Czerwone domy na zielonym wzgórzu. Nordic Górka Narodowa - nowa realizacja projektu UCEES

Nowo powstały budynek, złożony z dwóch brył nadziemnych, zlokalizowany jest przy ul. Fryderyka Schillinga na Górce Narodowej w Krakowie. To obszar miasta, który w ostatnich dekadach przeszedł dynamiczną przemianę – od rolniczych pól i nieco sennego, podmiejskiego krajobrazu do tętniącej życiem samowystarczalnej dzielnicy. W miejscu dawnych peryferii powstał nowy fragment miasta, z rozbudowaną siecią ulic, dostępem do obwodnicy i linią szybkiego tramwaju.

Malownicze widoki z górki

Nordic Górka Narodowa jest jedną z ostatnio zrealizowanych tu inwestycji mieszkaniowych. Znajduje się w najbardziej wysuniętej na północ części Górki Narodowej. Budynek stanął w zielonym otoczeniu, na wzniesieniu, z którego rozpościerają się malownicze widoki na okolicę.

W kierunku południowym otwiera się panorama położonych niżej osiedli i Krakowa, a w oddali – pasma Beskidów i sylwetka Tatr. W kierunku północnym rozciągają się natomiast naturalne tereny zielone, przechodzące dalej w rozproszoną, głównie jednorodzinną zabudowę dawnej wsi i parku leśnego Witkowice.

Wybór lokalizacji przez inwestora, fińskiego dewelopera YIT, nie był przypadkowy. Miejsce miało odpowiadać koncepcji 15-minutowego miasta, zapewniając w zasięgu ręki dostęp do usług, szybki dojazd do centrum, a zarazem bliskość terenów rekreacyjnych. Warunki te spełniało położenie na styku intensywnie zurbanizowanej i zielonej części miasta.

Ten zróżnicowany kontekst stał się dla UCEES głównym punktem odniesienia w pracy nad projektem. Budynek miał harmonijnie wpisywać się w krajobraz, a jednocześnie wyraźnie zaznaczać swoją tożsamość na tle sąsiedniej zabudowy.

Ślady nordyckiej architektury

Poszukując adekwatnej formy, architekci postanowili nawiązać do bliskiej inwestorowi architektury nordyckiej, zwłaszcza do tradycji modernistycznych budynków z czerwonej cegły, znanych m.in. z twórczości fińskiego architekta Alvara Aalta.

Stąd w krakowskiej realizacji jednolita czerwień elewacji. Ściany pokrywają ciemnoczerwone płytki, które fakturą i barwą odwzorowują klasyczną cegłę. Odbiór fasad zmienia się w zależności od pory roku – zimą mocno kontrastują one z bielą śniegu, latem zaś tworzą z otaczającą roślinnością przyjazną kompozycję. 

– Zależało nam na stworzeniu miejsca wyrazistego i inspirującego w odbiorze, a zarazem przyjaznego w codziennym użytkowaniu. Staraliśmy się pokazać, że mocna kolorystyka elewacji nie musi dominować nad otoczeniem. Może budować rozpoznawalność miejsca oraz tworzyć spokojne tło dla zieleni – mówi arch. Marek Szpinda, współautor projektu.

Czerwień elewacji zestawiono z grafitowymi detalami stolarki oraz delikatnie żebrowanymi, stalowymi balustradami balkonów i portfenetrów. Ich regularny rytm, w połączeniu z wysokimi przeszkleniami, nadaje budynkowi lekkości. Efekt ten wzmacniają rozrzeźbione narożniki najwyższych kondygnacji, w których zaplanowano przestronne tarasy. Dzięki tym zabiegom proste, geometryczne bryły zyskują zróżnicowaną formę – zabudowa nie przytłacza i staje się bardziej przyjazna w odbiorze.

Motyw kolorystyczny obecny na elewacjach konsekwentnie rozwinięto również we wnętrzach części wspólnych. Czerwień, zestawiona z jasnymi płaszczyznami ścian, pojawia się w detalach poręczy i tralek. W ten sposób klatki schodowe kontynuują estetykę całego założenia.

Schody na skarpie

Usytuowanie budynku na wzgórzu, które zapewnia jego mieszkańcom wyjątkowe widoki za oknem, stanowiło pod względem urbanistycznym jednak spore wyzwanie dla architektów. Wynikało ono ze sporej różnicy wysokości pomiędzy poszczególnymi punktami założenia. W celu złagodzenia deniwelacji terenu postanowiono wpisać budynek w naturalne ukształtowanie stromego zbocza. 

Dlatego od strony południowej część podziemną budynku okala skarpa, w którą wkomponowano schody, podesty, murki i siedziska. Tak udało się uniknąć przesuwania mas ziemi, a różnice poziomów stały się atutem projektu i posłużyły do ukształtowania atrakcyjnych dla mieszkańców przestrzeni wspólnych. 

Ich umeblowanie podkreśla przyjazną, ludzką skalę zespołu. Przy ciągach pieszych rozmieszczono ławki, leżanki i stojaki rowerowe. Część tych elementów ma lekką, ażurową formę; inne wkomponowano w kaskadowy układ schodów i betonowych murków.

Przed budynkiem nie ma wiele samochodów. Większość miejsc postojowych umieszczono w garażu podziemnym, co pozwoliło swobodnie zaplanować skwery z wielogatunkową roślinnością i strefami rekreacji. 

Zielone dachy i domki dla owadów

Kameralny charakter założenia podkreśla stosunkowo niewielka, jak na zabudowę wielorodzinną, liczba mieszkań. W obiekcie powstało 98 lokali o zróżnicowanej powierzchni od 27 do 94 m². 

Projekt wpisuje się też we współczesne trendy ekologii. Budynek posiada zielone dachy, instalacje fotowoltaiczne, system retencji wody deszczowej i energooszczędne oświetlenie LED. Z kolei dbałość o bioróżnorodność dopełniają domki dla owadów oraz karmniki dla ptaków.

Osiedle Nordic Górka Narodowa to druga inwestycja fińskiego dewelopera YIT w Krakowie. Wcześniej oddano do użytku również zaprojektowany przez pracownię UCEES kameralny budynek „Portowa Zabłocie”, który wpisuje się w proces rewitalizacji poprzemysłowej dzielnicy.

______

Autorzy projektu: arch. Marek Szpinda, arch. Piotr Uherek
Współpraca autorska: arch. Gabriela Doroż, arch. Zuzanna Majcherczyk
Wnętrza ogólnodostępne: Yana Polianska
Zdjęcia: Joanna Targosz, Paweł Ulatowski