Hotel Bristol w Warszawie ma 125 lat. Między historią a nowoczesnością

Hotel Bristol w Warszawie: Geneza i kontekst historyczny

Inicjatorem budowy hotelu był Stanisław Roszkowski. Inwestycja była finansowana m.in. przez Ignacego Jana Paderewskiego, którego ambicją było stworzenie hotelu odpowiadającego europejskim standardom luksusu. Na ogłoszony konkurs wpłynęło 17 prac. W listopadzie 1898 sąd konkursowy ogłosił wyniki: laureatami zostali: Tadeusz Stryjeński i Franciszek Mączyński. Zwycięski projekt przedstawiał budynek w stylu secesyjnym. Jednak Towarzystwo Akcyjne Budowy i Prowadzenia Hotelów (spółka powołana do budowy Bristolu) zdecydowało się na jego przerobienie. Pracę tę zlecono Władysławowi Marconiemu, który zmienił charakter elewacji na neorenesansową, a formę budynku na monumentalną.

Fundamenty rozpoczęto kopać w 1898 roku. 22 kwietnia 1899 miało miejsce uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego, a pod koniec 1900 obiekt był w stanie surowym. W drugim kwartale 1901 rozpoczęto prace wykończeniowe. Przy budowie pracowały głównie firmy krajowe i one były także dostawcami materiałów wykończeniowych (głównym wykonawcą była firma budowlana Władysława Czosnowskiego, a budową kierował jego syn Tadeusz). W budynku po raz pierwszy w Warszawie zastosowano stropy żelbetowe. Ceremonia otwarcia hotelu rozpoczęła się 16 listopada 1901 roku i trwała cztery dni. 19 listopada powitano pierwszego gościa. Była nim Emillia Finot z Paryża.

Architektura Wielkiej Damy

Hotel nazywany był Wielką Damą stolicy. Jego architektura łącząca elementy neorenesansu z wczesnym modernizmem, była wyrazem nowoczesnego podejścia do projektowania obiektów reprezentacyjnych.

Elewacja hotelu wyróżnia się bogatą dekoracją kamieniarską, rytmicznym podziałem okien oraz charakterystycznymi wykuszami i balkonami. Istotną rolę odgrywa detal architektoniczny – ornamentyka fasady, stolarka oraz historyczne elementy wystroju podkreślają prestiżowy charakter obiektu.

Hotel posiadał własną elektrownię, centralne ogrzewanie, podwójną wentylację, na piętrach hydranty przeciwpożarowe, drabinę ratunkową oraz ogniotrwałe stropy, ściany działowe i podłogi. W dwudziestu pokojach były łazienki. Hotel wyposażony był w 11 wind, z czego jedna woziła gości, reszta pracowników. I to właśnie winda dla gości, zwana kryształową, budziła zachwyt, nie tylko mechanizmem, lecz także estetyką. Jej kabina bowiem była całkowicie przeszklona, bogato zdobiona i oświetlana elektrycznie. Miała żelazną balustradę wykładaną mosiądzem (zezłomowana w 1969). Zabierała osiem osób i poruszała się z prędkością 110 cm/sekundę. W hotelu było zainstalowanych sześć numerów telefonicznych (na 800 w ówczesnej Warszawie).

Apartamenty

Pokoje dla gości znajdowały się na czterech piętrach, na każdym 50 pokoi. Osiemdziesiąt składało się z przedpokoju, sypialni i salonu, a 120 miało tylko jedno pomieszczenie, ale dzięki drzwiom w amfiladzie można było je łączyć. W apartamentach ustawiono meble z różnych epok. Najbardziej oryginalne wnętrze o wystroju secesyjnym posiadał narożny apartament na I piętrze pod nr 109 (przetrwała jedynie mahoniowa toaletka). Za najpiękniejszy jest uznany apartament pierwszego właściciela – Ignacego Paderewskiego, znajdujący się na II piętrze. Mówi się o nim, że to 106 mkw. czystego piękna i luksusu. Apartament obejmuje sypialnię, salon i jadalnię utrzymane w jasnej kolorystyce oraz dwie łazienki.  Zachowane meble to autentyczne egzemplarze z początków XX wieku, wśród nich oryginalne biurko oraz krzesło należące do muzyka. Ten historyczny apartament objęty jest opieką konserwatorską, ale wciąż jest udostępniany gościom.

Wyjątkowi goście Bristolu

Po odzyskaniu niepodległości w hotelu odbywały się m.in. debaty polityczne z udziałem Ignacego Paderewskiego, a w lipcu 1923 roku odbył się tu bankiet po złożeniu przez Piłsudskiego wniosku o dymisję ze stanowiska Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Przed II wojną światową w Bristolu gościli m. in. śpiewak Enrico Caruso, noblistka Maria Skłodowska-Curie, polityk Herbert Hoover - późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych oraz sławny tenor Jan Kiepura, który dla zgromadzonej publiczności wykonał legendarny koncert z narożnego balkonu.  W latach 30. XX wieku na piątym piętrze swoje atelier miał Wojciech Kossak. Spłacał on zobowiązania finansowe wobec hotelu obrazami, które wisiały w jednej z sal restauracyjnych. W kolejnych latach hotel odwiedzili m.in. królowa Elżbieta II, Pablo Picasso, aktorki Marlena Dietrich i Sophia Loren, muzycy zespołów Depeche Mode i Rolling Stones, a także reżyserzy, jak Woody Allen i Martin Scorsese. W hotelu istnieje tzw. ściana sław, na której wieszane są tabliczki z nazwiskami znamienitych gości.

Wnętrza wspólne  

Wnętrza Hotelu Bristol od początku pełniły funkcję reprezentacyjną. Przestrzenie wspólne, takie jak hol główny, klatki schodowe czy sale restauracyjne, zaprojektowano z myślą o elegancji i komforcie, z wykorzystaniem szlachetnych materiałów: marmuru, drewna, sztukaterii i metalu. Szczególną rolę odegrała secesyjna estetyka, widoczna zwłaszcza w historycznych wnętrzach kawiarni i sal bankietowych, stworzona w dużej mierze przez Ottona Wagnera juniora, jednego z czołowych twórców wiedeńskiej secesji.

Serce hotelu bije w Café Bristol - secesja i styl wiedeński podany w najlepszych proporcjach. Ukontentowany całokształtem Bristolu Pablo Picasso na jednym z tutejszych kawiarnianych talerzyków złożył nawet podpis: „Picasso, Varsovie, 6.IX.1948”.

Sala Malinowa to kolejna niezwykła przestrzeń Hotelu Bristol, słynąca z dancingów. Przez dekady to tu tańczyła i świętowała elita Warszawy, a Maria Skłodowska-Curie celebrowała otrzymanie Nagrody Nobla.

Z kolei Sala Kolumnowa (dzisiejszy Bar Kolumnowy) zachwycała majestatycznością. Kluczowym elementem przestrzennym były liczne kolumny i secesyjne, imponujące detale dekoracyjne i bogate sztukaterie. Arcydzieło Art Nouveau Ottona Wagnera juniora wykorzystano w logo hotelu, to dmuchawce, które można odnaleźć m.in. na suficie w holu, a także na dywanach pięter gościnnych.

Hotel Bristol po II wojnie światowej

Hotel przetrwał II wojnę światową bez większych zniszczeń, co czyni go jednym z nielicznych zachowanych obiektów tej klasy w centrum miasta. Po wojnie pełnił funkcje hotelowe, choć stopniowo tracił dawny blask. 26 września 1947 został przejęty przez miasto, ale jego właścicielem do połowy 1948 pozostał Bank Cukrownictwa. W restauracjach hotelu powstała Gospoda Ludowa. Od 1952 Bristol przeszedł pod zarząd Orbisu. Obsługiwał zagranicznych turystów. Hotelowi nadano nowy wystrój w stylu realizmu socjalistycznego. W grudniu 1980 na podstawie decyzji inspektora pracy hotel został zamknięty.

Po wieloletnim remoncie został odrestaurowany i 17 kwietnia 1993 ponownie otwarty, a oficjalnie dokonała tego brytyjska premier Margaret Thatcher. Przełomowym momentem była kompleksowa renowacja przeprowadzona na początku XXI wieku, zakończona w 2013 roku, która przywróciła obiektowi pierwotny charakter, jednocześnie dostosowując go do współczesnych standardów użytkowych. Projekt modernizacji zakładał ścisłą współpracę architektów, konserwatorów zabytków i projektantów wnętrz. Kluczowym wyzwaniem było zachowanie historycznej substancji przy jednoczesnej integracji nowoczesnych instalacji technicznych.

Dziś Hotel Bristol funkcjonuje jako luksusowy obiekt hotelowy (oferuje 165 pokoi oraz 41 apartamentów), ale pozostaje również ważnym punktem odniesienia dla architektów i urbanistów. Jest przykładem udanej adaptacji zabytkowej architektury do współczesnych potrzeb, bez utraty jej tożsamości. Stanowi dowód na to, że architektura historyczna może nadal aktywnie uczestniczyć w życiu miasta, zachowując swoją reprezentacyjną i kulturotwórczą rolę.

Ikona miasta ma 125 lat!

Hotel Bristol to nie tylko miejsce noclegowe, lecz także trwały element krajobrazu Warszawy – architektoniczny świadek historii, który łączy przeszłość z teraźniejszością w spójnej, eleganckiej formie. W tym roku hotel Bristol świętuje 125-lat. Z tej okazji przez cały rok zaplanowano wiele wydarzeń i aktywności dla gości hotelowych, turystów i Warszawiaków. Wśród jubileuszowych inicjatyw znajdą się m.in.:  zwiedzanie historycznych wnętrz hotelu, jazzowe dancingi, specjalna edycja kultowego Tortu Bristol, urodzinowe praliny z Café Bristol inspirowane ikonami Warszawy czy wielki bal w rocznicę przyjęcia pierwszego gościa.