uwagę na problem młodych matek znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, które z powodu obowiązujących rozwiązań systemowych bywają rozdzielane ze swoimi dziećmi. Odpowiedzią na ten problem stała się inicjatywa stworzenia domu, który chroni rodzinne więzi i jednocześnie daje kobietom szansę na odzyskanie samodzielności.

Pracownia WXCA zaangażowała się w projekt już na etapie jego koncepcji. Architekci wspierali fundację nie tylko przy projektowaniu budynku, lecz także podczas wyboru lokalizacji i opracowywania programu funkcjonalnego. Wspólnie poszukiwano rozwiązań, które stworzą przestrzeń sprzyjającą budowaniu relacji, poczucia sprawczości i wychodzeniu z kryzysu.

„To jest ogromny wysiłek żeby coś zbudować. Na co dzień budujemy pracę z drugim człowiekiem, ale przekonaliśmy się też, jak ogromnym wysiłkiem jest zbudowanie domu i jak wielu zaangażowanych ludzi i otwartych serc do tego potrzeba”– powiedziała Agnieszka Sikora, prezeska Fundacji po Drugie.

Dom, który daje szansę

Efektem współpracy jest działający od dwóch miesięcy na Ursynowie dom dla sześciu młodych mam i ich dzieci. Projekt proponuje model zamieszkania wykraczający poza tradycyjne rozumienie domu rodzinnego opartego wyłącznie na więzach krwi. Mieszkanki prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, korzystając ze wspólnej kuchni, ogrodu i przestrzeni dziennych, jednocześnie zachowując prywatność we własnych pokojach. Nad codziennym funkcjonowaniem domu czuwa opiekun z ramienia fundacji.

„To wyjątkowo ważne wyróżnienie dla całego zespołu WXCA. Kiedy poznaliśmy problem rozdzielania matek i dzieci w sytuacjach kryzysowych, trudno było nam uwierzyć, że istnieje tak niewiele alternatywnych rozwiązań. Wspólnie z Fundacją po Drugie zastanawialiśmy się nie tylko nad tym, jak ma wyglądać budynek, ale przede wszystkim jak stworzyć środowisko do życia, które będzie wzmacniało więzi między matkami i dziećmi. Wierzymy, że architektura może być narzędziem wspierającym zmianę społeczną i odpowiadającym na realne potrzeby ludzi” – podkreśliła Marta Sękulska-Wrońska, CEO WXCA.

Projekt wpisuje się również w szerszą dyskusję o nowych modelach mieszkalnictwa. Współczesne miasta coraz częściej potrzebują rozwiązań przeznaczonych dla osób funkcjonujących poza tradycyjnym modelem rodziny. Dom dla Młodych Mam i Ich Dzieci pokazuje, że architektura może wspierać tworzenie wspólnot opartych na współodpowiedzialności, wzajemnej pomocy i codziennym współistnieniu.

Funkcjonalny i ekologiczny dom

Kompaktowa, dwukondygnacyjna bryła pozwoliła optymalnie wykorzystać niewielką działkę, pozostawiając miejsce na ogród społeczny i plac zabaw. W głównej części budynku znajdują się pokoje mieszkalne, natomiast skrzydło wschodnie mieści przestrzenie wspólne – kuchnię, pokój dzienny oraz zaplecze techniczne. Układ funkcjonalny podporządkowano codziennym potrzebom mieszkańców, wspierając zarówno budowanie relacji, jak i rozwijanie samodzielności.

Duży nacisk położono również na rozwiązania środowiskowe. Budynek wyróżnia się wysoką efektywnością energetyczną i niskim śladem węglowym dzięki zastosowaniu drewna, bloczków perlitowych, pomp ciepła, rekuperacji oraz instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii. Dom zaprojektowano jako miejsce przytulne, funkcjonalne i łatwe w utrzymaniu, pozbawione instytucjonalnego charakteru.

Tegoroczne wyróżnienie jest kolejnym sukcesem pracowni WXCA w konkursie organizowanym przez Miasto Stołeczne Warszawa. W poprzednich edycjach nominacje zdobyły m.in. Plac Pięciu Rogów, Ogrody Ulricha, Muzeum Historii Polski, Muzeum Wojska Polskiego oraz modernizacja Pola Mokotowskiego. Projekt Muzeum Wojska Polskiego został nagrodzony w swojej kategorii.

Nagroda Architektoniczna Prezydenta m.st. Warszawy należy do najważniejszych wyróżnień przyznawanych realizacjom wpływającym na jakość przestrzeni stolicy. Tegoroczne rozstrzygnięcie pokazuje również, że coraz większe uznanie zdobywają projekty mieszkaniowe odpowiadające na zróżnicowane potrzeby społeczne i proponujące nowe modele wspólnego zamieszkiwania.

----

Autorzy: WXCA: Szczepan Wroński, Jan Kucza-Kuczyński, Angelika Drozd, Marta Gaj, Jadwiga Małecka, Magdalena Nowak, Weronika Wilkowska