Wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower). Piękny brutal?
Dla wielu wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu jest najbrzydszym budynkiem na świecie. Dla niektórych to klejnot brutalizmu. Dominujący nad Belgradem, 140-metrowy drapacz chmur budzi mieszane uczucia, ale nie można pozostać wobec niego obojętnym. Zaprojektowany w 1977 roku dla firmy Genex, od czasu bombardowań NATO w latach 90. jest obrazem upadku.

Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower): betonowy kolos
Wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu (zwany również Genex Tower), zaprojektowany przez serbskiego architekta Mihajlo Mitrovicia, powstawał w latach 1977-1980. Ogromna, betonowa budowla stanęła w dzielnicy Novi Belgrad, przy drodze prowadzącej z lotniska im. Nikoli Tesli do centrum miasta. 140-metrowy wieżowiec miał być symbolem nowoczesnej, prężnie rozwijającej się Jugosławii. Bramą do Belgradu. Do tej pory jest to drugi co wysokości (po Ušće Tower) budynek w mieście.
Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower): dwie wieże
Genex Tower składa się z dwóch wież, z dwupoziomowym łącznikiem na szczycie. Jedna wieża ma 115 metrów (26 pięter) i pełniła funkcję biurowe. W drugiej, wyższej wieży (30 kondygnacji) znajdują się mieszkania. Na szczycie budynku zaprojektowano obrotową restaurację (jeden obrót trwał godzinę). Mechanizm jednak szybko przestał działać. Gości do restauracji przyciągał jednak spektakularny widok na miasto.
Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower): opustoszały symbol
Inwestorem budynku był Genex (General Export) - największa firma w Jugosławii zajmująca się eksportem. W latach 80. roczna sprzedaż wynosiła 6 miliardów dolarów. Pracownicy firmy Genex zajmowali całą wieżę biurową. Po upadku firmy, pod koniec lat 90., biurowiec w dużej mierze opustoszał. Restauracja też jest już nieczynna.
Betonowy kolos, perła brutalistycznej architektury aż błaga o remont.

- Więcej o:
![Mäusebunker - Mysi Bunkier w Berlinie Mäusebunker - Mysi Bunkier w Berlinie]()
Mäusebunker, czyli Mysi Bunkier w Berlinie. Brutalizm uratowany [IKONY ARCHITEKTURY]
![Wieża telewizyjna Žižkov w Pradze Wieża telewizyjna Žižkov w Pradze]()
Wieża telewizyjna Žižkov w Pradze - brutalizm i... raczkujące dzieci
![Monterano Monterano]()
Opuszczone miasta Włoch. Od antycznych ruin po opustoszałe Las Vegas
![Projekt 'To wszystko Ameryka' Opusczone domy górali na Podhalu. Emigracja zarobkowa do USA]()
Ameryka na Podhalu. Opuszczone domy górali
![osiedle Novy Dum, widok współczesny, fot. Barbora i Karel Ponešovi, 2011 Pr vodce po brn'nském funkcionalismu. Projekt mapuj~c~ brn'nské architektonické d'dictv~.]()
Osiedla Werkbundu 1927 - 1932. Eksperymentalne, wzorcowe miejsca do mieszkania
![Niegdyś główny paradygmat „Forma podąża za funkcją” zmienia się na „Forma podąża za zrównoważonym rozwojem" Niegdyś główny paradygmat „Forma podąża za funkcją” zmienia się na „Forma podąża za zrównoważonym rozwojem"]()
Czy w inżynierii forma nadal podąża za funkcją? Arup: projektanci coraz mocniej koncentrują się na zrównoważonych rozwiązaniach
![Centralna Kolej Transandyjska Centralna Kolej Transandyjska]()
Centralna Kolej Transandyjska. Jedno z najważniejszych osiągnięć światowej inżynierii jest dziełem Polaka
![Smiljan Radić Clarke Smiljan Radić Clarke]()
Smiljan Radić Clarke laureatem Nagrody Pritzkera 2026









