Dom Słowa Polskiego zyska nowe życie. Modernistyczny pawilon stanie się częścią Ogrodów Towarowa

Od drukarni do wielofunkcyjnego kwartału

Dom Słowa Polskiego zajmuje szczególne miejsce w historii warszawskiej Woli. Zakład poligraficzny uruchomiono w lipcu 1950 roku z inicjatywy władz PRL i Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Kompleks powstał na terenie ograniczonym ulicami Towarową, Pańską, Miedzianą i Srebrną. W okresie największej aktywności zatrudniał około 2,6 tys. osób, a jego roczna produkcja obejmowała około 27 mln książek, 510 mln gazet i 195 mln czasopism. Drukowano tu m.in. „Trybunę Ludu”, „Kurier Polski”, „Młodego Technika”, „Płomyczek”, „Świerszczyk”, a później także „Gazetę Wyborczą”. Powstawały również albumy, encyklopedie i plakaty.

Dziś teren dawnej drukarni przechodzi kolejną transformację. W ramach wielofunkcyjnego projektu Towarowa22, realizowanego przez AFI, Echo Investment i Archicom, powstaje nowa zabudowa mieszkaniowa, biurowa i usługowa, a także ogólnodostępne przestrzenie publiczne. Rewitalizacja historycznego pawilonu jest jednym z elementów tej przemiany.

Modernistyczny pawilon pod ochroną konserwatorską

Wejście do dawnego zakładu poligraficznego prowadziło przez modernistyczny pawilon o długości 70 metrów i szerokości 14 metrów. Budynek ma około 10 metrów wysokości i blisko 2 tys. mkw. powierzchni. Jego lekka forma, oparta na dużych przeszkleniach, przywołuje skojarzenia z modernistycznymi realizacjami, takimi jak warszawski pawilon Cepelii czy Dom Farnsworth zaprojektowany przez Ludwiga Miesa van der Rohe.

Wnętrze budynku wyróżnia przede wszystkim przestronna sala kolumnowa nakryta dachem z czterema szklanymi świetlikami o cylindryczno-stożkowej geometrii. Istotnymi elementami kompozycji są także wachlarzowe klatki schodowe, dekoracyjne balustrady, okrągłe plafony oraz słupy kielichowe.

– Znaczną część pawilonu Domu Słowa Polskiego zajmuje przestronna sala kolumnowa nakryta dachem z czterema szklanymi świetlikami o cylindrycznym, stożkowym kształcie. Będą one odnowione w oryginalnej formie i geometrii, a drewniana konstrukcja dachu zostanie zastąpiona stalową. Po bokach sali znajdują się wachlarzowe klatki schodowe ze zdobionymi balustradami doświetlone okrągłymi plafonami – one również zostaną odnowione razem ze słupami kielichowymi, ceramiką i pamiątkową tablicą na elewacji. Historycznie budynek był połączony z halą drukarni, więc nie posiadał elewacji od strony ul. Towarowej – stworzymy ją z betonowych prefabrykatów nawiązujących do przemysłowego dziedzictwa lokalizacji– komentuje Maciej Rydz z pracowni JEMS Architekci.

Prace prowadzone są pod nadzorem konserwatorskim. Oprócz odnowienia charakterystycznych elementów architektonicznych projekt obejmuje również dostosowanie obiektu do współczesnych wymagań technicznych. Ceglane fragmenty elewacji zostaną oczyszczone i zabezpieczone, a stolarka okienna wymieniona z zachowaniem historycznego rytmu podziałów. W projekcie przewidziano także wykorzystanie materiałów z odzysku. Elementy wykończenia zostaną uzupełnione gruzobetonem, a część posadzek i płytek powstanie z materiałów ponownie wykorzystanych. Delikatne obniżenie poziomu terenu pozwoli natomiast odsłonić fragment podziemnej kondygnacji.

Pawilon wśród zieleni Ogrodów Towarowa

Po zakończeniu rewitalizacji pawilon będzie pełnił funkcję gastronomiczno-usługową. Jego nowe przeznaczenie wpisuje się w wielofunkcyjny charakter Towarowej22, w którym historyczna architektura ma współistnieć z nową zabudową i przestrzeniami publicznymi.

Bezpośrednie otoczenie budynku również przechodzi metamorfozę. Pomiędzy pawilonem a apartamentowcem M7, pierwszym budynkiem mieszkalnym w superkwartale, powstaje kolejna część Ogrodów Towarowa. Za projekt zagospodarowania terenu odpowiada pracownia Landscape Practice. W planach znalazły się m.in. polana z amfiteatrem, plac z oczkiem wodnym, ogród zabaw dla dzieci oraz alejki spacerowe.

Docelowo na terenie całego superkwartału ma pojawić się ponad 100 drzew, tysiąc krzewów i pnączy, ponad 32 tys. bylin i traw ozdobnych oraz około 43 tys. kwiatów wielosezonowych. Odnowiony Dom Słowa Polskiego będzie jednym z ważniejszych elementów tej przestrzeni, łączącym przemysłową historię Woli z nowym sposobem użytkowania miejskiego kwartału.