Muzeum Katyńskie - jedyny polski obiekt na krótkiej liście nagrody Mies van der Rohe 2017 [ZDJĘCIA] - Bryła

Muzeum Katyńskie w Warszawie, projekt: BBGK Architekci

Muzeum Katyńskie jako jedyny obiekt z Polski powalczy o nagrodę Mies van der Rohe 2017

Muzeum Katyńskie obejmuje południową część Cytadeli Warszawskiej z trzema zabytkowymi budynkami. Całość założenia ma charakter parku z centralnie umieszczonym symbolicznym Lasem Katyńskim. Wejście znajduje się w Bramie Nowomiejskiej, na przedłużeniu Traktu Staromiejskiego, u wylotu ul. Zakroczymskiej. Ekspozycja muzealna została zaprojektowana na dwóch poziomach Kaponiery - zabytkowej budowli artyleryjskiej. Trzeci budynek - arkadowa budowla działobitni w pięciu dużych, przeszkolonych arkadach mieści tablice z nazwiskami pomordowanych oficerów.

Tragiczną historię architekci przełożyli na sposób doświadczania przestrzeni. Zastosowano zabiegi mające potęgować wrażenie osaczenia, takie jak: szczeliny, wąskie przejścia. Najbardziej "dramatycznym" punktem w doświadczaniu zaprojektowanej przestrzeni jest rozcięcie wału Cytadeli. Znajdujące się wewnątrz schody prowadzą z części podziemnej, w której znajdują się pamiątkowe tablice z imiona i nazwiskami zamordowanych, w górę na teren placu apelowego.

W betonie umieściliśmy odciski osobistych przedmiotów ofiar. Ślady orzełka z rogatywki, ryngrafu, guzika odznaki policyjnej czy listu wysłanego do domu odwiedzający muzeum napotka w wielu miejscach. Historia Katynia jest w swoim okrucieństwie i bezmiarze zła trudna do pojęcia. 15 tablic upamiętniających 21 768 ofiar umieszczonych w zabytkowej Działobitni nasuwa pytania o znaczenie pojęć zła, dobra, przebaczenia. W tym miejscu świadomie nadaliśmy architekturze mocny wyraz. Szczelina między wysokimi ścianami na 12 metrów rozcinająca wał Cytadeli prowadzi nas w dwóch kierunkach - w dół ku tablicom z nazwiskami ofiar w arkadach działobitni, a w drugą otwiera się ku niebu i światłu. Na osi schodów wśród drzew stoi dębowy krzyż - epilog naszej opowieści o Katyniu.

Projekt Muzeum Katyńskiego został opracowany przez biuro architektoniczne BBGK Architekci (Brzozowski Grabowiecki Architekci). Autorami projektu architektonicznego i rozwiązań przestrzennych są: Jan Belina-Brzozowski i Konrad Grabowiecki.

Autorami koncepcji konkursowej są: Jan Belina-Brzozowski, Konrad Grabowiecki, Jerzy Kalina i Krzysztof Lang z zespołami.

Przy opracowaniu projektu współpracowali: Joanna Orłowska, Marek Sobol, Emilia Sobańska, Łukasz Węcławski, Agnieszka Grzywacz, Ewelina Wysokińska, Jacek Kretkiewicz, Tomasz Pluciński, Maciek Rąbek, Marcin Szulc, Barbara Trojanowska, Jolanta Fabiszewska.

Muzeum Katyńskie w Warszawie ma szansę na prestiżową nagrodę Mies van der Rohe

Warto zwrócić uwagę na rozsiane wewnątrz i wokół obiektu detale, które opowiadają tragiczną historię zbrodni katyńskiej. To symboliczne groby, krzyże i odciśnięte w betonie przedmioty znalezione przy zamordowanych. Wszędzie tam gdzie narracja muzealna tego wymagała beton barwiony w kolorze zbliżonym do zachowanej cegły stał się także środkiem architektonicznego wyrazu.