Gerrit Rietveld - ikona architektury i designu

kari

Gerrit Rietveld pierwsze kroki w projektowaniu stawiał w zakładzie stolarskim ojca, jednak pomimo wielkiego talentu meblarskiego postanowił poświęcić się także architekturze. W jego głowie powstały przełomowe dla architektury projekty, w tym jeden, który na owe czasy był kwintesencją nowoczesności, czyli Schröder Haus.

1 z 10Dom Rietvelda (1924)
fot. Massimo Catarinella
2 z 10Dom Rietvelda (1924)
fot. Husky (wikimedia.org), licencja: CC Attribution 3.0 Unported
3 z 10Dom Erasmuslaan 9 (1931)
fot. Basvb (wikimedia.org), licencja: CC Attribution-Share Alike 3.0 Netherlands
4 z 10Dom Erasmuslaan 9 (1931)
fot. Basvb (wikimedia.org), licencja: CC Attribution-Share Alike 3.0 Netherlands
5 z 10
www.rietveldjaar.nl
6 z 10
www.architectureguide.nl
7 z 10
www.fiveprime.org
8 z 10Gerrit Rietveld Academie w Amsterdamie (1967)
fot. bMA (Wikimedia Commons)
9 z 10Muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie (1973)
fot. Warrox (wikimedia.org), licencja: CC-by-2.5
10 z 10Muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie (1973)
fot. Hajotthu (wikimedia.org), licencja: GNU

Gerrit Rietveld do historii przeszedł głównie jako twórca kilku ikonicznych krzeseł oraz jedynego domu zaprojektowanego zgodnie z ideami grupy De Stijl. Choć przez większość życia tworzył architekturę funkcjonalistyczną, trudno było mu pozbyć się neoplastycznej łatki.

Gerrit Rietveld (1888-1964), który w wieku lat 12 opuścił szkołę i rozpoczął pracę w zakładzie stolarskim ojca, jako szesnastolatek postanowił zapisać się na wieczorowe kursy architektury. To dało mu większe poczucie swobody w operowaniu formą oraz wiedzę na temat najnowszych prądów architektonicznych. W 1917 roku otworzył swoją własną pracownię, w której tworzył meble. W tym samym roku powstała grupa De Stijl, do której Rietveld przyłączył się dwa lata później. Szybko stał się - obok Pieta Mondriana i Theo van Doesburga - jednym z kluczowych członków, a zarazem architektonicznym ramieniem grupy.

Przełomowym dla twórczości Rietvelda był rok 1924. Wtedy to powstała willa zaprojektowana dla Truus Schröder-Schräder, młodej wdowy, która po śmierci męża postanowiła zrealizować swoje marzenie o domu będącym kwintesencją nowoczesności. Dzięki współpracy z odważną inwestorką mógł powstać budynek niepodobny do żadnego innego. Mondrianowskie linie i kolory zmaterializowały się w trójwymiarowej postaci w jednym z utrechckich ogródków. Domowi Rietvelda bliżej jest do rzeźby niż do architektury. Poszczególne fragmenty fasady tworzą wysmakowane obrazy, których suma stanowi idealnie zbalansowany zbiór pionów i poziomów. W takim samym stylu utrzymane jest wnętrze, które na życzenie właścicielki zostało pomyślane jako otwarta przestrzeń. W razie potrzeby można wydzielać odrębne pomieszczenia dzięki przesuwanym ścianą.

W 1928 Rietveld wziął udział w kongresie CIAM, który wywarł na nim tak duże wrażenie, że wkrótce rozstał się z grupą De Stijl. W tym samym roku powstała jedna z najoryginalniejszych realizacji Rietvelda - Dom Szofera, który został przez samego architekta uznany za eksperymentalny. Dom stworzony z nakrapianych białą emalią betonowych płyt, które osadzono w stalowej ramie, nie wygląda na osiemdziesięciolatka. Nawet gdyby powstał dziś, uchodziłby za nowoczesny.

ZOBACZ ZDJĘCIA>>

 Muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie (1973)fot. Hajotthu (wikimedia.org), licencja: GNU

Owocem funkcjonalistycznych inspiracji były dwa budynki, które powstały nieopodal Domu Rietvelda, na działce należącej do właścicielki neoplastycznej willi. Pierwszy z nich oddano do użytku w 1931 roku, drugi w 1935. Kolorowe płaszczyzny zastąpiła biel, a zamiast skomplikowanej układanki pionowych i poziomych linii, architekt zastosował połacie pasmowych okien. Prostą bryłę przełamuje cofnięta ostatnia kondygnacja i utworzony w ten sposób taras biegnący przez całą długość domu.

Podczas wojny architekt zarzucił projektowanie, nie chcąc współpracować z okupantem. Powrócił w wielkim stylu w latach 50., kiedy to już jako uznany twórca dostawał tak prestiżowe zlecenia jak projekt pawilonu holenderskiego na Biennale w Wenecji (1953/54). Z powojennych realizacji warto też zwrócić uwagę na fabrykę tekstyliów w Bergeijk (1954-1958), Dom van den Doela (1957-1959) czy budynek Gerrit Rietveld Academie w Amsterdamie (1967). Ostatni projekt Rietvelda, Muzeum Van Gogha w Amsterdamie, zostało ukończone 9 lat po jego śmierci.

Skomentuj:

Gerrit Rietveld - ikona architektury i designu