Skidmore Owings and Merrill sakralnie

Mający 20 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni kompleks sakralny należący do Diecezji Oakland Rzymskiego Kościoła Katolickiego mieści publiczny plac oraz ogród, niewielką klinikę, centrum konferencyjne, sklep z prezentami, kawiarnię oraz pomieszczenia mieszkalne dla duchowieństwa.

Firma Skidmore Owings & Merrill znana jest przede wszystkim z superwysokich struktur biurowych, takich jak Burj Dubai, Sears Tower albo Jin Mao Tower, które stanowią czołówkę budynków wysokościowych świata. W Polsce architekci z londyńskiego biura pracowni zrealizowali typowy dla siebie przeszklony wieżowiec Rondo 1 przy warszawskim Rondzie ONZ.

Tym razem architekci SOM zdecydowali się zaprojektować budynek, który ma symbolizować więcej niż tylko potęgę pieniądza lub ekonomiczny prestiż dosłownego sięgania do nieba. Kościół nie może się bowiem skupiać tylko na sobie, jak to czynią wysokie biurowce, lecz stawiać na pierwszym miejscu rzeczywistość transcendentalną zamkniętą w ramy zgoła fizycznej architektury.

Wezwanie kościoła: Chrystusa - Światła (Christ The Light) właściwie samo nasunęło główny środek wyrazu architektonicznego wykorzystany w budynku - przeszklone ściany, żaluzje, szczeliny w ścianach załamujące kalifornijskie słońce podkreślają światło - jeden z uniwersalnych elementów przestrzeni sakralnej. Dewiza Ego Sum Lux Mundi (jam jest światłością świata) znajduje w tym kościele swoje dosłowne opisanie językiem architektury.

Zewnętrza w pełni przeszklona, stożkowata elewacja charakteryzuje się znakomitym rozwiązaniem detali, znanym z innych, komercyjnych realizacji SOM. Jednak w niczym nie zapowiada piękna i złożoności wewnętrznej konstrukcji drewnianych żaluzji, które zamykają się w postaci przeziernej kopuły ponad przestrzenią liturgiczną. Architekci nie zrezygnowali tutaj z soborowego podziału kościoła na część przeznaczoną dla wiernych i dla liturgii, lecz bazując na eliptycznej formie ołtarza zdołali sprawić wrażenie, że wierni otaczają celebransa i w ten sposób bliżej uczestniczą w mszy.

Także wszystkie elementy wyposażenia kościoła to znakomite projekty sztuki sakralnej, warto zwrócić uwagę choćby na projekt konfesjonału, który spełnia swoją funkcję jednocześnie pasując do eterycznej, koronkowej drewnianej struktury ponad nim.

Kościół ten, chociaż nie wyznacza nowych trendów ani nie rzuca na kolana wymyślnością formy stanowi smutne przypomnienie o tym, jak bardzo martwa jest sztuka sakralna w Polsce. Zarówno architektura kościołów jak i ich wyposażenie nie dorastają do pięt elegancji Katedry w Oakland. Nieliczne wyjątki, jak kościół Wniebowstąpienia autorstwa Marka Budzyńskiego, Franciszkanów Stefana Kuryłowicza czy NMP Matki Miłosierdzia Krzysztofa Dygi mają już po dwadzieścia lat, w czasie których świat poszedł do przodu, a polska architektura sakralna stoczyła się w przepaść.