"Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu" - nowa wystawa w Muzeum Architektury we Wrocławiu

Architektura jako sieć relacji

Architektura to nie tylko projektowanie budynków, lecz także budowanie relacji – między obiektami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy je tworzą i z nich korzystają. Wystawa przyjmuje właśnie taką perspektywę, opowiadając o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, zawodowych współprac oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Pokazuje zarówno siłę, jak i kruchość tych powiązań w czasach niepewności i przemian.

Dwie bohaterki europejskiego modernizmu

Głównymi bohaterkami wystawy są dwie wybitne architektki – Barbara Brukalska (1899–1980) i Helena Syrkus (1900–1982). Związane z awangardową grupą Praesens oraz Międzynarodowymi Kongresami Architektury Nowoczesnej (CIAM), należały do grona najważniejszych twórczyń europejskiego modernizmu.

Ich biografie rozwijały się na tle pełnego geopolitycznych zawirowań XX wieku. Choć przez lata ich drogi biegły równolegle i wielokrotnie się przecinały, osobiste decyzje oraz historyczne okoliczności sprawiły, że ostatecznie podążyły odmiennymi ścieżkami.

Nie tylko wystawa biograficzna

Ekspozycja prezentuje sylwetki obu architektek i ich dorobek poprzez fotografie, rysunki oraz filmy, z których wiele zostanie pokazanych publicznie po raz pierwszy. Nie jest to jednak klasyczna wystawa monograficzna.

Historie Brukalskiej i Syrkus stają się punktem wyjścia do refleksji nad losami awangardy w Europie Środkowej w burzliwym XX wieku, a także nad architekturą jako dziedziną opartą na relacjach, wymianie doświadczeń oraz przepływie ludzi i idei.

Współczesne interpretacje i unikatowe zbiory

Perspektywę tę rozwijają stworzone specjalnie na wystawę współcze sne realizacje artystyczne – kompozycja dźwiękowa Barbary Kingi Majewskiej oraz tkanina Alicji Bielawskiej. W obu pracach historie architektek zostają na nowo splecione, tworząc dialog między przeszłością a współczesnością.

Prezentowane na wystawie materiały pochodzą z kolekcji polskich i zagranicznych instytucji. Znaczną część ekspozycji stanowią zbiory Muzeum Architektury we Wrocławiu, a także materiały udostępnione przez Muzeum Sztuki w Łodzi, gta Archiv ETH Zurich, Bauhaus-Archiv Berlin, RKD – Netherlands Institute for Art History, Muzeum Narodowe w Warszawie oraz kolekcjonerów prywatnych.

----

SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu

Kiedy? 26.06 - 04.10.2026
Gdzie? Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul Bernardyńska 7
Kuratorki: Małgorzata Jędrzejczyk, Aleksandra Kędziorek
Organizator: Instytut Pileckiego
Główny Partner wystawy: Muzeum Architektury we Wrocławiu
Wystawa powstała w ramach realizacji programu Exercising Modernity.