Modernizacje 1918-1939. Czas przyszły dokonany

Wystawa prezentować ma sztukę i architekturę nowych państw Europy Środkowo-Wschodniej w okresie międzywojennym. Eksponaty pochodzić będą z muzeów i kolekcji prywatnych z Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Węgier, Słowenii, Chorwacji i Serbii; większość z nich nie była dotąd pokazywana polskiej publiczności.

- "Modernizacje 1918-1939. Czas przyszły dokonany" to trwający prawie trzy miesiące projekt łączący w sobie ekspozycję, serię wykładów i projekcji na temat społecznego i filozoficznego wymiaru modernizacji w dwudziestoleciu międzywojennym oraz rozbudowany program edukacyjny - powiedziała Małgorzata Niedźwiecka z Muzeum Sztuki w Łodzi.

Według twórców wystawy, w okresie międzywojennym podjęto próbę budowania modernistycznej Europy Środkowo-Wschodniej złożonej z niepodległych państw. Dwudziestolecie międzywojenne stworzyło podstawy nowej tożsamości regionu.

- W Muzeum Sztuki zaprezentowane zostaną najważniejsze przykłady modernizacji w dziedzinach sztuk wizualnych, architektury i wzornictwa, świadcząc o ich znaczeniu dla ukształtowania nowoczesnego oblicza Nowej Europy - zaznaczyła Niedźwiecka.

Po 1918 roku między Bałtykiem i Adriatykiem powstały: Czechosłowacja, Jugosławia, Łotwa, Estonia, a nowe granice określały terytoria Polski, Litwy i Węgier. Każdy z tych krajów, dążąc do znalezienia się w centrum nowoczesności poszukiwał rozwiązań modernizacyjnych. Do ich promowania, ale i kształtowania wykorzystano współczesną sztukę, architekturę i wzornictwo.

Rewolucja węgierska w 1919 roku po raz pierwszy wykorzystała sztukę nowoczesną w celach propagandowych. Artyści - zamiast obrazów - tworzyli plakaty agitacyjne, monumentalne freski i oprawy uroczystości 1-majowych.

- Ważnym elementem modernizacji były realizacje modelowych miast, które traktowano jako wzorzec nowoczesności dla całego kraju - wyjaśniła Niedźwiecka.

W Czechosłowacji takim miejscem stał się Zlin - imperium Tomasza Baty. Wokół fabryki butów wybudowano nowe osiedla, szkoły, internaty, całą infrastrukturę kulturalną i socjalną, które unowocześnić miały nie tylko przestrzeń publiczną, ale i życie prywatne. W Polsce pomnikiem nowoczesności stała się Gdynia - nowoczesny port i modernistyczne miasto.

W ramach projektu "Modernizacje 1918-1939. Czas przyszły dokonany" zaplanowano także serię wykładów organizowanych we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim. Studenci mogą zapisywać się na zajęcia w MS i zaliczać je jako kurs uniwersytecki.

Program edukacyjny projektu skierowany będzie do czterech grup odbiorców. W ramach akcji "Miastorób" najmłodsi będą tworzyć w Muzeum Sztuki makietę utopijnego miasta. Nieco starsi, wraz z rodzicami, zbudują futuro-machiny.

Gimnazjaliści i licealiści będą mogli wziąć udział w warsztatach "Reklama krzepi", a dorośli w ramach spotkań "Ala ma utopię" będą "deszyfrować" książki z dzieciństwa.

Wystawie towarzyszyć będzie publikacja naukowa "Modernizacje. Sztuka i architektura w nowych państwach Europy Środkowo-Wschodniej 1918-1939" autorstwa dr. Andrzeja Szczerskiego. Ekspozycja otwarta zostanie 11 marca. Będzie można ją oglądać do końca maja.

źródło: PAP