Cztery wariacje na dom mieszkalny z Kosmosu

Rewitalizacja dzielnicy przemysłowej Rotermann, sąsiadującej z ścisłym centrum stolicy Estonii, obejmuje nie tylko odnowienie co cenniejszych zabytków industrialnych. Zakłada też wprowadzenie nowej zabudowy biurowej, komercyjnej, ze szczególnym naciskiem na mieszkaniówkę, by ożywić tę okolicę.

Młoda, ale i znana pracownia z Tallina - Kosmos - która zasłynęła niekonwencjonalnymi projektami z pogranicza dekonstruktywizmu i high-techu otrzymała zlecenie na kwartał mieszkalno-usługowy. Architekci jak zwykle zaskoczyli odważnymi pomysłami.

Zamiast jednego, monotonnego budynku postanowili poszatkować kwartał na 4 oddzielne obiekty, różniące się wielkością, kolorem, układem fasad, bryłą, a także typologią.

Budynki są stosunkowo wysokie i gęsto ustawione, bo Rotermann Quarter, ma być powiewem wielkomiejskości w tej okolicy.

Domy otrzymały nazwy od kolorów fasad, i tak na kwartał składają się: Pomarańczowy, Czarny, Biały i Brązowy. Dwa pierwsze zamykają założenie od południa i są zbudowane na planie zbliżonym do wydłużonych prostokątów, ale o mocno wyostrzonych narożnikach. Biały i Brązowy stanowią północną część kwartału i ich kubatury są bardziej zwarte, mają plany odpowiednio trapezu i rombu.

Pomiędzy budynkami są przejścia, które po schodach i pochylniach prowadzą na wyniesiony wewnętrzny dziedziniec - rodzaj placu. Podniesienie posadzki wynika z faktu, że pod nią znajduje się dom towarowy. Dwie dolne kondygnacje wszystkich czterech budynków zajmują handel i usługi, które są dostępne z ulic oraz wewnętrznego placu. Mieszkania zajmują kolejne pięć pięter. Taki rozwiązanie sprzyja ożywaniu przestrzeni publicznych, na które wychodzą witryny butików oraz ogródki kawiarni i barów.

W samym środku dziedzińca znajduje się dziura, gdzie piętro niżej rośnie kasztanowiec. Wyrasta on z małego patio, które doświetla znajdujące się pod placem powierzchnie handlowe.

Pod plac można wejść z poziomu ulic, przy których ustawione rzeźbiarskie portale, przypominające powyginaną, wypiętrzoną posadzkę placu, jakby ktoś uniósł rąbek dywanu.

Same budynki również bogate są w rzeźbiarskie elementy. Brązowy budynek pokrywają wyoblone, wydłużone wypustki, które skrywają balkony oraz wykusze. Ich abstrakcyjna forma nasuwa skojarzenia z maszyną albo gigantycznym układem scalonym. Biały budynek natomiast ma zwieńczenie w postaci wielu połamanych szczytów, jakby żywcem przeniesionych z tallińskiej starówki.

Pomarańczowy budynek jest stosunkowo najprostszy, ale pokrywa go specjalnie zaprojektowana okładzina ceramiczna o bogatej fakturze. Brązowy jest najbliższy przemysłowej zabudowie, bo jego elewacje to zwykła cegła.

Budynki mają różne typologie. Brązowy to punktowiec, Pomarańczowy i Czarny to klatkowce, a Biały to galeriowiec, przy czym galeria, po której mieszkańcy wchodzą do mieszkań biegnie w wewnętrznym atrium budynku.

Kwartał powstał kilkaset metrów od brzegu morza, problemem były dwie podziemne kondygnacje mieszczące parking. Właściwie stanowią one betonową, nieprzepuszczalną wannę. Cały kwartał zachowuje się jak łódź w wodzie, bo stanowi jedną, wyizolowaną konstrukcję.

Rotermann Quarter to udana próba zbudowania od podstaw wycinka miasta. Projektantom z Kosmosu udało się stworzyć wielowątkową przestrzeń poprzez dywersyfikację brył i bogaty program funkcjonalny. Atutem jest też stworzenie atrakcyjnych przestrzeni miejskich dostępnych tylko dla pieszych.