Nagroda Pritzkera 2016 dla chilijskiego architekta Alejandro Araveny

Chilijski architekt Alejandro Aravena kojarzony jest z prostymi, nieco surowymi formami. Jego projekty można spróbować podzielić na dwie kategorie. Do pierwszej zaliczymy głównie obiekty publiczne - przede wszystkim budynku uniwersyteckie, szkoły, centra kultury i nieliczne obiekty biurowe. Budynki z tej grupy będą odznaczały się pewną monumentalnością i rzeźbiarskim potraktowaniem formy.

Do drugiej grupy zaliczymy społeczne budownictwo mieszkaniowe. Architekt powołał do życia organizację ELEMENTAL, która zajmuje się projektowaniem i budowaniem tanich budynków mogących zapewnić godne warunki mieszkania dla ludzi mieszkających w obszarach objętych biedą czy klęskami żywiołowymi. Budynki te, to często powtarzalna zabudowa szeregowa, co pozwala znacząco obniżyć koszty inwestycji. Cechą charakterystyczną projektów Araveny w tej grupie jest tworzenie podstawowej formy konstrukcyjnej, którą mieszkańcy z czasem wg własnych możliwości mogą rozbudowywać i adaptować do swoich potrzeb, dzięki czemu całe osiedla z czasem się różnicują a poszczególne budynki nabierają indywidualnych cech.

Wielu komentatorów podkreśla tegoroczne nagrodzenie Alejandro Araveny jako znak nadchodzącej zmiany w architektonicznych konkursach i zwrócenie większej wagi na jej społeczną odpowiedzialność i ukierunkowanie na zwykłego człowieka i jego potrzeby. Architekturę będącą odpowiedzią na palące problemy powstałe z przeludnienia, biedy, czy kataklizmów.

Arawena wielokrotnie zaznaczał w swoich wypowiedziach wagę budownictwa społecznego mówiąc, że ten rodzaj projektowania wcale nie powinien się różnić od projektowania dla majętnych klientów, że to nie tylko kwestia moralna, ale przede wszystkim rzetelna i profesjonalna praca. Budynki społeczne powinny być tanie, ale odznaczać się wysoką jakością i dobrą formą - takie budownictwo daje szansę na stopniowe wyrównywanie nierówności społecznych. Ludzie nie powinni dostawać tymczasowych schronień, które później trzeba burzyć i zastępować nowym budownictwem, ale dostać punkt zaczepienia, trwałą formę, która ma zostać z nimi na lata.

Alejandro Aravena urodził się w 1967 r. w Santiago w Chile. W 1992 ukończył studia na Chilijskim Uniwersytecie Katolickim. Swoją pracownię założył dwa lata później. Poza pracą projektową zajmował się działalnością edukacyjną - w The Harvard Graduate School of Design oraz w Chilijskim Uniwersytecie Katolickim. Od 2006 r. tworzy organizację ELEMENTAL zajmującą się projektami społecznymi. W swojej karierze był wielokrotnie odznaczany, m.in. finalista Nagrody Miesa  van der Rohe (2000), nagroda Global Award for Sustainable Architecture (2008),  Srebrny Lew na Wieneckim Biennale Architektury (2008). W 2016 został laureatem Nagrody Pritzkera.