Z miłości do Le Corbusiera. Niezwykłe domy w stylistyce brutalizmu

14.03.2016 10:40
Adam Spychała to niezwykły architekt który od wielu lat tworzy bezkompromisowe projekty domów w swej stylistyce odwołujące się bezpośrednio do architektury brutalizmu i wyjątkowych projektów Le Corbusiera. Choć czasy nie sprzyjają takiej architekturze, a projekty nie mają dużych szans na realizację - cykl betonowych domów stale się powiększa i jest wyrazem hołdu, który młody architekt składa najsłynniejszemu architektowi świata.
1 Dom nr 106 Dom nr 106 Adam Spychała

Dom nr 106

Modernizm, brutalizm, minimalizm - te słowa robią dziś zawrotną karierę. Ale większość współczesnych projektów tak naprawdę ma stosunkowo niewiele wspólnego z największymi realizacjami wymienionych stylów. Modernizm i minimalizm - jako te kierunki, które są łatwiejsze w odbiorze mają trochę więcej szczęścia. Nie zmienia to jednak faktu, że realizacje domów przywodzące na myśl lekkie, modernistyczne pawilony to prawdziwa rzadkość. Brutalizm - tutaj nowych realizacji praktycznie nie ma, a sztandarowe przykłady stylu jak katowicki dworzec giną pod buldożerami przegrywając z nową architekturą.

Dom nr 106Adam Spychała

Architekt Adam Spychała nie kryje swojej miłości do trudnej, brutalistycznej architektury i Le Corbusiera uważanego za ojca kierunku. W codziennej pracy tworzy bardziej uładzone projekty, które mają szansę zaistnieć, ale w wolnym czasie stale powiększa swój cykl niezwykłych betonowych domów, które w bezkompromisowy sposób odwołują się do języka i idei brutalizmu. Czy projekty mają szansę na realizację? Architekt nie ukrywa, że jest to niezbyt prawdopodobne i swoje prace traktuje jako rozważania teoretyczne. Mamy jednak nadzieję, że niniejsza galeria pozwoli dotrzeć do osób, które zawsze marzyły o domu w takiej formie.

Dom nr 106Adam Spychała

Dom nr 106Adam Spychała

Dom nr 106Adam Spychała

Dom nr 106 - poziom 0Adam Spychała

Dom nr 106Adam Spychała

Dom nr 106Adam Spychała

2 Dom nr 130 Dom nr 130 Adam Spychała

Dom nr 130

Adam Spychała jest absolwentem Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej. Ma za sobą też kilka lat stażu w Pracowniach w Polsce i za granicą. Jak sam jednak mówi, jak do tej pory ciągle szuka swojego miejsca w "dzikich realiach projektowych". Cykl betonowych domów, to rodzaj odskoczni od komercyjnej architektury, projektowanej tak by zoptymalizować zyski. Tak jak architektura brutalizmu stawiała etykę przed estetyką, tak samo Adam Spychała zdaje się stawiać ideę sztuki projektowej przed komercjalizacją projektowania.

Dom nr 130Adam Spychała

Moje rozważania teoretyczne przejawiające się w serii projektów architektonicznych wynikają z fascynacji architekturą lat 50, 60 i 70-tyc XX wieku. Szczególnie bliska jest mi twórczość Louisa Kahna, Juliaana Lampensa oraz grupy architektów działających w tamtym okresie w Ameryce Południowej. Przede wszystkim jednak największy wpływ na mój światopogląd architektoniczny miał od zawsze Le Corbusier, którego rola w architekturze nowoczesnej jest nieoceniona.

Dom nr 130Adam Spychała

Dom nr 130Adam Spychała

Dom nr 130Adam Spychała

 

Dom nr 130Adam Spychała

Dom nr 130Adam Spychała

Dom nr 130Adam Spychała

Dom nr 130Adam Spychała

3 Dom nr 162 Dom nr 162 Adam Spychała

Dom nr 162

Brutalizm przez wiele lat uważany był za nietrafioną i ślepą uliczkę, w którą skręciła powojenna architektura. Dziś powoli się to zmienia i w Europie zachodniej coraz częściej odzywają się głosy podkreślające wartość niezwykłych budynków. Ciągle jednak obecne są głosy, które nazywają betonową spuściznę tamtych lat zdehumanizowaną i pozbawioną piękna. To, co dla jednych jest symbolem i powodem do dumy - dla drugich jest jedynie niechcianym reliktem, który czym prędzej należy zlikwidować.

Dom nr 162Adam Spychała

W Polsce zabytki wpisujące się w nurt brutalizmu niestety możemy policzyć na palcach jednej ręki. Najwybitniejszy z nich - Katowicki dworzec kolejowy musiał ustąpić miejsca nowej galerii handlowej rozkrzyczanej feerią barw i świateł, kto chciałby robić zakupy w smutnym, betonowym budynku? Ale plany wyburzenia dworca spotkały się też z licznymi protestami nie tylko osób związanych z architekturą, ale także zwykłych mieszkańców, którzy cenili budynek za wyjątkową i oryginalną estetykę.

Dom nr 162Adam Spychała

Dom nr 162Adam Spychała

Dom nr 162Adam Spychała

Dom nr 162Adam Spychała

Dom nr 162Adam Spychała

Dom nr 162Adam Spychała

4 Dom nr 87 Dom nr 87 Adam Spychała

Dom nr 87

Brutalizm, choć w powojennych czasach kontynuował modernistyczne idee to zdecydowanie zrywał z purytańską estetyką swojego poprzednika. Sterylność formy została zastąpiona rozwiązaniami bardziej ekspresyjnymi, sensualnymi i pełnymi dysproporcji i niejasności. Biel i zwiewność została zastąpiona ciężkimi masywami surowego betonu. Forma miała odzwierciedlać nowe społeczeństwo, a etyka miała wysunąć się na pierwsze miejsce przed estetykę.

Dom nr 87Adam Spychała

Strefa ideologiczna i plastyczna brutalizmu stała się dla mnie głęboką inspiracją pozwalającą odpowiedzieć sobie na wiele pytań odnośnie tego, jak powinna kształtować się szczera i świadoma forma i funkcja architektoniczna. To także swego rodzaju ucieczka i odskocznia od teraźniejszości architektonicznej (i nie tylko), w której przyszło mi funkcjonować.

Adam Spychała

Adam Spychała

Dom nr 87Adam Spychała

Dom nr 87Adam Spychała

Dom nr 87Adam Spychała

Dom nr 87Adam Spychała

5 Dom nr 97 Dom nr 97 Adam Spychała

Dom nr 97

W tej formalnej brzydocie odkrywam piękno ze wszystkimi wartościami jak proporcje, harmonia, symetria i ekspresja. Brutalistyczne projekty niosą ze sobą niezaprzeczalną wartość historyczną będąc heroicznym zwieńczeniem dziejów architektury XX wieku.

Dom nr 97Adam Spychała

Brutalizm był architektoniczną odpowiedzią na powojenną rzeczywistość. Szczególnie upodobał sobie stosowanie surowego betonu - był to tani materiał, pozwalający w szybki sposób odbudowywać państwa z wojennych zniszczeń. Ale architekci cenili go głównie za "szczerość". Architektura brutalizmu przede wszystkim miała być prawdziwa, etyczna. Modernistyczna idea pozbawienia ozdobników została podniesiona do aspektu etycznego.

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

Dom nr 97Adam Spychała

6 Dom nr 108 Dom nr 108 Adam Spychała

Dom nr 108

Betonowi też zawdzięcza swoją nazwę, którego nazwa wywodzi się od francuskiego określenia "béton brut" oznaczającego surowy, nieobrobiony beton z widocznym rysunkiem i fakturą powstałą przez odciśnięcie szalunków. Surowy beton stał się ulubionym, materiałem brutalistycznych architektów i to po nim na pierwszy rzut oka poznajemy brutalistyczne budynki.

Dom nr 108Adam Spychała

Niezwykle istotny był aspekt etyczny używania "szczerych" materiałów, tutaj nic niczego nie udaje - materiały wynikają z konstrukcji i nie są niczym przykryte - nie znajdziemy tu tynków czy okładzin sugerujących użycie droższych czy po prostu innych materiałów. Surowy "brak wykończenia" w połączeniu z masywną bryłą tworzy często wrażenie nieco przytłaczające i na pierwszy rzut oka niezbyt przyjazne.

Dom nr 108Adam Spychała

Dom nr 108Adam Spychała

Dom nr 108Adam Spychała

Dom nr 108Adam Spychała

Dom nr 108Adam Spychała

7 Dom nr 118 Dom nr 118 Adam Spychała

Dom nr 118

Ale brutalistyczne budynki mimo wszystko są piękne. Ich uroda wynika z ekspresyjnych, rzeźbiarskich form, prowadzenia linii, wzajemnych relacji pomiędzy poszczególnymi bryłami i oczywiście z powodu nieco mrocznych szarości betonu.

Dom nr 118Adam Spychała

Na wizualizacjach prezentujących projekty Adama Spychały cały świat jest podporządkowany stylistylistyce, której próżno szukać w kolorowych folderach deweloperów. Zamiast gromadki uśmiechniętych dzieci biegających po wypielęgnowanych trawnikach. Tak jak budynki, także rzeczywistość zdaje się surowa i jeśli w jakiś sposób jest koloryzowana - to raczej w stronę pochmurnej i wietrznej pogody zamiast pięknego słonecznego popołudnia.

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

Dom nr 118Adam Spychała

8 Dom nr 145 Dom nr 145 Adam Spychała

Dom nr 145

Zewnętrzna forma niewątpliwie jest magnesem wyróżniającym projekty architekta, ale jeśli na moment zapomnimy o samej estetyce i spojrzymy na rzuty znajdziemy tu nowoczesne rozwiązania projektowe tworzące ciekawe rozwiązania przestrzenne także wewnątrz budynków. Obszerne strefy dzienne, wydzielone strefy prywatne - często nieszablonowe rozwiązania wynikające z niestandardowych form budynku.

Dom nr 145Adam Spychała

W pracach Adama Spychały znajdziemy zarówno propozycję niedużych, skromnych parterowych budynków, jak również wyniesione na słupach ponad poziom terenu luksusowe rezydencje oferujące bogaty program funkcjonalny. Wszystkie jednak łączy wyjątkowa forma i miłość do surowej estetyki brutalizmu.

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

Dom nr 145Adam Spychała

9 Dom nr 161 Dom nr 161 Adam Spychała

Dom nr 161

Czy projekty mają szansę na realizację? W zasadzie nic nie stoi na przeszkodzie, żeby dowolny projekt zacząć budować już dziś. każdy został szczegółowo opracowany i przemyślany i stanowi gotowy projekt. Na razie jednak wszystkie projekty pozostają jedynie na etapie koncepcji w oczekiwaniu na inwestora, który będzie miał dostateczną odwagę by zdecydować się na bezkompromisowe piękno surowej, betonowej architektury architektury.

Dom nr 161Adam Spychała

Prace Adama Spychały zdają się być jak brutalistyczne projekty - trochę romantyczną ideą wynikającą z wewnętrznej potrzeby, ale przegrywającej konfrontację ze światem zewnętrznym. To trochę utopia, której tworzeniu poświecił się młody architekt kontynuujący myśl Le Corbusiera. Czy kiedyś projekty dostaną szanse na urzeczywistnienie? Trzymamy kciuki i mamy nadzieję, że już niebawem będziemy mogli przedstawić zdjęcia z realizacji przynajmniej jednego z wyjątkowych projektów.

Dom nr 161Adam Spychała

Dom nr 161Adam Spychała

Dom nr 161Adam Spychała

Dom nr 161Adam Spychała

Dom nr 161Adam Spychała

Dom nr 161Adam Spychała

Komentarze (79)
Z miłości do Le Corbusiera. Niezwykłe domy w stylistyce brutalizmu
Zaloguj się
  • Gość: lubelanka

    Oceniono 47 razy 37

    Pamiętam Adama jeszcze z uczelni - zawsze się wyróżniał wyjątkowymi projektami. Trochę go po cichu podziwiałam. Po cichu, bo na moim roku raczej go "hejtowano" (z zazdrości rzecz jasna), a mi nie chciało się tracić czasu na dyskusje z matołami. Brawo kolego Adamie i powodzenia dalej!

  • Gość: Tomek 111

    Oceniono 39 razy 29

    Dawno nie widziałem na Bryle projektów na tak wysokim poziomie. Dla mnie architektura to realizacja, ale jak publikować koncepcje, to właśnie takie! Dany styl może komuś pasować lub nie, jak w każdej dziedzinie sztuki. Ale - jak to w sztuce - w każdym stylu można odbiorcy zrobić opad szczęki lub upiec chałkę. Mnie przy kilku z tych projektów spadły zęby. A pokazać coś nowego w tak klasycznym już stylu jest tym trudniej. Wielki szacunek.

  • Gość: gość

    Oceniono 31 razy 25

    Fajne rzeczy można narysować jak klient nie przeszkadza ;)

  • Oceniono 23 razy 17

    Gdybym miał pieniądze, zamieszkałbym w 162, 118 lub 145. W sumie, to innymi też bym nie pogardził :D

  • Gość: lisolub

    Oceniono 19 razy 9

    Dom 87 to najpiękniejszy dom, jaki widziałam w ciągu 52 lat życia:-) Gdyby dałoby się "zmniejszyć" go proporcjonalnie do potrzeb i możliwości osoby samotnej, poświęciłabym tę resztkę życia, by taki dom zdobyć i domieszkać w nim choć kilka ostatnich lat, upajając się możliwością obcowania z absolutem... Pan Adam rządzi i takie rządy popieram:-)

  • Gość: marekzpudełka

    Oceniono 8 razy 8

    I po corbusierowsku, obok domu zawsze samochód :)

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX