MAKI - Międzynarodowa Arena Kultury i Integracji (Wir Słowa) w Rzeszowie. Wielofunkcyjny obiekt będzie nowym symbolem miasta

MAKI (Wir Słowa) to obiekt niezwykły, łączący ze sobą różne funkcje takie jak: sale muzyczno- koncertową na 500 osób, centrum biznesowo-kongresowe również dla 500 osób w tym pokoje muzyczne do nauki i ćwiczeń, salę wielofunkcyjną widowiskowo-sportową na 2500 osób, przestrzeń muzealną, bibliotekę z czytelniami dla dzieci i młodzieży, przestrzeniami do tworzenia nagrań dla twórców cyfrowych, kawiarnie i gastronomię, punkty widokowe, a także zielone dachy z tarasami o powierzchni porównywalnej do boiska piłkarskiego dostępne dla wszystkich mieszkańców przez 24h 7 dni w tygodniu.  

Podczas spotkania omówiono szczegóły projektu w obszarze urbanistyki, architektury, konstrukcji, architektury zieleni oraz dostępności obiektu dla osób z niepełnosprawnościami, integracji społecznej, ekonomicznej i ekologicznej. Przedstawiono również atuty wynikające z zastosowania innowacyjnych rozwiązań funkcjonalnych oraz walorów designu i architektury obiektu. Obiekt otrzymał pochlebne opinie dziekanów najlepszych światowych uczelni kształcących w zakresie architektury i urbanistyki: Harvard Graduate School of Design (GSD), MIT - Massachusetts Institute of Technology (School of Architecture and Planning) w Cambridge USA (MIT to wg rankingów najlepsza uczelnia wyższa na świecie w dziedzinie architektury QS World University Rankings by Subject) oraz kuratorów Biennale Architektury w Wenecji czy architekta i urbanisty Dominique’a Perraulta - laureata prestiżowej Nagrody Miesa van der Rohe za projekt Francuskiej Biblioteki Narodowej w Paryżu. 

Wydarzenie rozpoczęli Prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek oraz Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego Małgorzata Jarosińska-Jedynak, następnie z zebranymi połączył się prof. Kengo Kuma, a swoje prezentacje przedstawili Marcin Sapeta – jego Associate (partner) – główny architekt w międzynarodowej pracowni Kengo Kuma And Associates w Tokio, a także dr inż. Andrzej Truszczyński Prezes TKHolding (lider konsorcjum Schick Architekci by TKHolding), konstruktor dr inż. Alan Burden, mający na swoim koncie konstrukcję pawilonów EXPO Wielkiej Brytanii, Serbii, Rumunii i Kanady czy projektu Museum of Indigenous Knowledge w Manili na Filipinach, specjalizujący się w konstrukcjach drewnianych i hybrydowych oraz architekci krajobrazu Sune Oslev z firmy MASU Planing, specjalizującej się w projektowaniu urbanistycznym i zieleni miejskiej.

Obiekt, który zmienia definicję instytucji kultury - MAKI (Międzynarodowa Arena Kultury i Integracji) to propozycja nazwy twórców projektu oddająca jego wielofunkcyjność i kompleksowość. Projekt wielofunkcyjnego obiektu publicznego, odpowiada na współczesne potrzeby miasta: potrzebę spotkania, uczestnictwa w kulturze, edukacji, odpoczynku, wymiany doświadczeń i integracji społecznej.

MAKI - wiele znaczeń

Nazwa MAKI łączy kilka znaczeń. Jako skrót oznacza Międzynarodową Arenę Kultury i Integracji. Jednocześnie odwołuje się do symboliki ważnej dla historii i kultury Polski - czerwone maki na Monte Cassino. Nazwa tworzy także subtelny pomost z kulturą japońską, w której „maki” przywołuje skojarzenia z jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów kuchni Japonii. Ten wieloznaczny charakter nazwy dobrze oddaje ideę projektu: MAKI (Wir Słowa) ma być miejscem spotkania kultur, pokoleń, tradycji i nowoczesności. Jak podkreślają autorzy projektu, MAKI (Wir Słowa) ma być przestrzenią otwartą dla całego społeczeństwa. W dobie betonowych miast oferuje park linearny oraz zielone tarasy dostępne dla mieszkańców przez 24h na dobę 7 dni w tygodniu. Projektując obiekt, autorzy kierowali się najnowszymi trendami pełnej integracji wszystkich grup społecznych, w szczególności osób z niepełnosprawnościami. Architektura wykorzystuje niezbędną infrastrukturę dla osób o szczególnych potrzebach – pochylnie i windy stają się częścią tektoniki spektakularnych wnętrz. Budynek zamiast dzielić, łączy. Kreuje relacje społeczne i życie wspólnoty, w której przestrzeni jest zlokalizowany.

Zaproszenie do współpracy prof. Kengo Kumy – jednego z najwybitniejszych architektów współczesnego świata było świadomą decyzją Schick Architekci by TKHolding. Pracownia Kengo Kuma And Associates to ponad 300 architektów pracujących w Tokio, Paryżu, Szanghaju, Pekinie i Seulu. Kengo Kuma odpowiada za topowe projekty realizowane na całym świecie, w tym m.in. za rozbudowę National Gallery w Londynie – pierwszą tak znaczącą od ponad 200 lat, Stadion Olimpijski w Tokio, a także prestiżowe realizacje w wielu krajach, m.in. we Francji, Wielkiej Brytanii, Chinach, USA, Włoszech, Hiszpanii, Kanadzie, Indiach, Tajlandii czy Szwajcarii. Japoński architekt znany jest z wyjątkowej dbałości o detal, pracy na naturalnych materiałach oraz głębokiego szacunku dla kultury i tradycji miejsc, w których realizuje swoje projekty. Jego podejście, zakładające tworzenie architektury w dialogu z otoczeniem, idealnie wpisuje się w koncepcję MAKI (Wir Słowa) oraz jej odniesienia do krajobrazu i natury Bieszczad.

Istotny jest także kontekst kulturowy. Japonia, ze względu na swoją demografię i tradycję społeczną, z dużą uważnością traktuje zjawisko starzenia się społeczeństwa, relacji międzypokoleniowych i szacunku wobec seniorów. Ta wrażliwość koresponduje z ideą MAKI (Wir Słowa) jako miejsca integracji pokoleń i ludzi o różnych potrzebach.

„Obiekt zaprasza do swojej przestrzeni wewnętrznej i zewnętrznej, tworzonej przez park publiczny oraz instalacje dostępne przez całą dobę. MAKI ma stać się nowym salonem miasta. Chcę, aby ten budynek był nowym typem obiektu publicznego – takim, który nie jest odseparowany od społeczności ani od miejsca, ale jest z nimi całkowicie zintegrowany. To duża satysfakcja, pracować nad tym projektem w tak zaangażowanym międzynarodowym zespole” - mówi Kengo Kuma, Założyciel Kengo Kuma & Associates.

Wielofunkcyjna przestrzeń dla wszystkich, funkcjonalność myśląca o przyszłości

Projekt odpowiada na zmieniające się potrzeby użytkowników. Współczesne obiekty kultury nie mogą być jedynie miejscem biernego odbioru – muszą przyciągać, angażować i budować relację z odbiorcą. MAKI (Wir Słowa) została zaprojektowana tak, aby użytkownik nie tylko uczestniczył w wydarzeniach, ale także doświadczał samej przestrzeni. Architektura staje się tu narzędziem budowania relacji – między człowiekiem a miejscem, mieszkańcami a miastem, a także między pokoleniami i kulturami. Ma być przestrzenią otwartą, intuicyjną i przyjazną – dla dzieci, młodzieży, seniorów, rodzin, osób z niepełnosprawnościami, twórców, mieszkańców i turystów. Dostępność rozumiana jest szeroko – nie jako spełnienie minimum technicznego, lecz jako świadoma filozofia projektowania, która zakłada wspólne korzystanie z przestrzeni, bez wykluczeń i podziałów.

Układ funkcjonalny obiektu został zaprojektowany w sposób czytelny i intuicyjny. Użytkownik od momentu wejścia może łatwo zorientować się w przestrzeni i swobodnie poruszać się po budynku, jednocześnie odkrywając jego kolejne funkcje.

To rozwinięcie idei „miejskiego salonu” – miejsca, w którym można uczestniczyć w wydarzeniach, ale także po prostu być. To przestrzeń codziennego użytkowania, która ma przyciągać mieszkańców i budować życie społeczne miasta, stając się jego naturalnym punktem odniesienia.

„MAKI (Wir Słowa) to obiekt oparty na innowacyjnej filozofii projektowania, który łączy szerokie spektrum funkcji – od przestrzeni biznesowych i konferencyjnych, przez salę koncertową i wystawową, po wielofunkcyjną bibliotekę, która nie jest jedynie zbiorem regałów na książki, ale przestrzenią przyciągającą użytkowników. W Schick Architekci by TKHolding od lat tworzymy projekty o złożonych programach, integrujące lokalne społeczności i projektowane z myślą o różnych grupach odbiorców. Kluczowy jest dla nas człowiek – dlatego wnętrza są pełne naturalnego światła, a sam budynek odchodzi od schematu zamkniętej bryły. To „budynek do używania” – miejski salon, park i mebel miejski w jednym, w którym granica między wnętrzem a zewnętrzem świadomie się zaciera. Równie istotna jest czytelna komunikacja – użytkownik już od wejścia widzi układ funkcji niczym półki w regale i intuicyjnie orientuje się w przestrzeni. System informacji wizualnej oraz cyfrowy wayfinding prowadzą go bezpośrednio do celu, wskazując właściwą trasę i windę. Każdy poziom jest w pełni dostępny, a rozwiązania dla osób z niepełnosprawnościami nie są ukryte, lecz stanowią integralną część architektury, wzmacniając ideę integracji. Projekt łączy także ekologię i ekonomię z lokalną tradycją – wykorzystuje rozwiązania energooszczędne, energię słoneczną i wodorowe magazyny energii, a zastosowanie technologii drewna CLT, dzięki współpracy z Kengo Kuma And Associates, pozwala ograniczyć ślad węglowy i jednocześnie nawiązać do tradycji oraz nowoczesnego oblicza Podkarpacia”- mówi dr inż. arch. Andrzej Truszczyński, Prezes Schick Architekci by TKHolding i dodaje: „Na Podkarpaciu zintegrowały się tak ważne środowiska, jak Prezydent i Marszałek, a my jako TKH również integrujemy wokół tego projektu najlepszych, światowych specjalistów. Nie bójmy się robić w Polsce wielkich rzeczy. To niesamowite, bo Polska ma tym samym swoje pięć minut, realizując projekt z Kengo Kumą. To absolutnie najwyższy światowy poziom, jak zagranie w filmie z Robertem De Niro. O naszym projekcie w Rzeszowie mówi się na całym świecie – słowa uznania płyną m.in. z Harvardu czy MIT - najlepszej uczelni technicznej na świecie. To symboliczne, że pisano o nim nawet w Chinach, w gazecie, która ma ponad 10 mln egzemplarzy nakładu”.

Inwestycja jest owocem integracji Urzędu Miasta i Urzędu Marszałkowskiego, co zgodnie zaakcentowali Konrad Fijołek, Prezydent Rzeszowa oraz Małgorzata Jarosińska-Jedynak, Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego witając zebranych gości.

 „Cieszę się, że wspólnie rozpoczynamy piękną przygodę. Przygodę, w której uczestniczą najważniejsze i najlepsze pracownie architektoniczne i konstrukcyjne na świecie. Wspaniali eksperci na czele z Kengo Kumą pracują nad projektem, który połączy tak wiele funkcji i elementów w jednym obiekcie. W dyskusji z samorządem województwa udało nam się wykreować chyba jeden z najbardziej innowacyjnych pomysłów w skali naszego kraju. To szansa na ogromny sukces dla Rzeszowa, na historyczną inwestycję, która spełni nasze marzenia. Chciałbym, żebyśmy nieśli tę dobrą wieść w świat i pełni dobrych emocji ruszyli do przodu”. Jestem zachwycony dzisiejszymi prezentacjami, a Państwa brawa po każdej z nich potwierdzają, że to słuszne wrażenia”- mówi Konrad Fijołek, Prezydent Rzeszowa.

„Realizujemy takie projekty, aby służyły nie tylko mieszkańcom województwa podkarpackiego, ale także przyciągały osoby z zewnątrz – tych, którzy nas odwiedzą i zechcą tu zostać. Cieszę się, że ten projekt rusza pełną parą, bo to inwestycja, która zmieni Rzeszów i całe Podkarpacie. Będziemy ciężko pracować, aby ten projekt powstał”- mówi Małgorzata Jarosińska-Jedynak, Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego.

Architektura inspirowana naturą Bieszczad

MAKI (Wir Słowa) łączy oryginalną formę architektoniczną z poszanowaniem lokalnego kontekstu. Kluczowym założeniem było stworzenie budynku, który może stać się symbolem miejsca, a jednocześnie pozostaje silnie zakorzeniony w jego tożsamości.

Warstwa architektoniczna opiera się na naturalnych materiałach i odniesieniach do krajobrazu Bieszczad. Drewno, światło i zieleń budują atmosferę bliskości z naturą, a zastosowane rozwiązania estetyczne nie są jedynie dekoracją, lecz świadomym przełożeniem lokalnego charakteru na język współczesnej architektury.

„MAKI (Wir Słowa) łączy naturalne ludzkie rzemiosło z nowoczesnymi technologiami. Projekt jako międzynarodowa kooperacja już na etapie konkursu opracowaliśmy z wykorzystaniem takich technologii jak BIM I modelowanie parametryczne. Jednocześnie zachowując szacunek do tradycji i natury”- mówi Paweł Kobierzewski, Współzałożyciel Schick Architekci by TKHolding.

Japończycy, Polacy, Duńczycy Finowie, Brytyjczycy, Niemcy i Szwajcarzy – najlepsi eksperci z tych krajów odpowiadają za poszczególne obszary tej inwestycji

Warto podkreślić, że w renomowanej pracowni Kengo Kuma & Associates bardzo ważne role – w tym stanowiska associates należą do Polskich architektów (wspomniany wyżej Marcin Sapeta). Sprawia to, że Polska i jej kontekst kulturowy są profesorowi szczególnie bliskie, a sam projekt MAKI (Wir Słowa) traktuje on z dużym osobistym zaangażowaniem.

MAKI (Wir Słowa) realizowana jest przez międzynarodowe konsorcjum specjalistów z Japonii (Kengo Kuma), Polski (Schick Architekci by TKHolding), Danii i Finlandii (MASU Planning), Wielkiej Brytanii (dr inż. Alan Burden: Structured Environment), Niemiec (Buro Happold) i Szwajcarii (Häring Group). To eksperci z obszarów architektury, inżynierii, urbanistyki i zrównoważonego projektowania. Liderem konsorcjum jest Schick Architekci by TKHolding, odpowiedzialny za integrację procesu projektowego, lokalny kontekst oraz koordynację wielobranżową.

Taki model pracy pozwala połączyć lokalną perspektywę z globalnym doświadczeniem i odpowiada standardom najbardziej zaawansowanych inwestycji na świecie.

„Zawsze marzyłem o projekcie w Polsce zrealizowanym z Kengo Kumą (…). Jestem już ponad 25 lat za granicą. Śledzę dorobek architektury na świecie. Jako Polak chcę, aby ten projekt był znaczący i przyciągał nie tylko lokalne środowisko, ale był też magnesem dla osób z zewnątrz, które będą chciały go bliżej poznać i zobaczyć. W naszej pracowni Kengo Kuma Associates mamy zasadę inspirowania się lokalnym kontekstem. To architektura relacji, która prowadzi i jest żywą strukturą doświadczenia"-mówi Marcin Sapeta, Partner Kengo Kuma & Associates.

„Połączenie kultury technicznej Wschodu i Zachodu sprawia, że suma poszczególnych elementów i dodanie 1 do 1 daję więcej niż 2. To zupełnie nowa jakość w architektonicznym tyglu. W tym projekcie łączymy beton, stal i drewno w taki sposób, aby optymalnie wykorzystać możliwości każdego z tych materiałów”- mówi dr inż. Alan Burden, Dyrektor Structured Environment.

Spotkanie trwające kilka godzin i obfitujące w szczegółowe analizy poszczególnych obszarów inwestycji wzbudziło entuzjazm zaproszonych gości: „Jestem zachwycony dzisiejszymi prezentacjami, a Państwa brawa po każdej z nich potwierdzają, że to słuszne wrażenia”- podsumował Prezydent Konrad Fijołek.

----

MAKI (Wir Słowa) w liczbach:

• liczba funkcji: 15
• łączna liczba miejsc w obiekcie: 3500 – 4000
• powierzchnia zieleni na dachu: 4141,9 m2
• powierzchnia zieleni na gruncie: 1467,7 m2
• liczba dostępnych zielonych tarasów: 12
• liczba miejsc siedzących w sali koncertowej: 500 
• powierzchnia sali koncertowej: 1246 m2 
• liczba miejsc w strefie kongresowej: 2500
• powierzchnia sali wielofunkcyjnej: 2144 m2
• powierzchnia w sumie: 28 390  m2
• liczba zespołów międzynarodowych: 6
• liczba wszystkich zaangażowanych w projekt specjalistów: 100 +