Tak będzie wyglądać Muzeum Architektury i Wzornictwa w Helsinkach. Konkurs zwyciężyła pracownia JKMM Architects

Od Muzeum Guggenheima do Muzeum Architektury i Wzornictwa

W 2011 roku Fundacja Guggenheima zaproponowała budowę oddziału w stolicy Finlandii. Projekt Muzeum Guggenheima miał powstać w Porcie Południowym (fiń. Eteläsatama) - jednej z najbardziej reprezentacyjnych części Helsinek, tuż obok historycznego Rynku Głównego (Kauppatori) i Placu Senackiego z katedrą. Rozciąga się stąd widok na centrum miasta i pobliską twierdzę Suomenlinna wpisaną na listę UNESCO.

Od początku pomysł ten budził spore kontrowersję. Problemami okazały się m.in. olbrzymie koszty budowy i model biznesowy ( Finlandia miałaby ponosić większość kosztów budowy i utrzymania muzeum, podczas gdy Fundacja Guggenheima zyskiwałaby prestiż i wpływy z licencji). Przeciwnicy wskazywali, że Finlandia ma własne bogate tradycje architektury i wzornictwa , więc lepiej inwestować w instytucje promujące lokalne dziedzictwo niż w "franczyzę" zagranicznej marki. Pomysł budowy Muzeum Giggenheima spolaryzował opinię publiczną – część środowiska architektonicznego i artystycznego była za projektem (upatrując w nim szansę na przyciągnięcie turystów i promocję Helsinek jako miasta kultury), ale silny sprzeciw mieszkańców i wielu polityków przesądził o losach inwestycji. Ostatecznie w 2016 roku Rada Miasta Helsinek ostatecznie odrzuciła projekt, zamykając drogę do realizacji. Działka, na której miało powstać Muzeum Guggenheima, została przeznaczona na Muzeum Architektury i Wzornictwa.

Muzeum Architektury i Wzornictwa w Helsinkach: na miarę XXI wieku

Nowa instytucja będzie jednym z najważniejszych centrów kultury w Finlandii. W jej zbiorach znajdzie się ponad 900 000 obiektów dokumentujących dorobek fińskiej architektury i wzornictwa – od twórczości Aino i Alvara Aalto, przez projekty Eero Aarnio, Eliela i Eero Saarinenów, po ikoniczne realizacje marek takich jak Marimekko czy Nokia.

Muzeum ma być nie tylko przestrzenią wystawienniczą, lecz także miejscem otwartym i inkluzywnym. Projekt przewiduje bibliotekę, części edukacyjne oraz taras widokowy biegnący wokół górnej kondygnacji.

Odpowiedzialna architektura zakorzeniona w kontekście

Na konkurs architektoniczny zgłoszono 624 prace. Zwyciężyła koncepcja fińskiej pracowni JKMM Architects. Jasna bryła budynku została ukształtowana wokół trójkątnego atrium, które pełnić będzie rolę centralnego punktu orientacyjnego i przestrzeni integrującej wszystkie funkcje muzeum. Charakterystycznym elementem obiektu są pochyłe elewacje z trójkątnymi przeszkleniami. Fasady zostaną wykonane z cegły pochodzącej z recyklingu, co podkreśla ekologiczne podejście projektantów.

Dialog z miastem

Jak zauważył przewodniczący jury, Mikko Aho, projekt Kumma umiejętnie wpisuje się w krajobraz nabrzeża Helsinek, chroniąc historyczne widoki, a jednocześnie tworząc nową, rozpoznawalną ikonę miasta. Wykorzystanie cegły z odzysku nadaje bryle rzeźbiarskiego wyrazu, a taras wokół budynku wzmacnia więź muzeum z otaczającym je miastem.

Rozpoczęcie prac budowlanych planowane jest na 2027 rok, a uroczyste otwarcie muzeum – w 2030 roku.

JKMM Architects – fińska wizja architektury

Pracownia JKMM Architects, założona w 1998 roku przez Asmo Jaaksiego, Teemu Kurkelę, Samuliego Miettinen i Juhę Mäki-Jyllilä, ma na koncie liczne realizacje kulturalne i użyteczności publicznej. Do najgłośniejszych projektów należy m.in. podziemne muzeum Amos Rex w Helsinkach. Ostatnio biuro ukończyło także innowacyjny kompleks w Tampere łączący funkcje mieszkaniowe ze stadionem piłkarskim oraz salę artystyczną w Tammisaari, wykończoną drewnem klejonym i czarnym świerkiem.