Oto 50 najbardziej inspirujących budynków z cegły na świecie. Poznaj nominowanych do BRICK AWARD 26

BRICK AWARD od ponad dwóch dekad należy do jednego z najważniejszych wyróżnień w świecie architektury, stawiając w centrum cegłę jako materiał ponadczasowy, a zarazem niezwykle przyszłościowy. Choć gospodarzem konkursu jest wienerberger – czołowy producent ceramicznych rozwiązań dla architektury – nagroda zachowuje pełną niezależność, a udział w selekcji nie wymaga zastosowania rozwiązań firmy. O nominacjach decyduje międzynarodowe pre-jury, w którego skład w tym roku weszli uznani eksperci, m.in. dziennikarz i autor Wojciech Czaja, artysta ceramik, projektantka i architektka Maria Gasparian oraz Špela Kuhar, architektka i założycielka Centrum Architektury Słowenii. 

Wyróżnienia przyznawane są w pięciu kategoriach:

• Feeling at home 
• Living together 
• Working together 
• Sharing public spaces 
• Building outside the box 

Tegoroczne nominacje pokazują pełne spektrum współczesnej architektury – od kameralnych domów jednorodzinnych, przez przestrzenie publiczne tętniące życiem, po odważne konstrukcje, które przesuwają granice wyobraźni. Poniżej prezentujemy wybrane realizacje z finałowej listy, pochodzące z różnych zakątków świata. 

Bliski Wschód

Wśród nominacji z Bliskiego Wschodu znalazł się Grobowiec Shafagh w niewielkim Ardakan w centralnym Iranie. Budowla wyróżnia się odwróconą kopułą oraz inskrypcjami rozciągającymi się swobodnie po jej powierzchni, zamieniając architekturę w nośnik idei wolności słowa. Usytuowany przy wejściu na cmentarz, obiekt nadaje nową formę przestrzeni zwykle postrzeganej jako prywatna, czyniąc ją pomnikiem dla wszystkich – miejscem, gdzie sacrum spotyka się z codziennością

Azja

Bangladesz

W stolicy Bangladeszu, Dhace, do finału zakwalifikowała się Akademia im. Agi Chana – zespół czterokondygnacyjnych budynków obłożonych cegłą, wpisanych w gęsto zabudowany teren sąsiadujący z ruchliwą autostradą. Obiekty zorganizowano wokół zielonych dziedzińców, które wprowadzają oddech w zurbanizowane otoczenie i tworzą przestrzeń do nauki oraz zabawy na świeżym powietrzu.

Indie

W Indiach, w Ćennaju, nominację otrzymała siedziba Metallic Bellows – parterowy budynek ceglany inspirowany lokalnymi piecami do wypału cegieł i gliniastą ziemią regionu. Projekt zakładał redukcję emisji CO₂ poprzez ograniczenie użycia betonu. Konstrukcja wykorzystuje tradycyjny system sklepień łukowych (jack arch) z podciągami i belkami obwodowymi, dzięki czemu mur z lokalnej cegły zyskuje lekkość, wrażenie zawieszenia i rzemieślniczą fakturę.

Chiny

Jedną z chińskich realizacji, które znalazły się w finale, jest Muzeum Gliny UCCA w Yixingu, zaprojektowane przez Kengo Kuma and Associates. Pracownia określa konstrukcję jako odwróconą powłokę, której forma przypomina powierzchnię wydrążoną przez kuliste kształty. Całość została pokryta 3600 ręcznie wykonanymi płytkami ceramicznymi w ciemnych i jasnobrązowych odcieniach. Ich kolorystyka przywodzi na myśl barwne przeobrażenia zachodzące w ceramice podczas wypału.

Z kolei na północ od Pekinu uwagę jury przyciągnęła księgarnia Tianjin Zhongshuge – trzykondygnacyjny budynek, w którym zastosowano układ „falujących” cegieł i metalowych detali. Powstała w ten sposób przestrzeń zanurza odwiedzających w unikalnym, niemal teatralnym doświadczeniu architektonicznym.

Europa 

Holandia

Przenosząc się do Europy, holenderska pracownia Studio RAP zaprojektowała falującą fasadę w całości obłożoną ceramicznymi płytkami wydrukowanymi w technologii 3D, która stanęła przy zabytkowej ulicy handlowej Hooftstraat w Amsterdamie.

Niemcy

Z kolei w Niemczech, w realizacji o znacznie większej skali, wypalana glina została wykorzystana w formie glazurowanych paneli o drobnej, nieregularnej pionowej strukturze, które pokrywają fasady budynków elektrociepłowni Leipzig Cogeneration Plant.

Słowenia

Zupełnie inny efekt osiągnięto w Lublanie, gdzie dawna hala przemysłowa została przekształcona w tymczasowy teatr. Tutaj kluczowe stały się materiały wtórne i możliwość ich ponownego użycia, a surowe bloki gliniane pomalowano na srebrno, zamieniając industrialną przestrzeń w zaskakującą scenografię.

Wielka Brytania

Motyw ponownego wykorzystania materiałów pojawił się także w Sheffield w Wielkiej Brytanii. Na osiedlu Park Hill – ikonie brutalizmu – betonowe ściany z odciśniętym rysunkiem szalunku wypełniono drobnoziarnistym murem ceglanym. Te wstawki odwołują się do koncepcji ‘ulic w niebie’, a kolor balkonów dopasowano do tonacji całej zabudowy.

Australia

W Melbourne Holocaust Museum w Australii w fasadę wkomponowano około 25 tysięcy cegieł, łącząc ceramiczne elementy w odcieniu Ceniza ze szklanymi cegłami Poesia. Zostały one ułożone w wyrafinowany wzór typu hit-and-miss, , który łączy elementy pełne z ażurowymi, tworząc fasadę otwartą na światło i kontakt z otoczeniem, a zarazem zapewniającą poczucie bezpieczeństwa. Rozwiązanie to stanowi mocny wyraz pamięci i odporności, a jednocześnie otwiera budynek na świat zewnętrzny, łącząc go wizualnie i fizycznie z codziennymi aktywnościami i lokalną społecznością.

Meksyk i Brazylia

W Meksyku na uwagę zasługuje kompleks Clase Azul La Hacienda Jalisco – zakład produkcji tequili, którego magazyny i biura zakotwiczono w wulkanicznym krajobrazie dzięki wykorzystaniu lokalnej ceramiki i kamienia pozyskanego podczas prac ziemnych.

W Brazylii powstał natomiast White Bricks House, wzniesiony tradycyjnymi, rzemieślniczymi technikami z pełnej cegły, której powierzchnię pozostawiono odsłoniętą i pomalowano na biało. Zróżnicowany rozstaw cegieł pozwala regulować stopień otwarcia i prywatności poszczególnych pomieszczeń, a starannie opracowane detale murarskie tworzą unikalne wzory i faktury, nadając domowi ponadczasowy, rękodzielniczy charakter.

USA

Wśród amerykańskich realizacji znalazł się 64 University Place – jedenastopiętrowy budynek mieszkalny w Greenwich Village w Nowym Jorku, którego fasadę tworzy ręcznie układany mur ceglany, arkadowe okna i siatka pilastrów. Projekt łączy historyczne odniesienia do charakteru dzielnicy ze współczesnymi detalami, a elewacja ukazuje kunszt rzemieślniczy, oparty na pracy doświadczonych murarzy i precyzyjnych rozwiązaniach projektowych.

Republika Południowej Afryki

Na zboczach Steenberg Ridge w Kapsztadzie powstał Mountain House – dom, który subtelnie wtapia się w półwiejski krajobraz rozległej, 4-tysięcznej działki. Projekt oparto na oszczędnej palecie materiałów oddających barwy i faktury ziemi, tak dobranych, by z biegiem lat nabierały szlachetności. Zakorzeniony w pierwotnym poczuciu schronienia, dom wykorzystuje proste, nieozdobione materiały, tworząc ponadczasowe wrażenie otulającej przestrzeni.

---

Finał i jury BRICK AWARD 26

Pełna lista nominowanych projektów dostępna jest na oficjalnej stronie konkursu. Wszystkie realizacje zakwalifikowane do tegorocznej edycji wezmą udział w wielkim finale, który odbędzie się 11 czerwca 2026 roku w Wiedniu. Zwycięzców wybierze międzynarodowe jury, w którego skład weszli w tym roku:

• Gabriela Carrillo, współzałożycielka Colectivo C733
• Christine Conix, współzałożycielka Conix RDBM
• Jens Linnet, współzałożyciel BOGL
• Traudy Pelzel, współzałożycielka MAP studio
• Eduardo Mediero, założyciel HANGHAR

Więcej informacji na temat BRICK AWARD można znaleźć na: www.brickaward.com