Miejskie przedszkole nr 1 w Józefowie - świetna architektura dla małych ludzi. To projekt pracowni Regio

Obrazki z dziećmi bawiącymi się w naturze to niemal symbol każdego przekazu dotyczącego edukacji przedszkolnej w Skandynawii. Umorusane maluchy wokół drzew, w zieleni, bawiące się na zewnątrz niezależnie od pory roku, obrazują dobry dla dzieci kierunek: bliskość przyrody. To słynne „friluftsliv”, czyli z norweskiego życie na świeżym powietrzu. Takie podejście, w kontrze do kolorowych, hałaśliwych i wpływających na przebodźcowanie dzieci sal zabaw znajduje coraz więcej zwolenników. Nic dziwnego, że sektor edukacji i hotelarstwa coraz częściej inwestuje w rozwiązania oparte na zrównoważonym designie. Wnętrza dla dzieci wcale nie muszą przytłaczać nadmiarem.

- Kiedy na drugim roku studiów wykładowca, podczas przedprojektowej wizji lokalnej w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego zadał mi pytanie: „Co pańskim zdaniem należałoby zbudować na tej polanie, by uczynić ją piękniejszą?”, odpowiedziałem: „Nic!... Ta polana jest idealna sama w sobie. Żaden, nawet najpiękniejszy budynek, nie doda jej uroku”. Odpowiedzią tą wywołałem pewną konsternację. Prowadzący projekt profesor skwitował wówczas: „Architekt nie może tak odpowiedzieć” –wspomina architekt Piotr Czyżewski, lider zespołu projektowego w pracowni Regio.   

Wyjaśnia, że mimo upływu 20 lat od tej wymiany zdań jego podejście do projektowania nie uległo zmianie.   - Zmagając się w naszej pracy z naturą budowania nigdy nie zapominamy, że najpierw było miejsce, przyroda, ekostystem, potem dopiero nastali ludzie z całą masą swoich potrzeb, pragnień i codziennych nawyków – mówi Piotr Czyżewski. To poszanowanie dla natury, ale i historii widać wyraźnie w każdym detalu nowego przedszkola. 

Drewno wszędzie

Budynek wkomponowano w istniejący drzewostan, ma też zielony dach z roślinami o powierzchni ponad 1500 m2. To nie tylko przykład zrównoważonego budownictwa, ale i nastawionego na bliskość natury systemu edukacji. Dzieci w czasie zabawy na zewnątrz mają naprawdę namacalny kontakt z naturą, a leśny charakter otoczenia pomaga uczyć najmłodszych bioróżnorodności i szacunku do przyrody. Wokół zaplanowano trzy strefy zabaw: są naturalne konstrukcje i leśny ogród, oddzielną część stanowi sfera edukacyjna z ogrodem warzywnym i hotelem dla owadów, całość dopełnia część sensoryczna ze ścieżką i funkcją wyciszenia.

Natura wchodzi do wewnątrz. Duże przeszklenia okien od strony południa i zachodu zapewniają doświetlenie sal. Architekci z pracowni Regio zadbali, by zarówno kolorystyka, jak i materiały wykończeniowe w żadnym momencie nie zaburzały tej naturalnej równowagi. Nie ma tu plastikowych, kolorowych elementów. 

Projekt wyłoniono w drodze konkursu. - Niezależne dwa budynki w pełni wykorzystują naturalny i przyrodniczy charakter terenu inwestycji. Przedszkole, bezpiecznie oddalone od ulicy, o charakterze leśnym, umożliwia edukację i wychowanie dzieci zgodnie z naturalnym cyklem przyrody– czytamy w opisowej ocenie przewodniczącej jury Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys. I jak zauważa, budynek biblioteki, otwarty na użytkowników poprzez duże przeszklenia i funkcjonalne zagospodarowanie terenu, może pełnić role wizytówki miasta. - Niezwykle estetyczne podejście do detalu nawiązującego do stylu nadświdrzańskiego (świdermajer) podkreśla historyczny charakter lokalnej architektury, ale w nowoczesnej odsłonie, nie udając dawnej zabudowy – napisała przewodnicząca jury.  

Z kolei architekt Bogdan Kulczyński, członek sądu konkursowego zwraca uwagę, że projekt wykorzystuje bardzo logicznie działkę, na której będzie realizowany. - Dwa budynki pozwalają na prawidłowe rozwiązanie i współistnienie takich dwóch funkcji jak cicha biblioteka i pełne dziecięcej, głośnej energii przedszkole. Oba budynki różnią się pomiędzy sobą. Niskie, parterowe przedszkole przemawia skalą do dzieci i dorosłych. Jest przyjazne i dydaktyczne w swojej wymowie w duchu ekologii. Biblioteka jest natomiast bardziej paradna i poważna. Piętrowa, w prostej bryle ubranej w drewnianą koronkę jest osadzona w stylu świdermajer- ocenia architekt.

Nawet sufit wyłożono akustycznymi panelami z linii Heradesign firmy Knauf Ceiling Solutions, wykonanymi z drewna. Ich specjalna struktura z naturalnej wełny drzewnej, fakturą wpisuje się  w koncepcję. Podłużne płyty sufitowe w rozmiarze 1200x600 mm zdobią naturalnym ciepłym kolorem przestrzeń nad głowami, dbając jednocześnie o przyjazną akustykę pozbawioną pogłosu
i odbijających się dźwięków. Efekt? Nawet gromada przedszkolaków podczas głośniej zabawy nie męczy się wzajemnie zbyt dużym hałasem.

– Moduły Heradesign zamontowano nie tylko w salach zabaw, pomagają kształtować przyjazną akustykę także na korytarzu, w jadalni czy na sali, która służy do zajęć i przedstawień. W tym ostatnim pomieszczeniu panele dzięki klasie pochłaniania A powodują, że odbijające się w dużej przestrzeni głosy i dźwięki nie męczą, a słowa kierowane do dzieci są wyraźnie rozumiane – informuje Romuald Wilk, Wood Wool Heradesign Specification Manager z Knauf Ceiling Solutions. 

Firma od lat jest jednym z liderów wyposażenia wnętrz obiektów edukacyjnych w Polsce, dostarcza rozwiązania, które pomagają dbać o słuch zarówno najmłodszych uczniów, jak i studentów. Na szczęście w naszym kraju kwestie przyjazności akustycznej stają się priorytetem nie tylko w prestiżowych biurach, ale właśnie także szkołach i na uniwersytetach. Nic dziwnego, młodzi ludzie spędzają w tych placówkach często 1/3 doby.

Piotr Czyżewski, architekt Regio jest przede wszystkim obserwatorem. Dba o to, by nie popsuć środowiska, w którym przychodzi mu pracować. - Przygotowując projekt cały zespół wiele dni poświęcił analizom, włóczędze po działce, czy nieoczekiwanym rozmowom z młodzieżą okupującą słynną kanapę stojącą w lesie. Koleżanka z zespołu, znakomita architektka krajobrazu, Katarzyna Kwiatkowska posiłkując się badaniami terenowymi i m.in. zdjęciami z drona wykonała analizę ekosystemu terenu, determinując podjęcie kluczowych decyzji projektowych, a były one długim i pełnym sprzeczności procesem.  Narady projektowe niekiedy przypominały burzliwe spory filozoficzne– opowiada architekt.

Ściany na korytarzach zdobią białe pnie brzozy, owady i rysunki. Jedyne akcenty kolorystyczne to miękkie, zielone siedziska krzeseł kadry przedszkolnej, no i same dzieci, bez ich energii i kolorowych strojów przedszkole straciłoby duszę. W ciągu dnia w 5 salach przebywa tu blisko 130 maluchów. Choć obiekt jest placówką edukacyjną, patrząc na jego design i otoczenie w zasadzie można by powiedzieć, że dzieci są codziennie na obozie skautów wśród natury. Dzięki pracy architektów oraz inwestora, którym jest miasto Józefów, nie musimy już wskazywać, że w Skandynawii mają najfajniejsze placówki, przedszkole leśne mamy już też w Polsce.

----

Zespół projektowy: architekci: Piotr Czyżewski, Robert Król, Julita Zembrowska, Gabija Turek, Agnieszka Sochacka, Kacper Chmielowiec, Anna Łaszkiewicz, stud. Zofia Zwijacz; architekt krajobrazu: Katarzyna Kwiatkowska; projektant konstrukcji: Magdalena Żak; projektant instalacji sanitarnych: Tadeusz Figat, Paweł Soszyński; projektant instalacji elektrycznych: Jarosław Korczyński, Michał Kolasiński.