Eksport z Polski Ludowej

Wystawa została zorganizowana w ramach trwającego festiwalu "Warszawa w budowie". Ekspozycję tworzy dwanaście wielkoformatowych zeszytów, w których zostały zebrane materiały na temat zagranicznej twórczości polskich architektów, urbanistów i inżynierów. Jest to prezentacja ich dorobku w Iraku, Syrii, Nigerii, Libii, Algierii i Ghanie. Większość materiałów, w tym plany, projekty i zdjęcia, pochodzi z prywatnych archiwów. W zeszytach można również znaleźć wypowiedzi ekspertów, z którymi organizatorzy wystawy przeprowadzili rozmowy.

Jak wyjaśnił kurator Łukasz Stanek, na wystawie nie uwzględniono architektów i urbanistów żyjących poza granicami Polski. - Wystawa prezentuje jedynie prace specjalistów, którzy w ramach kontraktów wyjeżdżali do socjalistycznych, czasem jedynie nominalnie, krajów Południa - podkreślił kurator.

Otwarciu wystawy towarzyszył wykład Stanka, dla którego ekspozycja stanowi początek szerszych badań na temat pracy polskich ekspertów architektury w postkolonialnych krajach. Sala wykładowa Muzeum Techniki była pełna.

- W okresie zimnej wojny doszło do instrumentalizacji architektury (...) Dla obu bloków była ona narzędziem w zimnowojennej konfrontacji  - mówił Stanek.

- Jednak konkurencja potęgowała rozwój - kontynuował kurator - a Południe stało się obszarem architektonicznych eksperymentów, które jednocześnie mierzyły się z energiczną urbanizacją w południowych krajach.

- Dla architektów punktem odniesienia był powojenny modernizm. Specjaliści starali się dokonać eksportu modernizmu do krajów tropikalnych, uwzględniając inny klimat, materiały i potrzeby społeczne.

Kurator przyznał, że do tej pory o udziale, tworzących w okresie PRL architektów, w światowym dorobku architektonicznym i urbanistycznym mówiono niewiele. - Trudno znaleźć odpowiednią formę do mówienia o tym dziedzictwie - stwierdził Stanek. - Myślę jednak, że zainteresowanie, jakie wzbudziła wystawa, jest sygnałem, że spojrzenie na PRL się zmienia.

Łukasz Stanek studiował filozofię i architekturę w Krakowie, Weimarze i Muensterze. Na Wydziale Architektury Uniwersytetu Technicznego w Delft obronił doktorat, obecnie pracuje na Uniwersytecie Technicznym w Zurychu.

W związku z wystawą w sobotę o godz. 18.00 w siedzibie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie odbędzie się sympozjum. Zaplanowano dyskusję na temat "Socjalistycznej kompetencji. Postkolonialnej urbanizacji i dystrybucji wiedzy w okresie zimnej wojny".

Wystawę można oglądać w Muzeum Techniki do 15 listopada.

źródło: PAP