Warszawa: Ogrody Towarowa zazielenią serce superkwartału Towarowa22

Wśród śródmiejskiej zabudowy Woli wielokrotnie nagradzani projektanci z JEMS Architekci wraz z Landscape Practice opracowali system połączonych ogrodów. Ogrody Towarowa to przemyślana sekwencja terenów zieleni publicznej poprzecinana ulicami i alejami, które – niczym kręgosłup – połączą ogrody, wprowadzą do dziedzińców, na skwery czy tarasy. Inspiracją tego działania jest nurt „biophilic design” i koncepcje miast-ogrodów spotykane m.in. w Singapurze czy Mediolanie, które odchodzą od postrzegania zieleni wyłącznie jako dekoracyjnego uzupełnienia. W myśl tej idei właściciele 6ha działki między ul. Towarową i Miedzianą w Warszawie włączą się w zazielenienie miasta. Realizowany przez firmy AFI, Echo Investment i Archicom superkwartał Towarowa22 to nie tylko atrakcyjna architektura, ale przede wszystkim dostępna dla każdego przestrzeń między budynkami.

Naturalny amfiteatr, plac zabaw i skwer ze 110 drzewami

Po zachodniej stronie ul. Miedzianej powstanie ogród w formie oazy zieleni urządzonej. W jego sercu znajdzie się zrewitalizowany pawilon Domu Słowa Polskiego i dwupoziomowy Ogród Hala.

– W tej części zaadaptowanych zostanie blisko 60 istniejących drzew, w tym 4 dęby czerwone mierzące nawet 14 metrów wysokości. Ponadto, dosadzimy kolejne 50 drzew mierzących w chwili wykonania nasadzeń do 9 metrów wysokości. Pojawią się takie gatunki jak klony polne, wiśnie jedońskie i ptasie, graby pospolite, wiązy w odmianie 'Fiorente' czy ambrowce balsamiczne. Wysoką zieleń o parkowym charakterze uzupełni kilkaset krzewów i pnączy, kilkanaście tysięcy bylin i traw ozdobnych oraz kilka tysięcy nasadzeń cebulowych – mówi Marta Tomasiak z pracowni Landscape Practice odpowiedzialnej za projekt Ogrodów Towarowa (razem z pracownią JEMS).

Gatunki odporne na warunki miejskie dobrano tak, aby były atrakcyjne przez cały rok i stanowiły pokarm oraz schronienie dla zwierząt i owadów. Architekci krajobrazu zaprojektowali tutaj również polanę z wkomponowanym w teren amfiteatrem, placyk z oczkiem wodnym i zadaszenia z kobaltowych słupów nawiązujące do modernistycznej historii drukarni. Wśród zieleni powstanie też przestronny plac zabaw z bogatym programem dla dzieci małych i dużych. Będzie tu piaskownica, zjeżdżalnia, trampolina, karuzela, bujaki, drabinki, zabawki integracyjne i miejsca odpoczynku dla rodziców. Każdy odwiedzający to miejsce będzie mógł spacerować siecią meandrujących alejek, które pozwolą na swobodną eksplorację.

Rewitalizacja modernistycznego pawilonu DSP

Kulminacyjne części Ogrodów Towarowa połączy zabytkowy pawilon Domu Słowa Polskiego. Dawne wejście do niegdyś największej w kraju drukarni zostanie odrestaurowane pod nadzorem konserwatora. Po starannej adaptacji do nowej funkcji obiekt zyska drugie życie.

– Jego przebudowa zakłada delikatnie obniżenie terenu przed budynkiem, które odsłoni dotychczas zagłębioną kondygnację. Po modernizacji przeszklony obiekt będzie składać się z niskiego i wysokiego parteru. Wachlarzowe schody po obu stronach oraz nowa winda zapewnią wygodny dostęp dla każdego. Historyczne elementy wnętrza, takie jak kielichowe słupy, balustrady czy szklane świetliki o cylindrycznym kształcie zostaną zachowane i odnowione – podkreśla Maciej Rydz, partner w pracowni JEMS Architekci.

Wielopoziomowy ogród porastający konstrukcję hali

Zewnętrzne przedłużenie pawilonu Domu Słowa Polskiego stanowić będzie „Ogród Hala”, czyli wielopoziomowy ogród wykorzystujący elementy konstrukcyjne dawnych hal drukarni. Zachowane zostaną w szczególności charakterystyczne żółte i białe stalowe dźwigary, betonowe stropy, belki i słupy. Częściowo pozostawiona struktura zatrze granicę między wnętrzem i tym, co zewnętrzne. Porośnięta roślinnością konstrukcja stworzy ramy dla wielopoziomowego ogrodu miejskiego. Przyroda wkroczy tutaj dzięki nasadzeniu 30 drzew o gatunkach uwzględniających sosnę czarną, grab pospolity, miłorząb dwuklapowy czy wiśnię jedońską. Najwyższe z nich będą mierzyć nawet 8 metrów wysokości. To niegdyś niedostępne miejsce ożywi też kilkaset gęstych krzewów i pnączy, kilkanaście tysięcy bylin i trawy ozdobnych oraz kilkadziesiąt roślin cebulowych. Nie zabraknie detali inspirowanych historią miejsca, jak charakterystyczne smukłe słupy, balustrady, modernistyczna ceramika. Posadzki, płytki i ławy zostaną częściowo wykonane z odzyskanych materiałów. Pod dźwigarami wkomponowano także kładki, idealną na pikniki trawiastą polanę, oranżerie, meble miejskie i elementy wodne.

Zieleń wzbogaci śródmiejskie życie

Deweloperzy otworzą teren dla wszystkich osób chcących odpocząć na łonie natury. Przyszłych mieszkańców, gości, pracowników i turystów przyciągną tutaj sezonowe wydarzenia plenerowe jak np. targ śniadaniowy, pokazy filmowe, koncerty, potańcówki, joga i itp. Tereny zielone zaprojektowano tak, aby wspierać i mobilizować aktywność fizyczną na powietrzu. Co więcej, w trosce o zdrowie ludzi korzystających z przyszłego superkwartału zespół ekspertów z firmy BuroHappold zanalizował uwarunkowania klimatyczne Towarowej22. Na tej podstawie powstała strategia adaptowania projektu do zmian klimatu, w tym wiatru, nasłonecznienia, zacienienia czy gospodarki wodnej. Zróżnicowana kompozycja zabudowy i układ połączonych ogrodów powstały w oparciu o wnioski z ich raportu. Badania potwierdzają, że zieleń poprawia mikroklimat i działa jak naturalna klimatyzacja: daje cień, chłodzi, zwiększa wilgotność, poprawia jakość powietrza i sprzyja zatrzymaniu wody oraz niwelowaniu efektu miejskiej wyspy ciepła. Jej otoczenie sprzyja wyciszeniu i wspiera regenerację. Ogrody Towarowa22 przyczynią się zatem do ożywienia społecznego i poprawy komfortu życia w tej części miasta.

Zagospodarowanie terenu przy ul. Miedzianej będzie gotowe w II połowie 2026 roku. Centralna część ogrodów uwzględniająca rewitalizację pawilonu DSP i zazielenienie konstrukcji dawnych hal zostanie udostępniona w I połowie 2027 roku.