Sołtysowska w Krakowie - precyzyjnie uformowany mikroświat

„Sołtysowska” to kolejny projekt krakowskiej pracowni Kubatura, w którym architekci stawiają na czytelny układ przestrzenny i relację budynku z otoczeniem. Podobne założenia przyświecały realizacji „Prostych Kątów”, nagrodzonej niedawno przez prezydenta Krakowa.

Zamiast zwartej zabudowy zajmującej niemal całą niewielką działkę projektanci zaproponowali budynek, który tworzy ramę dla wewnętrznej przestrzeni wspólnej. Zieleń, ławki, donice i otwarcie na sąsiednie tereny mają kształtować kameralne miejsce do odpoczynku, dostępne nie tylko dla mieszkańców.

Bryłę w kształcie litery L usytuowano blisko granicy działki, uwalniając jak największą część terenu. To istotne w tej części Czyżyn, gdzie zabudowa o zróżnicowanej skali i funkcji powstawała w kolejnych etapach, bez jednolitej koncepcji urbanistycznej. Wieżowce z lat 70., dawne zakłady przemysłowe i magazyny sąsiadują tu z domami jednorodzinnymi oraz nowymi osiedlami. Jednocześnie w krajobrazie dzielnicy zachowały się rozległe enklawy zieleni, szczególnie po północnej stronie ul. Sołtysowskiej. To właśnie one stały się jednym z głównych punktów odniesienia dla projektu.

Park za oknem, starodrzew po drodze

Szczególne znaczenie ma sąsiedztwo terenów przeznaczonych w miejskich planach pod Park Woźniców. W przyszłości ma on współtworzyć rozległy zielony korytarz łączący Łąki Nowohuckie z Parkiem Lotników Polskich – dwoma dużymi obszarami zieleni w północno-wschodniej części Krakowa.

Okna i balkony nowego budynku skierowano w stronę zielonego otoczenia. W zagospodarowanej już części parku przy ul. Sołtysowskiej znajdują się m.in. plac zabaw, siłownia plenerowa, ścieżki spacerowe i pola do gry w bule.

Naturalnym przedłużeniem parku ma być wewnętrzny dziedziniec. Jego urządzenie stało się możliwe dzięki przeniesieniu większości miejsc postojowych do garażu podziemnego. Obecnie trwają nasadzenia roślin okrywowych i dużych drzew. Zieleń pojawi się również na stropie garażu oraz dachu, tworząc wielopoziomowy układ roślinności.

Wzdłuż dojścia do klatek schodowych zaprojektowano osłonięty drzewami i krzewami ciąg pieszy, który łagodnie opada w stronę ulicy i łączy się z biegnącą przy niej alejką. Ważnym elementem zagospodarowania terenu jest także zachowany starodrzew.

– Drzewa stały się dla nas w pewnym momencie prac projektowych punktem honoru. Spieraliśmy się o nie choć samo miasto zasugerowało ich usunięcie, ze względu na utrudnienia podczas prac budowlanych. Udało się je jednak ocalić i dziś starodrzew bezpośrednio przy budynku wyznacza standard tego miejsca, co należy do rzadkości przy nowych inwestycjach mieszkaniowych w Krakowie – mówi arch. Radosław Głodek, współwłaściciel pracowni Kubatura.

Balkony jak duże szuflady

Relacja z zielonym otoczeniem znalazła odzwierciedlenie w kompozycji elewacji i doborze materiałów. Jasne ściany stanowią tło dla roślinności, a przesuwające się w ciągu dnia cienie drzew dodatkowo różnicują ich powierzchnię. Biel przełamują grafitowo-szare wcięcia w bryle oraz klinkierowa cegła zastosowana w parterze.

Stonowaną paletę uzupełniają okna w odcieniu wybielonego dębu, delikatnie żebrowane balustrady i drewniane wykończenie podcienia w słomkowym kolorze. Materiały i barwy podporządkowano założeniu, by architektura nie konkurowała z zielenią.

Najbardziej charakterystycznym elementem budynku są głębokie balkony, wyraźnie wysunięte poza lico elewacji. Ich forma przypomina duże szuflady, które powiększają przestrzeń mieszkań na zewnątrz, a jednocześnie otwierają widoki na park i wewnętrzny dziedziniec.

– Zmienna tektonika oraz gra światła i cienia rzeźbią elewację. Duże balkony mają też praktyczny wymiar markizy – zapewnią mieszkańcom więcej prywatności, a latem osłaniają elewacje przed słońcem, zwłaszcza od strony południowej, co ogranicza nagrzewanie się wnętrz – opowiada arch. Radosław Głodek.

W projekcie zastosowano również zielone dachy, które mają zatrzymywać wodę opadową i wspierać kształtowanie przyjaznego mikroklimatu. Prostota rozwiązań i ich funkcjonalność były jednym z założeń przyjętych przez architektów na początku prac.

– Budynek ma być przyjazny w skali i odbiorze. Mądry, funkcjonalny, zrównoważony i taktowny wobec kontekstu, w którym powstał– podkreśla arch. Jakub Kaczmarczyk, współautor projektu.

Trzy kolory i wszystko jasne

W budynku zaplanowano 73 mieszkania o powierzchni od 28 do 130 m². Oferta obejmuje zarówno niewielkie kawalerki, jak i sześciopokojowe lokale z antresolami na ostatniej kondygnacji. Kameralną skalę inwestycji ma podkreślać także sposób organizacji przestrzeni wspólnych.

– Chcieliśmy, aby każdy metr kwadratowy był rozsądnie wykorzystany. Dlatego nawet w najmniejszych mieszkaniach znalazło się miejsce na pralnię, suszarnię czy garderobę. I każde z nich ma własny balkon – wymienia Jakub Kaczmarczyk.

Czytelność układu funkcjonalnego dotyczy również komunikacji wewnątrz budynku. Do mieszkań prowadzą trzy klatki schodowe, z których każda otrzymała odrębny kolor: ceglasty, niebieski lub zielony. Kolorystyka powtarza się w oznaczeniach komórek lokatorskich oraz miejsc postojowych w dwukondygnacyjnym garażu podziemnym.

– Także poruszanie się po budynku ma być możliwie jak najbardziej intuicyjne. Do mieszkań prowadzą trzy klatki schodowe, z których każda otrzymała własny kolor: ceglany, niebieski i zielony. Te same barwy powtarzają się przy komórkach lokatorskich i miejscach postojowych w dwukondygnacyjnym garażu podziemnym. Czytelnie i estetycznie zarazem – pointuje architekt.

--

Autorzy: arch. Jakub Kaczmarczyk, arch. Radosław Głodek
Współpraca autorska: arch. Iwona Jałocha, arch. Urszula Odulińska, arch. Anna Ostrowska, arch. Joanna Jakab, arch. Magdalena Kuranowska, arch. Przemysław Kusior, inż. Przemysław Wałęga
Inwestor: Sołtysowska Sp. z o.o.
Powierzchnia użytkowa: 3 800 m2