Sposób na kostkę. 10 niezwykłych metamorfoz domów z czasów PRL

27.05.2017 10:53
W czasach PRL jak Polska długa i szeroka wszędzie zaczęły powstawać 'domy-kostki'. Po kilkudziesięciu latach nasza tania wersja architektury rodem z zachodu, choć kiedyś była awangardą - dziś nie zachwyca. Niefunkcjonalne wnętrza, małe okna, tynk na baranka - to główne grzechy przez które na kostki patrzymy z niechęcią. Ale te budynki to jednak echo znakomitej modernistycznej architektury. Wystarczy pomysł, remont i... z brzydkiego kaczątka te domu mogą się zmienić w pięknego łabędzia!
1 Jednorodzinny dom z Wilanowa Jednorodzinny dom z Wilanowa źródło: Paweł Lis

Dom na Warszawskim Wilanowie - Paweł Lis architekt

Przed przebudową budynek zdecydowanie nie mógł być powodem do dumy. Nieestetyczne elewacje, niepasujące kolory - wszystko to sprawiało, że budynek nie pasował do swojej prestiżowej lokalizacji na warszawskim starym Wilanowie. Dużo ważniejszym problemem były jednak niefunkcjonalne wnętrza i powierzchnia, która nie odpowiadała bieżącym potrzebom rodziny.

Jednorodzinny dom z Wilanowaźródło: Paweł Lis

Dom został więc powiększony do 300 metrów. Ale sama rozbudowa nie rozwiązałaby istniejących we wnętrzu problemów. Architekci zdecydowali więc o wyburzeniu wewnątrz wszystkich działowych ścian i radykalnej przebudowie elewacji frontowej. Nieduże zakratowane okna zastąpiła wysoka na dwie kondygnacje przeszklona elewacja wpuszczająca do wnętrza mnóstwo światła.

Jednorodzinny dom z Wilanowa

Dom w Wilanowie

Również część ścian wewnętrznych zamiast w technologii murowanej została zaprojektowana jako wykonana z bezpiecznych tafli szklanych. Pozwoliło to na oddzielenie przestrzeni przy jednoczesnym optycznym zwiększeniu powierzchni oraz na przenikanie światła także do głębszych partii budynku.Dom przed przebudową Dom przed przebudową - Paweł Lis architekt

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

2 Dom z wycinanką Dom z wycinanką Kluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Dom z wycinanką, Poznań - Kluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Z Warszawy przenosimy się do Poznania. Tutejszy dom z lat siedemdziesiątych także wymagał gruntownego remontu. Nowy właściciel zdecydował się jednak na odważną przebudowę, która tchnęła w budynek nową energię. Projekt połączył w sobie duch minimalizmu i... secesyjnych mebli, które kolekcjonował właściciel.

Dom z wycinankąKluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Bryłą budynku została maksymalnie uproszczona i pozbawiona zbędnych detali. Zniknęły gzymsy, wykusze oraz opaski wokół okien. Uporządkowany został także układ przestrzenny. Wejście do budynku przeniesione zostało z boku na front budynku - takie rozwiązanie znacznie ułatwia podział ogrodu na część ogólnodostępną i prywatną przeznaczoną tylko dla mieszkańców.

Dom z wycinankąKluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Dom z wycinankąfot. ANNA B. GREGORCZYK za: Kluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Zamiast zbędnych detali - na elewacji pojawiły się płyty HPL tworzące regularny raster uzupełniony dużymi powierzchniami przeszkleń sięgających od podłogi do sufitu. Część okien sypialni została częściowo zasłonięta płytami, których wycięto stylizowany motyw roślinny będący nawiązaniem do secesyjnej kolekcji mebli nowego właściciela. Takie rozwiązanie zapewniło wyróżnik wizualny na elewacji, ale także pomogło zachować kameralność we wnętrzach przestrzeni prywatnych.

Dom z wycinanką - stan przed przebudowąStan przed przebudową fot. Kluj Architekci/PL+ Pracownia projektowa

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

3 przebudowa kostki, dom kostka, Czarna Kostka - rezultat przebudowy typowego domu jednorodzinnego z lat 70. autorstwa architektów z Kameleon lab przebudowa kostki, dom kostka, Czarna Kostka - rezultat przebudowy typowego domu jednorodzinnego z lat 70. autorstwa architektów z Kameleon lab Materiały pracowni

Czarna kostka, Wrocław - Kameleon lab

Jednym z największych problemów domów-kostek z pewnością jest ich powierzchnia. W czasach kiedy powstawały obowiązywało prawo, według którego dom, nie mógł mieć powierzchni przekraczającej 110 m2. Dziś taki metraż, zwłaszcza w przypadku licznej czy wielopokoleniowej rodzi to często zbyt mało. Ale nawet niewielkie rodziny zazwyczaj chcą mieć przestronną strefę dzienną, osobne sypialnie dla wszystkich domowników, wygodną i funkcjonalną kuchnię. Dziś na szczęście prawo już nie normuje ile metrów kwadratowych należy się na domownika i można planować budynki dostosowane do potrzeb, oczekiwań i możliwości finansowych inwestora.

przebudowa kostki, dom kostka, Czarna Kostka - rezultat przebudowy typowego domu jednorodzinnego z lat 70. autorstwa architektów z Kameleon labMateriały pracowni

Dlatego też przebudowa domu z lat 60., 70. czy 80. często idzie w parze z jego rozbudową. tak było także w przypadku wrocławskiego domu, którego przebudowę zaprojektowała pracownia Kameleon lab. Od północy przybyła tutaj nowa strefa wejściowa oraz sypialnia rodziców, od południa wysoka na dwie kondygnację strefa dzienna. Pierwsze piętro zostało zaplanowane jako przestrzeń dla dzieci.

przebudowa kostki, dom kostka, Czarna Kostka - rezultat przebudowy typowego domu jednorodzinnego z lat 70. autorstwa architektów z Kameleon labMateriały pracowni

przebudowa kostki, dom kostka, Czarna Kostka - rezultat przebudowy typowego domu jednorodzinnego z lat 70. autorstwa architektów z Kameleon labMateriały pracowni

Totalnej metamorfozie zostały poddane także elewacje, które zyskały odważny czarny kolor z mocnymi akcentami w kolorze limonki.

Zastosowaliśmy tę inwersję kolorystyczną i zmianę materiałową, gdyż według nas czarna kostka lepiej wpisuje się w kontekst ciemnoszarych starych domów w sąsiedztwie - opisują budynek autorzy projektu przebudowy.

Dom przed przebudowąDom przed przebudową - Materiały pracowni

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

4 Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70. Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70. Zalewski Architecture Group / fot. Tomasz Zakrzewski

Cube-2-x - Zalewski Architecture Group

Ograniczony budżet nie pozwolił na radykalne zmiany w projekcie. Mimo to udało się także w tym przypadku odmienić bryłę budynku i nadać jej nowoczesnego charakteru. Architekci postawili na wyraźne odróżnienie części starej i nowoprojektowanej. Bryła z lat siedemdziesiątych, została nieco uporządkowana i pomalowana na kolor grafitowy. Nowa część to skontrastowane ze starą częścią białe, układające się w dynamiczną formę prostopadłościany.

Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70.Zalewski Architecture Group / fot. Tomasz Zakrzewski

Takie rozwiązanie spowodowało, że powiększona bryła nie zdominowała przestrzeni i nie przygniotła swym ciężarem ogrodu. Dla efektu rozrzeźbienia formy zostały one przekręcone względem siebie oraz ustawione na słupkach fundamentowych, co dodało im lekkości i spowodowało optyczne wrażenie odrywania się budynku od ziemi.

Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70.Zalewski Architecture Group / fot. Tomasz Zakrzewski

Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70. - rzut parteruZalewski Architecture Group

Niewielkie zmiany pojawiły się także we wnętrzach budynku. Nowe skrzydło pozwoliło powiększyć strefę dzienną, która otacza klatkę schodową prowadzącą na pierwsze piętro. Tutaj także zlokalizowano nowe wejście do budynku, które wcześniej znajdowało się od strony ogrodu.

Dom Cube-2-box - modernizacja kostki z lat 70. - stan przed modernizacjąZalewski Architecture Group

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

5 Modernizacja domu kostki w Tychach Modernizacja domu kostki w Tychach RS+, fot. Tomasz Zakrzewski http://archifolio.pl

Dom w Tychach - RS+

Kolejnym mankamentem typowej kostki są... balkony. Coś, co w bloku jest rarytasem, w domu jednorodzinnym, w którym mamy dostęp do prywatnego ogrodu - zwyczajnie się nie sprawdza. Jaką frajdą jest krzesełko ustawione na niedużym betonowym występie, gdy w tym samym czasie można położyć się na hamaku w cieniu drzew i przy pachnących krzewach?

Modernizacja domu kostki w TychachRS+, fot. Tomasz Zakrzewski http://archifolio.pl

Dlatego bardzo często balkony w wyniku modernizacji są usuwane. Wyjątek stanowią te, zlokalizowane przy strefie dziennej. Aby lepiej je zintegrować z ogrodem i zamienić w prawdziwy wypoczynkowy taras często zwiększa się ich powierzchnię, likwiduje barierki i jeśli jest to możliwe wyrównuje z poziomem ogrodu, a jeśli nie - wąskie schodki zamienia się w zajmujące całą szerokość tarasu amfiteatralne stopnie, które mogą służyć za dodatkowe siedzisko.

Modernizacja domu kostki w TychachRS+, fot. Tomasz Zakrzewski http://archifolio.pl

Modernizacja domu kostki w Tychach - rzut parteruRS+, fot. Tomasz Zakrzewski http://archifolio.pl

W tyskim domu przebudowanym wg projektu pracowni RS+ na głównym tarasie powstał powiększony salon, a nowy taras wypuszcza się głębiej w ogród i schodzi na trawnik szerokimi stopniami. Wewnętrzny garaż został zamieniony na pokój gościnny - samochody parkują teraz w nowym budynku garażowym z dwoma stanowiskami postojowymi. Architekci zdecydowali się także na wprowadzenie w nowych częściach horyzontalnych elementów, które poprawiają proporcje całej bryły i optycznie wiążą ją z ogrodem. Pojawiły się też drewniane pergole, które rozbijają duże powierzchnie ścian, a  jednocześnie ocieplają wizualnie biało-szarą bryłę.

Modernizacja domu kostki w Tychach - dom przed przebudowąDom przed przebudową - RS+, fot. Tomasz Zakrzewski http://archifolio.pl

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

6 Dom w Wolsztynie Dom w Wolsztynie PL Architekci

Dom w Wolsztynie - PL Architekci

Wolsztyńska przebudowa napotkała na jeszcze jedno zagadnienie, które nie zawsze występuje w chaotyczne i przypadkowej zabudowie polskich przedmieść. Tutaj wszystkie budynki zostały rozplanowane pod kątem do istniejącej drogi tworząc interesującą i dynamiczną całość. Aby nie zepsuć tej ciekawej kompozycji architekci z pracowni PL architekci zdecydowali się nowe części wycofać wgłąb działki pozostawiając frontową elewację w dotychczasowym położeniu i układzie względem drogi.

Dom w WolsztyniePL Architekci

Niedawna przebudowa wnętrz była też przyczyną, dla której inwestor nie chciał ingerować w układ i wielkość istniejących otworów okiennych. Jak więc zmodernizować elewację aby nadać jej nowoczesnego charakteru? Postawiono na śmiałe rozwiązanie i większa część frontowej elewacji została zabudowana łamaczami światła. Wąskie listewki nie ograniczają w znaczącym stopniu ilości światła we wnętrzu, z poziomu ulicy zaś rysują się jako nowa jednolita struktura, która zmienia swój światłocień wraz z ruchem słońca.

Dom w WolsztyniePL Architekci

Dom w WolsztyniePL Architekci

Pozostała część bryły została utrzymana w bieli i jasnych szarościach. Buduje to ciekawy kontrast pomiędzy ciemną elewacją frontową a resztą budynku. jasne barwy pozwoliły też optycznie zmniejszyć i schować nową część budynku, w którym cała uwaga skupia się na trzymającej rytm skośnych elewacji frontowej ścianie budynku.

Dom w Wolsztynie przed przebudowąDom w Wolsztynie przed przebudową, PL Architekci

7 Dom w Grotnikach Dom w Grotnikach Deigie Architekci

Dom w Grotnikach - Deigie Architekci

Domy typu kostka - w swoich ideowych założeniach opierały się na stylistyce modernizmu. Ale jak to zwykle bywa - diabeł tkwi w szczegółach. Często inspiracja ograniczała się jedynie do prostopadłościennej formy. Proporcje, czy układ niestety gdzieś się gubiły. Do tego dochodziły problemy z wykonawstwem i często domorosłe ornamenty, które starały się zakryć wolną przestrzeń. Czasami więc wystarczy nieco poprawić elewacje, popracować nad proporcjami i wcale nie trzeba dokonywać kosztownej przebudowy.

K15Q=~H$[KATas~M;BynDZK5GBNk:9=RG?3KU0h1Deigie Architekci

Dobrym przykładem może być tutaj Dom w Grotnikach, który został zmodernizowany według pracowni Deigie Architekci. Właściciele domu nie chcieli jego rozbudowy, a jedynie odświeżenia jego wizerunku. Wnętrza miały pozostać w niezmienionym układzie, do pozostawienia byłą także niedawno wymieniona stolarka okienna. Wydawałoby się, że pole manewru jest bardzo ograniczone, a jednak dom z postpeerelowskiej kostki zmienił się w elegancką modernistyczną willę.

DoDeigie Architekci

Poprawione zostały proporcje budynku. Nieco wcięte przyziemie zyskało dodatkową warstwę docieplenia i zostało zlicowane z pozostałą powierzchnią ścian. Nieznacznie też podwyższono budynek dodając ściankę która przesłoniła niezbyt atrakcyjny dach o spadku 10 stopni. Istniejąca stolarka została przemalowana na grafitowy kolor, który pojawił się także na pasach podkreślających geometryczność elewacji. Największa zmiana czekała elewację frontową, która została przesłonięta drewnianym rusztem z modrzewia syberyjskiego. Z brzydkiego kaczątka dom zmienił się w pięknego łabędzia.

Dom w Grotnikach - stan przed modernizacjąDom w Grotnikach przed przebudową - Deigie Architekci

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

8 Lepsza Kostka w Poznaniu Lepsza Kostka w Poznaniu fot. Agnieszka Liguz | www.re-arch.pl

Lepsza Kostka, Poznań - PL+ Paweł Litwinowicz

Na szarości postawiono także w przypadku tej kostki z Poznania. Biel i szarość, a nawet czarny to bardzo modne ostatnio kolory, które coraz śmielej wkraczają na elewacje naszych domów. Po zachłyśnięciu się kolorem i powstałym między innymi w wyniku kolorystycznego szaleństwa chaosem architekci i inwestorzy zatęsknili za uporządkowaną kolorystyką i przestrzenią.

Lepsza Kostka w Poznaniufot. Agnieszka Liguz | www.re-arch.pl

Bryła budynku zyskała jednolitą szarą elewację rozświetloną bielą stolarki okiennej i dwóch bram garażowych. Biel znalazła się także we wnękach okiennych powiększając optycznie okna i odbijając do wnętrza większą ilość światła.

Uporządkowane zostało także wnętrze - wyburzona została część ścian działowych. Pojawiło się także rozwiązanie w postaci ruchomej ścianki która oddziela salon od jednego z pokoi. Takie rozwiązanie daje możliwość powiększenia salonu o dodatkowe 12 metrów kwadratowych.

Lepsza Kostka w Poznaniufot. Agnieszka Liguz | www.re-arch.pl

Lepsza Kostka w Poznaniufot. Agnieszka Liguz | www.re-arch.pl

Kupując dom - inwestorzy planowali jego wyburzenie - przeciekający dach, zamurowane okna i pustostan, który od kilku lat podupadał w ruinę raczej nie dawał wielkich nadziei na ładne i nowoczesne lokum. Okazało się, że wystarczy remont i wprowadzenie nowego prządku.

Przed przebudowąźródło: PL+ Paweł Litwinowicz

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

9 Dom-kostka pod Poznaniem Dom-kostka pod Poznaniem fot. PL.architekci

Dom kostka pod poznaniem - PL Architekci

A jak poradzić sobie podczas przebudowy? Rodzina mieszkająca w tym domu znacznie powiększyła się od lat siedemdziesiątych. Trzypokoleniowa rodzina potrzebowała dodatkowej przestrzeni. Postanowiono więc dom rozbudować powiększając jego powierzchnię z niecałych 100, do blisko 300 m kw. Aby rodzina nie musiała się wyprowadzać na czas remontu - najpierw została zbudowana i wykończona nowa część i dopiero gdy była gotowa rozpoczęła się przebudowa istniejącego budynku.

Dom-kostka pod Poznaniemfot. PL.architekci

Poza zbyt małą powierzchnią problemem w tym przypadku był także hałas pochodzący z ruchliwej ulicy przy której znajdował się budynek. Postanowiono więc maksymalnie odwrócić dom w stronę ogrodu. Część okien od ulicy została zamurowana, za to pojawiły się nowe okna otwierające wnętrza na pozostałe kierunki.

Dom-kostka pod Poznaniemfot. PL.architekci

Dom-kostka pod Poznaniemfot. PL.architekci

W przebudowanym domu pojawiła się część garażowa, wygodna strefa dzienna z przestronną kuchnią, salonem i jadalnią, które z ogrodem połączył taras. Problemem była specyfika "gierkowskich domków" - ich parter był wyniesiony wysoko ponad ziemię, dlatego by ułatwić mieszkańcom korzystanie z ogrodu, taras wzbogacono o szerokie schody.

Dom-kostka pod Poznaniemfot. PL.architekci

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

10 Casa Sasso Casa Sasso proj. 57STUDIO, fot. Mauricio Fuertes

Kostka z Chile - 57STUDIO

Problematyka starych, nieciekawych budynków to oczywiście nie tylko polska specyfika. jak z podobnym problem architekci radzą sobie za granicą? Przykładem może być metamorfoza domu z Chile, który z trochę nudnego i zwykłego budynku przemienił się w odważna i ogniście czerwoną bryłę.

Casa Sassoproj. 57STUDIO, fot. Mauricio Fuertes

Młode małżeństwo, będące właścicielami domu postanowiło otworzyć własny salon fryzjerski. Architekci zdecydowali o wyraźnym rozdziale funkcji. Zakład pojawił się w nowej części zlokalizowanej od strony ulicy. To ułatwia klientom dojście, a przy okazji odgradza część prywatną domu i działki.

Casa Sassoproj. 57STUDIO, fot. Mauricio Fuertes

Casa Sassoproj. 57STUDIO, fot. Mauricio Fuertes

Przebudowana została także część mieszkalna. Na elewacji pojawiły się duże przeszklenia. Część z nich wykonana został w systemie bezramowym - to ciekawe wizualnie rozwiązanie ma jednak zasadniczą wadę. Takiego "okna" nie można otworzyć. Prawdziwymi oknami są więc tutaj niektóre z czerwonych paneli, które można otwierać, tak aby do wnętrz mogło dostawać się świeże powietrze.

Casa Sasso - dom przed przebudowądom przed przebudową fot. 57STUDIO

Więcej o tej przebudowie przeczytasz TUTAJ >>>

Komentarze (50)
Sposób na kostkę. 10 niezwykłych metamorfoz domów z czasów PRL
Zaloguj się
  • Oceniono 71 razy 27

    Nie podoba mi się taka stylistyka. Piony, poziomy, wszystko jakieś takie fabryczne, nieludzkie, wnętrza też. Co ciekawe jestem (byłym) architektem wnętrz. Takie coś też bym zaprojektowała. Ale nie dla siebie. I najczęściej takie zero zieleni wokół. Tylko sterylne trawy, ogródki zen takie. I te puste wielkie przestrzenie - jak w hali produkcyjnej. Każdy ma swój gust wiadomo, ale ja dla siebie wolałabym magiczny nieduży domek, z mnóstwem zakamarków, może trochę ciasnawy, łatwy do ogrzania, z ukochanymi przedmiotami, z historią i dzikim Tajemniczym Ogrodem. Idealny do marzeń i rozpieszczania przyjaciół i kochanych zwierzaków. Te to takie trochę prosektoryjne. Moda rozumiem i ja też przechodziłam okres fascynacji, ale tak w głębi serca to tkwi stareńka chatka baby jagi ;) Odważnie to jest w moim zawodzie się do czegoś takiego przyznać. Serio...

  • tom_aszek

    Oceniono 25 razy 21

    "Dom został więc powiększony do 300 metrów.(...) Architekci zdecydowali więc o wyburzeniu wewnątrz wszystkich działowych ścian i radykalnej przebudowie elewacji frontowej."

    Przecież powiększenie domu + wyburzenie środka = budowa nowego domu.
    Gdzie tu "modernizacja" i "przemiana"?

  • Oceniono 27 razy 19

    Chała. Ani jeden projekt nie komponuje się z otoczeniem. Szczytem absurdu jest ten z wycinanką, gdzie pół bliźniaka przebudowano, a drugie pół zostawiono po staremu. I jeszcze te połacie okien, które się w ogóle nie otwierają...

  • Gość: cgvbhnj

    Oceniono 24 razy 18

    Pierwszy dom jest spektakularny, ale wlasciwie zostal wybudowany od nowa.
    Pozostale - gdy obejrzy sie drugie czy trzecie zdjecie - okazuja sie okropne i czesto masakruja otoczenie.

  • Gość: bubu

    Oceniono 20 razy 16

    Dom z wycinanka. Wlasciciel pomalowal secesyjne meble na bialo? Przeciez widac z daleka , ze to syf jest a nie zadna secesja.

  • bobibobi15

    Oceniono 17 razy 15

    "Dom nie pasował do prestiżowej lokalizacji w Wilanowie", a obok kolejny klocek stoi...

  • Gość: Ewa

    Oceniono 18 razy 12

    Szczerze - to ta kostka rubika bardziej mi się podoba. Mały piętrowy domek z ogródkiem z kwiatami i kilkoma drzewkami.To co widzę to bezduszne gmaszysko, gdzie domownicy mogą się nie widzieć. cóż taka moda - smutne.

  • Gość: sajmona

    Oceniono 10 razy 10

    Już raz napisałam - szkło, styropian, sztruks!Wszystkie te ohydne domy wyglądają
    jak pawilony sklepowe lub poczekalnie dworcowe. Kto tak lubi mieszkać jak na
    scenie, tylko bilety sprzedawać , a potem zatrudnić sprzątaczki, aby myły te
    szklane połacie i broń Boże żeby ktoś tego dotykał. Zero dzieci, gości, kotów
    i psów. Siąść i...płakać .

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX