Bardzo nietypowe budynki z Polski. Wprawiają w zachwyt czy zakłopotanie?

03.10.2011 13:13
Zaskakują, szokują, wprawiają w zachwyt lub zakłopotanie. Jedno jest pewne - nie przejdziesz obok nich obojętnie. Prezentujemy subiektywy przegląd dziesięciu nietypowych polskich budynków.
1 Wieża widokowa Wieża widokowa "Info Glob" w Gorzowie- czyli popularny Pająk źródło

Pająk - wieża widokowa w Gorzowie Wielkopolskim

Wieża widokowa przy Moście Staromiejskim w Gorzowie Wielkopolskim przez mieszkańców miasta ochrzczona została mianem "Pająka". Nic dziwnego - agresywna forma stalowej konstrukcji unoszącej wielką, ażurową kulą przypomina ogromnego pajęczaka z wysoko uniesionym odwłokiem. Władze miasta decydując się na realizację wieży planowały, że będzie ona zapowiedzią tego, co powstanie na Zawarciu - nowoczesnej dzielnicy, która ma wprowadzić Gorzów w nowe, lepsze czasy. Niestety, efekt finalny odbiega dość mocno od pierwotnych, wzniosłych założeń.

Pająk, czyli wieża widokowa w Gorzowie

Pająk wygrał plebiscyt na Makabryłę w 2007 roku, zobacz wyniki>>>

2 Teatr Baj pomorski Teatr Baj pomorski Teatr Baj pomorski

Toruńska szafa - Teatr Lalek Baj Pomorski w Toruniu

W centrum Torunia przechodniów wita... ogromna, drewniana szafa. Jej otwarte na oścież drzwi odsłaniają półki i szufladki. To nie reklama salonu meblowego ani artystyczna instalacja, lecz Teatr "Baj Pomorski".

Teatr Lalek Baj Pomorski w Toruniu

W latach 2005-2006 teatr został gruntownie przebudowany i zmodernizowany według projektu opracowanego wspólnie przez architektów Elżbietę i Mateusza Grochowskich oraz czeskiego scenografa Pavla Hubički. Zmienione zostały wnętrza oraz bryła budynku. Jej najważniejszym akcentem stała się elewacja frontowa oraz strefa wejścia, któreym nadano kształt otwartej na oścież wielkiej drewnianej, kolorowej szafy, pełnej szuflad i zdobionej ornamentami i bajkowymi motywami. Widzowie wkraczają do teatru przez szafę, niczym bohaterowie "Opowieści z Narni". Fantastyczna stylistyka została także przeniesiona do wnętrz, gdzie przeszklone foyer z kominkiem zdobią bajkowe sofy i rzeźby, które wykonał Rafał Budnik.

Teatr baj Pomorski

Zaskakująca forma budynku sprawiła, że bardzo szybko stał się jednym z charakterystycznych elementów miejskiego pejzażu Torunia. Efekt pracy architektów został doceniony, czego dowodem są nagrody przyznane m. in. przez TVP Kultura oraz tytuł  Obiektu Roku 2006 miasta Torunia w kategorii modernizacje i rewitalizacje istniejących budynków.

3 Solpol we Wrocławiu Solpol we Wrocławiu Fot. Damian Nowakowski / Agencja Gazeta

Pierwszy taki dom handlowy - Solpol Wrocław

Dom handlowy "Solpol" zrealizowany według projektu Wojciecha Jarząbka we Wrocławiu był jedną z najbardziej spektakularnych realizacji postmodernistycznych w Polsce. Kolorowa, charakterystycznie "połamana" bryła stanowiła nowy akcent w zabudowie ulicy Świdnickiej. Równocześnie rozpoczęła szczególny trend na postmodernistyczne realizacje w zabytkowym centrum miasta. Zdaniem wielu projekt Jarząbka ignorując zabytkowy kontekst wpłynął destrukcyjnie nie tylko na najbliższe otoczenie, ale i na cały Wrocław. Stanowił "zły przykład" dla innych architektów.

Solpol we Wrocławiu

Dziś formy "Solpolu" mocno się zdezaktualizowały. To, co w połowie lat 90. było nowoczesne, obecnie wydaje się dość archaiczne. Budynek stanowi jednak symbol minionej epoki, zachłyśnięcia się estetyką kapitalistycznego zachodu i związanych z nią prób przeniesienia osiągnięć tamtejszej architektury na polski grunt.

Solpol znika z mapy Wrocławia>>

4 Gmach TVP w Warszawie przy ul. Woronicza Gmach TVP w Warszawie przy ul. Woronicza Fot. Alina Gajdanowicz/AG

Wieże Babel - Siedziba TVP w Warszawie

Realizacja zaprojektowanego przez Czesława Bieleckiego biurowca TVP w Warszawie trwała od 2001 roku. W międzyczasie zbankrutował wykonawca, robotnicy opuścili plac budowy, a odbiór nastąpił dopiero pod koniec 2008 roku. Obiekt wzbudził mieszane reakcje. Krytykowano zarówno wyjątkowo długi czas realizacji, wysokie koszty inwestycji sięgające 190ml zł, a  także samą formę budynku.  Architekt przyznał, że inspirował się tradycyjnym wyobrażeniem Wieży Babel, pomnikiem Międzynarodówki Tatlina, kształtem kadłuba transatlantyku, rzymską fontanną di Trevi oraz twórczością Franka Gehry'ego. W rezultacie powstał budynek bez wątpienia oryginalny i nietypowy. Spoglądając na skomplikowaną bryłę można jednak odnieść wrażenie, że postmodernistyczna estetyka zaproponowana przez Bieleckiego mocno się zdezaktualizowała, a zawarta w niej symbolika jest zawiła i niejasna.

Biurowiec TVP autorstwa Czesława Bieleckiego

Budynek TVP, czyli Wieża Babel>>>

5 Tzw. Krzywy Domek w Sopocie Tzw. Krzywy Domek w Sopocie fot. materiały prasowe

Krzywy Domek w Sopocie

Krzywy Domek przy sopockim "Monciaku" powstał w 2003 roku i praktycznie od razu stał się jednym ze charakterystyczych punktów na mapie miasta. Obok nietypowej elewacji, pozbawionej choćby jednego prostoliniowego elementu, nie sposób przejść obojętnie. Falujące linie gzymsów, płynne płaszczyzny ścian czy wykrzywione otwory okienne przywodzą na myśl bajkowe rysunki Jana Szancera lub senne halucynacje.

Krzywy Domek przy sopockim Monciaku

Trudno oceniać Krzywy Domek w kategoriach stricte architektonicznych. Gdyby powstał kilkanaście lat wcześniej byłby zapewne świetnym przykładem postmodernistycznych zabaw formą. Na początku XXI wieku wygląda na nieco przebrzmiały żart architekta lub efekt przemożnej chęci zwrócenia na siebie uwagi.

6 Przewrócony dom w Szymbarku Przewrócony dom w Szymbarku fot. Beata Kitowska/AG

Przewrócony dom w Szymbarku

Można powiedzieć, że jest to prawie zwykły, drewniany dom kryty dwuspadowym dachem. Prawie zwykły- właściciel i pomysłodawca zdecydował, że budynek będzie "postawiony na głowie". I tak pod lasem stoi dom, którego dach wbity jest na metr w grunt. Z fragmentów "wyrwanych z ziemi" fundamentów wystają kawałki rur i kabli. Całość na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie scenerii po przejściu jakiegoś kataklizmu.

Przewrócony dom w Szymbarku

Pomysłodawca tego niecodziennego projektu mówi, że przewrócony dom jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale stanowi także pomnik przewrotu wartości i obalenia systemy komunistycznego.

Zwariowany Dom postawiony na głowie>>>

7 Ziemianka w Brzeziu pod Bełchatowem Ziemianka w Brzeziu pod Bełchatowem Fot. Tomasz Stańczak

Ziemianka pod Bełchatowem

W Brzeziu pod Bełchatowem powstał nietypowy dom jednorodzinny. Jego właściciele, a zarazem projektanci zdecydowali się ukryć go niemalże w całości pod ziemią. Co więcej, jedyne widoczna elewacja od strony południowej docelowo ma być porośnięta bluszczem, co będzie równoznaczne z całkowitym kamuflażem obiektu.

23.01.2011 BRZEZIE W GMINIE BELCHATOW , WLASCICIELE DOMU W ZIEMI ZDZISLAW I KRYSTYNA BOLANOWSCY .  FOT. TOMASZ STANCZAK / AGENCJA GAZETA

Właściciele twierdzą, że ich ziemianka łączy w sobie dwie sprzeczne idee. Odróżnia ją to od innych realizacji tego typu, które przeważnie są skutkiem dążeń do pełnego połączenia się z naturą. Tymczasem dom pod Bełchatowem łączy w sobie z jednej strony pragnienie ucieczki i prowadzenie jaskiniowego życia, z drugiej - dążenie do luksusu. W ziemi ukryty został nowoczesny budynek z lampami LED, pompą cieplną, rekuperatorem powietrza. W założeniach miał to być niezwykły dom dla zwykłych ludzi. Niezwykły, bo podziemny. Dla zwykłych ludzi, gdyż za tę samą cenę można wybudować na powierzchni dom o porównywalnym komforcie.

8 Szklany blob kryje przestrzeń handlową Złotych Tarasów Szklany blob kryje przestrzeń handlową Złotych Tarasów Fot. Robert Kowalewski / Agencja Gazeta

Blob obok dworca - Złote Tarasy w Warszawie

Warszawskie "Złote Tarasy" wzbudzały wiele kontrowersji. Dotyczyły one przede wszystkim relacji budynku z otoczeniem, a właściwie jej braku, bowiem ogromne założenie zwrócone jest ku własnemu wnętrzu. Skrajne emocje budzi także sama forma. Budynki o zróżnicowanej formie i wielkości otaczają zlokalizowany centralnie ogromny świetlik o falującej, płynnej formie. Szklany blob, który zdaje się wylewać spomiędzy sąsiednich brył, z całą pewnością stanowi najbardziej charakterystyczny element całego zespołu. To dzięki niemu "Złote Tarasy" stały się obiektem łatwo zapadającym w pamięć.

01.02.2007 WARSZAWA

Architektura kompleksu była jednak oceniana raczej negatywnie, o czym świadczą wysokie miejsca zajmowane przez "Tarasy" w różnych notowaniach i rankingach architektonicznych koszmarów. Nie wpływa to jednak na rozpoznawalność obiektu, ani na niewątpliwy sukces komercyjny - wszak nie ważne co mówią, ważne żeby mówili...

9 Dom własny architekta w Żeleźnikowej koło Nowego Sącza Dom własny architekta w Żeleźnikowej koło Nowego Sącza źródło: jakub-potoczek.com

Dekonstruktywizm po polsku - dom w Żeleźnikowej pod Nowym Sączem

Architekt Jakub Potoczek uważa, że projektant nie może bać się realizowania swoich wizji tylko dlatego, że odbiegają od ogólnie przyjętych kanonów. Zapewne dlatego tworząc swój własny dom w Żeleźnikowej koło Nowego Sącza zdecydował się odejść o ogólnie przyjętych kanonów. Dekonstruktywistyczna bryła stanowi indywidualną interpretację górskiego krajobrazu i nawiązuje do załomów brył skalnych. Architekt, który sam siebie określa jako lubiącego nietypowe formy, postanowił czerpać z tradycji, przy jednoczesnym jej zaprzeczaniu. Tym samym dość dobitnie wyraził swą niechęć do "projektowania kolejnego budynku z dachem dwuspadowym".

Krzywy Dom w Żeleźniowej

Krzywy dom początkowo budził zainteresowanie sąsiadów, którzy jednak stosunkowo szybko przywykli do ekscentrycznego sąsiedztwa. Stanowi jednak nadal atrakcję dla zwiedzających Sądecczyznę turystów, którzy traktują go jako swoistą ciekawostkę.

Tropiciele Makabrył: Gehry małomiasteczkowy>>>

10 Makieta poznańskiego Zamku Przemysła II Makieta poznańskiego Zamku Przemysła II Fot. Tomasz Kaminski / AG

Zamek Przemysła w Poznaniu

Zamek Przemysła w Poznaniu jest jedynym niezrealizowanym obiektem figurującym na naszej liście- jego budowa rozpoczęła się w grudniu 2010. Samo zamierzenie wzniesienia zamku wzbudziło liczne kontrowersje i stało się przyczyną ożywionych dyskusji środowiska architektonicznego i konserwatorskiego. Postanowiono odbudować gmach w formach historycznych, łącząc elementy gotyckie i renesansowe. Z punktu widzenia współczesnej doktryny konserwatorskiej jakiekolwiek rekonstrukcje są niewskazane, szczególnie w sytuacji, gdy twórcy nie dysponują wystarczającymi informacjami odnośnie pierwotnej formy architektury. W Poznaniu nie zachowały się praktycznie żadne dokładne przekazy dotyczące wyglądu zamku, a projekt autorstwa Witolda Milewskiego jest swobodną wariacją na temat architektury historycznej. Z jego oceną należy wstrzymać się do czasu ukończenia prac, ale już teraz można stwierdzić, że decyzja o odbudowie zamku jest posunięciem cokolwiek zaskakującym. W czasach, gdy kolejne miasta starają się promować poprzez spektakularne i nowoczesne realizacje, Poznań wraca do średniowiecza.

Zamek Przemysła II w Poznaniu- wizualizacja

MAKABRYŁA: Poznań stawia na średniowiecze>>>

Komentarze (37)
Bardzo nietypowe budynki z Polski. Wprawiają w zachwyt czy zakłopotanie?
Zaloguj się
  • staxu

    Oceniono 9 razy 5

    Solpol na szczęście idzie do wyburzenia :)

  • art_102

    Oceniono 5 razy 5

    Czesław Bielecki przyznał, ze przy projektowaniu gmachu TVP w wawie, wzorował sie:
    - Wieżą Babel,
    - pomnikiem Międzynarodówki Tatlina,
    - kształtem kadłuba transatlantyku,
    - rzymską fontanną di Trevi
    - oraz twórczością Franka Gehry'ego.
    ... i jak tu sie dziwic, ze powstała taka kupa, natomiast fakt, ze publiczna TV ją zrealizowała i do tego za 200 mln, skutecznie zniechęca społeczeństwo do płacenia abonamentu.

  • old.european

    Oceniono 2 razy 2

    No coz, to tez jakis sposob na leczenie prowincjonalnych kompleksow...
    Nie ujmujac szafie, ktora ma to "cos" w sobie :-)

  • Gość: drzejms-buond

    Oceniono 1 raz 1

    marzę o własnej ziemiance więc ziemianka nie wydaje mi się dziwna...
    najgłupszy wydaje się PAJĄK , sopocki domek jest miły dla oka , dekonstrukcja zaciekawia ale zagłosuję na ten do góry nogami..bo postawić odwrotnie dom to mały pikuś
    ale weź człowieku urządź coś takiego!!!!- SZACUN!

  • Gość: agusia

    0

    ten pająk jest cool ! :)

  • geos

    0

    Jeśli lampy Led, pompa ciepła i rekuperator maja świadczyć o nowoczesności no to....pogratulować.

  • terra777

    Oceniono 4 razy 0

    Krzywy domek w Sopocie i Szafa w Toruniu są najładniejsze, zaś Zamek w Poznaniu to świetny pomysł!
    Budyneczek z Wrocławia uznałbym za udany pod warunkiem, że stanął by gdzie indziej, ale nowy jaki powstanie na jego miejscu pewnie będzie jeszcze gorszy, a powinien nawiązywać do otaczającej architektury, tak jak ten w Poznaniu. Złote tarasy w Warszawie to w porównaniu z całą warszawską architekturą to dzieło całkiem udane, ale podkreślam, w porównaniu do reszty. :)

  • il_gato

    0

    Kurczątko, 20 lat mieszkałam w Bełchatowie i o ziemiance w życiu nie słyszałam...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX