Stalowe domy w Zabrzu - eksperyment budowlany z lat 20. XX wieku. Wznoszono je w niecały miesiąc

Pierwszy dom o stalowych ścianach stanął na Zandce w Zabrzu (wówczas Hindenburgu) przy ulicy Friedhofstrasse (obecnie Cmentarna) w 1927 roku. Wzniesiono go w 26 dni, a pracowało 16 osób.

Stalowe domy w Zabrzu - jak były stawiane?

Te wyjątkowe domy składają się z ośmiu stalowych ścian o grubości ok. 5 mm z otworami na okna i drzwi, odlanych w hucie Donnersmarcka. Stalową konstrukcję połączono nitami. Wewnętrzną stronę ściany wykonano jednak z cegieł, murowane są również piwnice, zaś więźbę dachową wykonano z drewna, nakrytą dachem czterospadowym. W dwukondygnacyjnym domu znalazły się cztery dwupokojowe mieszkania o powierzchni ok. 50 m kw, każde z dwoma pokojami i kuchnią. Ubikacje znajdowały się na korytarzach na każdym piętrze.

Stalowe domy w Zabrzu - domy z katalogu

Koncern Oberhutten z Gliwic, do którego należała Huta Donnersmarcka, zaprojektował i umieścił w katalogu jedenaście wariantów tego rodzaju domów, jednak stalowe domy nie cieszyły się powodzeniem. Powstały jeszcze zaledwie cztery tego typu konstrukcje. Wzniesiono je w latach 1928/1929 w Zabrzu w Rokitnicy przy ul. Szafarczyka (nr 40-42, 41-43, 44-46 i 45-47) i należały do osiedla patronackiego hrabiego Ballestrema, powstałego dla górników pracujących w kopalni Castellengo w Biskupicach.

Stalowe domy - idea

Idea budowy metalowych obiektów zrodziła się w pierwszej połowie XIX wieku w umyśle Jamesa Bogardusa - chciał stworzyć łatwą do skonstruowania przestrzeń mieszkalną przeznaczoną dla robotników. Jego stalowe domy stanęły w Nowym Jorku - dziś są ikonami architektury.

Stalowe domy w Zabrzu są jedynymi tego typu konstrukcjami w Polsce i najstarszymi w Europie.