Centrum Dialogu Przełomy. Podziemne muzeum w Szczecinie! [ZDJĘCIA]

Nietypowy szary gmach, którego większa część została ukryta pod ziemią, stanął w Szczecinie przy pl. Solidarności, nieopodal słynnej Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza. Sąsiedztwo tak utytułowanego gmachu (najlepszy budynek Unii Europejskiej - czytaj TUTAJ) zobowiązuje i stanowiło wyzwanie dla projektanta. Realizacja nie konkuruje jednak z "górą lodową", a umiejętnie uzupełnia przestrzeń obok niej, stanowiąc architekturę drugiego planu, a także część miejskiego placu.

Budynek zaprojektował Robert Konieczny, śląski architekt znany do tej pory przede wszystkim z awangardowych realizacji domów jednorodzinnych. Centrum Przełomy to także nowy rozdział w karierze Koniecznego, dla którego  jest to pierwsza publiczna inwestycja.

Architekt powiedział na otwarciu, że nie zamierzał konkurować bryłą z gmachem Filharmonii, dlatego pozostawił przedpole tworząc urbanistyczną hybrydę. Bryła uporządkowała zaniedbaną część miasta, zachowując jednocześnie walory otwartej przestrzeni. Dach muzeum, który de facto jest wybrzuszoną powierzchnią placu Solidarności został tak uformowany, by zachować przebiegający tam ciąg pieszy. Przez budynek można zatem iść "na skróty", albo... zjeżdżać na sankach:

Zarówno na elewacji, jak i w części holu z niewielką kawiarnią, szatnią oraz kasą, zastosowano ten sam materiał, szare płyty betonowo-celulozowe. Dzięki spójności materiału i oszczędnej formie, całość wygląda niezwykle skromnie i minimalistycznie. Część ekspozycyjna kontrastuje z jasną przestrzenią naziemną i utrzymana została w czerni. Eksponaty oświetlone zostały punktowym światłem, część z nich to ekrany i kioski multimedialne, którym towarzyszą dzieła sztuki współczesnych twórców.

fot. Agnieszka Rumińska

Uwagę zwraca ruchoma elewacja. Ściany są otwarte za dnia, a szczelnie zamknięte w nocy. System takiej żyjącej fasady, architekt zastosował już wcześniej w jednym ze swoich projektów, Domu Bezpiecznym pod Warszawą, który zdobył dzięki temu rozwiązaniu światowy rozgłos.

Centrum Dialogu Przełomy ma przypominać najważniejsze momenty w historii Szczecina i Pomorza Zachodniego w latach 1939-1989. Nazistowski Szczecin, czas wielkich wędrówek ludów po II wojnie światowej, polonizacja Pomorza Zachodniego, stalinizm, okres wyczekiwania na zamiany, wreszcie przełomy 1970/71, 1980/81, 1988/89 - to główne wątki ekspozycji, którą zainicjowała Agnieszka Kuchcińska-Kurcz.

Po raz pierwszy przy wystawie historycznej, do udziału zaproszono także artystów współczesnych. Oprócz narracji historycznej, równolegle można w nim obejrzeć dzieła współczesnych artystów przygotowane specjalnie na potrzeby ekspozycji.