Dom Turysty Macieja Nowickiego. Zapomniana perła Augustowszczyzny

Maciej Nowicki jest porównywany do Le Corbusiera i Franka Lloyda Wrighta. Gdyby nie okrutne zrzędzenie losu, zapisałby się w historii architektury z tymi mistrzami w jednym szeregu. Dziś przypominamy jedną z pierwszych realizacji nieco zapomnianego w Polsce, ale znanego na świecie architekta.

Polski pionier

Maciej Nowicki (ur. w 1910 roku, zm. w 1950 roku) wsławił się nowatorską realizacją hali wystawowej Paraboleum (obecnie Dorton Arena) w Raleigh w Karolinie Północnej. Dziełem życia wybitnego architekta miał być plan zupełny Czandigarh - indyjskiego miasta budowanego od zera w latach 50. Niestety, tragicznie zmarły w katastrofie lotniczej Nowicki nie zdążył zrealizować swoich pomysłów, a jego miejsce zajął Le Corbusier.

Modernistyczny luksus w Augustowie

Jedną z pierwszych, jeszcze przedwojennych realizacji wybitnego polskiego architekta był „Dom Turysty” w Augustowie. Pensjonat powstawał w latach 1937-1939 (uroczyste otwarcie miało miejsce 27 maja 1939 roku) na wniosek Ligi Popierania Turystyki. Ośrodek pozostaje jedynym obiektem wybudowanym przez tę organizację w północno-wschodniej części kraju. Ośrodek umiejscowiono na malowniczej, zalesionej działce z pięknym widokiem na jezioro Necko na Białej Górze (obecny adres to ul. Sportowa 1), w niewielkiej odległości od przystanku kolejowego Augustów Port.

Maciej Nowicki oparł „Dom Turysty” na planie prostokąta, wyraźnie dzieląc budynek na część hotelową i restauracyjną. Dość prostą bryłę - standardowy dwukondygnacyjny budynek z dachem dwuspadowym - od frontu urozmaica eleganckie wejście z falowanym daszkiem, który opiera się na smukłych kolumnach. Cały pensjonat zbudowano z palonej cegły w kolorze żółtej, a niektóre części elewacji wykończono okładziną kamienną. Ściany - za zgodą projektanta - nie zostały otynkowane ze względu na cięcia budżetowe. Od strony jeziora na całej długości domu przebiega balkon umocowany na betonowych wspornikach.

W chwili otwarcia „Dom Turysty” był luksusowym ośrodkiem wypoczynkowym. Goście do swojej dyspozycji mieli 70 pokoi (100 łóżek), duży parking i garaże. Rozrywek dostarczały sale dancingowe, pokoje brydżowe i bilardowe a także prywatna plaża nad Neckiem. W 1939 miały się tutaj odbyć mistrzostwa Europy w żeglarstwie, odwołane z przyczyn politycznych.

Budynek był kilkukrotnie remontowany w latach powojennych i na początku XXI wieku. W 1983 roku został wpisany do rejestru zabytków. Ośrodek wczasowy ciągle funkcjonuje - dziś pod nazwą „Zajazd Hetman”.

Korzystałem z serwisu zabytek.pl

Więcej o:
Skomentuj:
Dom Turysty Macieja Nowickiego. Zapomniana perła Augustowszczyzny
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX