W Michniowie budują spektakularne muzeum

Idea utworzenia w Michniowie (woj. świętokrzyskie) ogólnopolskiego Mauzoleum Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej w czasie II wojny światowej narodziła się w 1979 r. Początkowo w niewielkiej drewnianej chacie zaaranżowano muzealną izbę, która w 1997 r. została zastąpiona bardziej okazałym Domem Pamięci. Wraz z upływem lat pojawił się pomysł na większą inwestycję, która uczciłaby te tragiczne wydarzenia. I tak w 2009 r. ogłoszony został konkurs na projekt gmachu muzeum, w którym zwyciężyła pracownia Mirosława Nizio. Projekt muzeum został także wyróżniony w Londynie prestiżową nagrodą European Property Awards.

Obecnie na wiejskim wzgórzu rozpoczęto realizację założenia, które ma stać się symbolem zbrodni niemieckich podczas II wojny światowej i męczeństwa mieszkańców ponad ośmiuset miejscowości. Koncepcja wznoszonej budowli jest oparta na tradycyjnym wzorcu tzw. domu-chaty, który ulega deformacji i rozpadowi. Wydłużona zabudowa prezentować ma dzieje pacyfikacji Michniowa i męczeństwo innych wsi. Wejście symbolizować będzie wiejską chałupę. Pierwsze segmenty będą zamknięte - znajdzie się w nich kaplica i sale ekspozycyjne. Ostatnie moduły mają być otwarte, co umożliwi zwiedzającym dojście ścieżkami do miejsc pamięci. Koniec budowli otworzy się na pole krzyży.

-Mauzoleum nie ma być kolejnym typowym muzeum, lecz miejscem, które ma zarazem edukować i wywoływać emocje - mówi Janusz Karpiński dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej opiekującego się świętokrzyskim Mauzoleum. Placówka ma stać się jednocześnie centrum martyrologii, miejscem pojednania i przeciwdziałania rasizmowi oraz ksenofobii. Koncepcja budowli została oparta na tradycyjnym wzorcu, tzw. domu-chaty. Budynek ulega deformacji i rozpadowi wzdłuż osi. - Proces ten jest obrazem jedności narracji historycznej i architektonicznej, stanowi nawiązanie do kolejnych wyniszczających etapów zbrodni - mówi Mirosław Nizio, właściciel pracowni architektonicznej Nizio Design International.

Głównym i zarazem nietypowym materiałem z którego będzie zbudowane Mauzoleum jest zaimpregnowane spalone drewno, wydzielające charakterystyczny zapach. Użyte zostanie jako budulec elementów wystawienniczych prezentujących materiał merytoryczny i stanowiska multimedialne. Kontrastem do detalu czarnego drewna jest beton z widocznym rysunkiem szalunkowym na podłodze i ścianach, stanowiący zmysłowe przywołanie historii.

Według szacunkowych obliczeń w czasie wojny i okupacji zginęło milion trzysta tysięcy mieszkańców wsi. Tragedia w Michniowie stała się symbolem wszystkich 817 spacyfikowanych miejscowości - tyle jest krzyży na wzgórzu Golgoty Michniowa. Oprócz tzw. "lasu krzyży" w kompleksie zawierać się będzie także istniejący grób zbiorowy pacyfikacji wsi Michniów, Pieta Michniowska, którego autorem jest Wacław Stawecki oraz Dom Pamięci Narodowej.