Nowe Centrum Utrechtu. Miasto na miarę dzisiejszych potrzeb [Climate Innovations]

Jeżeli ktoś kojarzy się nam z mistrzostwem urbanistyki, z pewnością są to Holendrzy. Jak oni robią? Recepta jest jedna: trzeba postrzegać miasto jako dobro wspólne, gdzie liczą się przede wszystkim ludzie i ich potrzeby. Podczas konferencji Climate Innovations mieliśmy okazję obejrzeć Nowe Centrum Utrechtu i poznać kulisy stojące za jego realizacją. W procesie budowy miasta biorą udział zarówno projektanci, właściciele nieruchomości, biznes, władze miasta, mieszkańcy, a także instytuty naukowe, a wszystkim zależy na stworzeniu ciekawych i innowacyjnych rozwiązań.

Miasto od nowa

Utrecht to najszybciej rozwijający się ośrodek miejski w Holandii. W 1950 roku w mieście mieszkało 193 tys. osób. W dniu dzisiejszym ta liczba wynosi już ok. 348 tys., ale prognozuje się, że już w 2025 roku liczba mieszkańców skoczy do 400 tys. Utrecht to aktualnie czwarte największe miasto w kraju po Amsterdamie, Rotterdamie i Hadze.

Istniejąca infrastruktura nie była w stanie sprostać potrzebom takiej liczby mieszkańców, dlatego magistrat rozpoczął realizację wielkiego przedsięwzięcia, jakim jest nowa dzielnica centralna Utrechtu, której głównym założeniem jest ucieleśnienie idei "healthy urban living".

Makieta Nowego Centrum Utrechtu
fot. Redakcja

Nowe śródmieście o powierzchni ok. 120 boisk piłkarskich powstaje w miejscu, w którym kilkanaście torów kolejowych od dziesiątek lat dzieliło miasto na pół. Tym razem Holendrzy jednak nie będą dzielić, a łączyć.

Nieużywane tory kolejowe zostały rozebrane, a nad tymi, które są niezbędne do normalnego funkcjonowania stacji przerzucono kładki. Teren Nowego Centrum Utrechtu będzie wolny od prywatnych samochodów. Do dyspozycji tych, którzy koniecznie będą chcieli dotrzeć autem do dzielnicy zaprojektowano parking typu parkuj i jedź.

Makieta Nowego Centrum Utrechtu
fot. Redakcja

Dwupasmową trasę szybkiego ruchu zniszczono, a w jej śladzie powstaje... kanał, który będzie przebiegał przez istniejący budynek starego centrum handlowego. Całość dzielnicy zaprojektowano tak, aby można się było po niej wygodnie poruszać pieszo czy też rowerem. Przy stacji kolejowej znajduje się także tymczasowy, końcowy przystanek tramwajowy. Przedłużenie trasy w kierunku wschodnim ma mieć miejsce już w 2019 roku.

Makieta Nowego Centrum Utrechtu
fot. Redakcja

Funkcjonalna stacja kolejowa

Stacja w Utrechcie to największy węzeł kolejowy w Holandii. Po przebudowie dworzec powiększył swoją powierzchnię trzykrotnie i stał się centrum przesiadkowym łączącym pociągi, tramwaje, autobusy i rowery.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Utrecht Centraal rocznie obsługuje 88 mln osób, ale już w 2030 roku przez stację ma przepływać 100 mln pasażerów rocznie.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Dworzec Centralny w Utrechcie jest niskim (18 m), ale bardzo długim obiektem. Rzeźbiarski szklany dach w kształcie fal ma 235 x 85 m. Budynek dworcowy został także odseparowany od zbudowanego w latach 70. centrum handlowego.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Każda z trzech dachowych fal skrywa inną funkcję - środkowa i największa to zadaszenie peronów i torów kolejowych, natomiast dwie boczne służą jako ogromne wiaty przystanków tramwajowych i autobusowych. Dynamiczność dachu podkreślono lampami LED.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Świetliki w stalowej powierzchni zapewniają dopływ światła dziennego do dworcowej hali oraz pełnią funkcję otworów oddymiających.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Po obu stronach budynku zaprojektowano miejskie place. Zlokalizowana po jednej stronie promenada, przy której przewidziano sklepy i restauracje, pozwala swobodnie przekroczyć tory tramwajowe na linii wschód-zachód.

Utrecht Centraal
fot. Jannes Linders (Your Captain Luchtfotografie)

Parking rowerowy

Miejski parking rowerowy przy dworcu w Utrechcie został zaprojektowany przez pracownię Ector Hoogstad Architecten. Już teraz jest największym garażem dla rowerów w Holandii nie tylko w Holandii, ale i na świecie. Największy parking dla jednośladów został zorganizowany na powierzchni 17 100 mkw. i oferuje 12 500 miejsc parkingowych.

Parking rowerowy w Utrechcie
Ector Hoogstad Architecten

Parking jest otwarty 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu i zarządzany przez władze miejskie w Utrechcie. Co więcej, korzystanie z niego jest darmowe, jeśli planujemy zostawić rower na nie dłużej niż 24 godziny. Inaczej każdy kolejny dzień kosztuje 1,25 euro.

Parking rowerowy w Utrechcie
Ector Hoogstad Architecten

Użytkownicy jednośladów znajdą tu punkty serwisowe i sklepy oferujące części do rowerów. Ambicją władz miejskich jest utworzenie tak wielu stojaków na rowery, by każdy mógł swobodnie znaleźć miejsce do parkowania.

Parking rowerowy w Utrechcie
Ector Hoogstad Architecten

Mimo planowania i realizowania nowych inwestycji, zapotrzebowanie na infrastrukturę rowerową nie maleje. Dla wielu Holendrów jednoślady są podstawowym środkiem transportu. Szacuje się, że w kraju, gdzie mieszka ponad 17 mln osób, znajduje się 22,5 mln rowerów.

Parking rowerowy w Utrechcie
Ector Hoogstad Architecten

Zrównoważona architektura

Nowe Centrum Utrechtu charakteryzuje zrównoważona, choć dość eklektyczna architektura. Typowe holenderskie kamienice z czerwonej cegły przeplatają szklane biurowce (np. WTC Utrecht), budynki w geometryczne wzorki (takie jak Stadskantoor, czyli ratusz) i futurystyczne konstrukcje (wisząca struktura jest atrakcją Stationsplein [Placu Dworcowego]).

Ratusz Utrechtu
fot. Mikeverwegen

Konstrukcja nad Stationsplein
fot. Vegavis (Wikimedia Commons)

Chociaż cała dzielnica po ukończeniu będzie wypełniona budynkami o różnych wysokościach, żaden z nich nie będzie wyższy niż aktualny rekordzista w Utrechcie, czyli 112-metrowej wieży Katedry Świętego Marcina. Dużą atrakcją ma być również zielona wieża Stefano Boeriego - sławnego włoskiego architekta, autora Bosco Verticale w Mediolanie.

Zielona Wieża w Utrechcie
Stefano Boeri Architetti

Samo planowanie nowej dzielnicy centralnej Utrechtu zajęło prawie 20 lat. Wszystkie prace mają być zakończone do 2030 roku.

Komentarze (1)
Nowe Centrum Utrechtu. Miasto na miarę dzisiejszych potrzeb [Climate Innovations]
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • Gość: mateusz

    Oceniono 1 raz 1

    Oj wcale mistrzami urbanistyki i architektury holendrzy nie sa. Mieszkam, w Rotterdamie, pracuje w biurze w Amsterdamie i powiem szczerze: ich miasta to urbanistyczny balagan, ktory potrafi przytloczyc swoja megalomania bardziej niz powojenna warszawa. Niestety ich miasta nijak sie maja do miast Francuskich, Niemieckich czy Skandynawskich, gdzie panuje porzadek i lad, a na kazdym kroku jest zielen i miejsca, gdzie mozna spedzic milo czas. Miasta holenderskie kreca sie wokol pieniadza, tzn. dokladniej: wokol barow i restauracji, ktore sa na kazdym rogu i zawsze dobrze prosperuja. Dostep do innych uslug czy miejsc handlowych jest za to slabo przemyslany i utrudniony. Mysle, ze pod wieloma wzgledami nawet polacy przewyzszaja holenderskie miasta przy planowaniu.
    Idealnym przykladem takiej fuzji jest Szczecin.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX