Niemcy odbudują berliński pałac Stadtschloss

dll

Już 2013 na swoje miejsce przy Unten den Linden powróci imponujący pałac pruskich monarchów.

pałac, Stadtschloss, niemcy, berlin, muzeum, rekonstrukcja, zabytki, Francesco Stella
Obraz przedstawiający pałac w XIX wieku
Źródło: Wikipedia

Berliński pałac Stadtschloss został wzniesiony na początku XVIII wieku w miejscu istniejącego renesansowego zamku. Jego projekt, w stylu protestanckiego baroku, przygotował niemiecki rzeźbiarz i architekt Andreas Schlüter. Po odsunięciu go od funkcji w 1706 roku prace budowlane prowadzone były pod okiem Johanna Friedricha Eosander von Göthe, który mocno zmodyfikował pierwotną wizję Schlütera. Budowa pałacu została zakończona w 1845 roku, a jej ostatnim etapem było nałożenie na frontowe skrzydło potężnej kopuły projektu Karla Friedricha Schinkela.

Pałac był siedzibą władców Prus aż do upadku monarchii w 1918 roku. W okresie Republiki Weimarskiej gamach spełniał funkcje reprezentacyjne i muzealne. W wyniku alianckich nalotów podczas II Wojny Światowej, pałac doznał poważnych uszkodzeń. Po zakończeniu wojny częściowo odbudowany budynek znalazł się w sowieckiej strefie okupacyjnej i spełniał funkcje wystawiennicze. W 1950 roku władze NRD uznały go za symbol pruskiego imperializmu i zrównały pałac z ziemią. Jedyną częścią gmachu, która nie została wyburzona był balkon, z którego w 1918 roku przemawiał Karl Liebknecht, lider marksistowskiego Związku Spartakusa.

Nowy pałac nowej władzy

Na miejscu zburzonego pałacu Stadtschloss wzniesiono w 1976 roku Pałac Republiki. Ten olbrzymi gmach w stylu modernistycznym, z przeźroczystymi, opalizującymi elewacjami został zaprojektowany przez Heinza Graffundera. Przez wiele lat trwania NRD spełniał on rolę wielofunkcyjnego obiektu z restauracjami, galeriami sztuki, teatrem, salą kongresową na 5 tys. osób, salą plenarną obrad parlamentu, salami konferencyjnymi, pocztą, dyskoteką i kręgielnią.

Pałac Republiki projektu Heinza Graffundera w 1977 roku; Fot. Istvan; Źródło: Wikipedia

Z uwagi na znaczną zawartość azbestu użytego do jego konstrukcji, budynek zamknięto w 1990 roku. W ramach akcji usuwania szkodliwej substancji, obiekt został zamieniony w ruinę i w 2003 roku niemiecki parlament podjął decyzję o jego wyburzeniu. Plany te wzbudziły duże kontrowersje w środowisku architektów i mieszkańców miasta.

Ostatecznie prace demontażowe zakończyły się w zeszłym tygodniu, a ich koszt wyniósł 27 mln euro. Według stacji radiowej Deutsche Welle 35 tysięcy ton stali z gmachu dawnego Pałacu Republiki trafić ma do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. NRD-owska stal zostanie wykorzystana w budowie najwyższego na świecie wieżowca w Dubaju.

Stadtschloss - pałac na miarę XVIII i XXI wieku

Począwszy od 1991 roku wielu Niemców opowiadało się za odbudowaniem dawnej siedziby pruskich monarchów. Dopiero rezolucja Bundestagu z 2007 wyszła tym oczekiwaniom naprzeciw. Rozpisany został konkurs architektoniczny przewidujący odbudowę pałacu w jego barokowej formie.

Ostatecznie zwyciężyła propozycja przedstawiona przez włoskiego architekta Francesco Stella. Zgodnie z założeniami konkursu przewiduje ona rekonstrukcję trzech skrzydeł dawnego pałacu w ich historycznym kształcie, a także połączenie ich z przeszklonym dziedzińcem zlokalizowanym za głównym wejściem. Wnętrza mają być utrzymane w nowoczesnej stylistyce, a główny hall budynku zostanie połączony z przeciwległym brzegiem rzeki Sprewy za pomocą podziemnego tunelu.

Model zrekonstruowanego pałacu Stadtschlos; Źródło: Baunetz

By podkreślić wyjątkowość projektu Stelli, jury nie przyznało drugiej nagrody. Laureatami trzecich miejsc zostali natomiast: Hans Kollhoff, Jan Kleihues, Christoph Mäckler i Eccheli e Campagnola z Werony.

Sama decyzja niemieckiego parlamentu o rekonstrukcji pałacu w jego barokowym kształcie budzi jednak krytykę - także wśród członków jury. Jego przewodniczący Vittorio Lampugnani powiedział podczas ogłoszenia wyników, że byłby szczęśliwszy, gdyby kryteria konkursu były bardziej liberalne. Także słynny brytyjski architekt David Chipperfield , który zasiadał w jury, powiedział, że wolałby „nowoczesny budynek w starych proporcjach.” W zeszłorocznym wywiadzie dla magazynu Der Spiegel ostrzega on, że „proste kopie mogą szybko stać się martwe.”

Mimo tych kontrowersji odbudowa pałacu ma rozpocząć się w 2010 roku, a całkowity koszt przedsięwzięcia szacowany jest na 550 mln euro. Nowy budynek będzie nosił nazwę Humboldt Forum i będzie mieścił niektóre z berlińskich zabytków. W jego wnętrzu ma być także miejsce dla części Uniwersytetu im. Humboldta, publicznej biblioteki, sklepów, restauracji i kin. Całość przedsięwzięcia ma pochłonąć ok. 550 mln euro.

Odbudowa berlińskiego pałacu ma być zakończona w 2013 roku. Tym samym budynek znajdzie się obok m.in. Klasztoru na Monte Cassino, Zamku Królewskiego w Warszawie, Frauenkirche wDreźnie, Wieży Campanile na Placu św. Marka w Wenecji i Klasztoru św. Miachała wKijowie, na zaszczytnej liście zabytków, które zostały przywrócone historii.

Skomentuj:

Niemcy odbudują berliński pałac Stadtschloss