Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku - budynek jak wstęga [IKONY ARCHITEKTURY]

WG

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku to jedna z najważniejszych budowli XX wieku i prawdziwa ikona architektury. Otwarty w 1959 roku, zaprojektowany przez Franka Lloyda Wrighta budynek, od początku budził mnóstwo kontrowersji.

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Proj. Frank Lloyd Wright
Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Proj. Frank Lloyd Wright
Fot. Ajay Suresh from New York, NY, USA - Solomon R. Guggenheim Museum, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=79681134

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku

Pierwsze muzeum Fundacji Guggenheima otwarto w Nowym Jorku w 1939 roku. Kolekcja Solomona Guggenheima licząca dzieła największych mistrzów malarstwa impresjonistycznego, postimpresjonistycznego, wczesnego modernizmu i sztuki współczesnej, m.in. Picassa i Chagalla, szybko zaczęła się rozrastać. Wynajęte pomieszczenia przy 24 East Fifty-Fourth Street w Nowym Jorku nie były już w stanie pomieścić kolejnych dzieł sztuki.

W 1944 Solomon Guggenheim, założyciel fundacji, napisał list do Franka Lloyda Wrighta - ówczesnej największej gwiazdy amerykańskiej architektury. Nie wyobrażał sobie, aby ktoś inny niż autor słynnego domu Fallingwater mógł zaprojektować siedzibę muzeum. Koszta nie grały roli. Frank Lloyd Wright bez namysłu zgodził się na współpracę z nowojorskim kolekcjonerem. Zaczęto szukać miejsca, w którym stanąć miał budynek. Wybór padł na działkę w samym centrum Manhattanu, blisko Central Parku na rogu 89th Street i Fifth Avenue.

Od tego momentu do powstania muzeum minęło prawie 15 lat, architekt stworzył niemal 700 szkiców szukając odpowiedniej dla budynku formy. Guggenheim nie doczekał ukończenia muzeum - zmarł dziesięć lat przed jego otwarciem. Również sam Frank Lloyd Wright zmarł parę miesięcy przed otwarciem budynku w październiku 1959 roku.

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku architektura

Bryła muzeum Guggenheima w Nowym Jorku podzieliła krytyków. Przede wszystkim zakończony kopułą, nowoczesny budynek, przypominający zwiniętą białą wstęgę zwężającą się lekko ku dołowi, różnił się od typowej zabudowy Manhattanu. Podobno Frank Lloyd Wright miał stwierdzić, że dzięki nowemu muzeum pobliskie Metropolitan Museum of Art (wybudowane w 1880 roku) będzie wyglądać jak "protestancka stodoła".

Wewnątrz galeria przybiera skręconą formę - wystawy umieszczane są wzdłuż rampy w kształcie helisy (niektórzy uważają, że Wright inspirował się klatką schodową w Muzeach Watykańskich, zaprojektowaną w 1932 roku przez Giuseppe Momo). Rotundę rozświetla jedynie okno umieszczone w suficie. Krytycy projektu Wrighta zarzucali, iż taka konstrukcja uniemożliwia prawidłowe rozmieszczenie ekspozycji (delikatnie zakrzywione ściany powodują, że płótna odstają od ścian) a dzieła sztuki nie są odpowiednio doświetlone. Tuż przed otwarciem muzeum aż 21 artystów ( w tym Wilem de Kooning i Robert Motherwell) napisali protest przeciwko takiej ekspozycji ich prac. Pojawiły się też głosy, iż budynek stał się na tyle znany, iż przyćmiewa znajdujące się w nim eksponaty.

W 1992 roku do bryły Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku dobudowano nową część autorstwa biura Gwathmey Siegel & Associates Architects, co uznano za profanację projektu Wrighta. Powstała prostopadłościenna wieża, wyższą od zaprojektowanej przez Wrighta bryły. Przy okazji prac nad nową konstrukcją, odnowiono także wnętrza muzeum. Generalny remont Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku miał miejsce w latach 2005-2008. Usunięto wiele pęknięć, zabezpieczono konstrukcję, wymieniono świetliki, okna i drzwi. Fasada została odnowiona i pomalowana (usunięto 11 warstw farby).

W 2019 roku muzeum, wraz z siedmioma innymi budynkami projektu Franka Lloyda Wrigta wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO>>

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku wirtualne zwiedzanie

Od kilku lat dzięki akcji Google Arts & Culture możliwe jest wirtualne zwiedzanie Muzeum Guggeheima w Nowym Jorku. W wirtualnej kolekcji znajdziemy ponad 200 dzieł sztuki z kolekcji muzeum. Możemy także dokładniej przyjrzeć się zaprojektowanemu przez Franka Lloyda Wrighta budynkowi i przejść się słynną rampą.

Link do wirtualnego spaceru znajdziecie tu>>

Le Corbusier nazwał Manhattan "wertykalnym miastem pełnym niewyobrażalnych diamentów". Strzeliste wieżowce stłoczone jeden obok drugiego są znakiem rozpoznawczym nowojorskiej dzielnicy. Biała betonowa "wstążka", która stanęła na rogu 89-tej ulicy i Piątej Alei w 1959 roku, to nie tylko wyjątkowy dla Manhattanu budynek. Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku to również jedna z najważniejszych budowli ubiegłego wieku.

Muzeum Goggenheima w Nowym Jorku - ciekawostki:

  • W 2013 roku Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku odwiedziło prawie 1,2 mln osób
  • W pierwszych projektach z 1945 roku, Frank Lloyd Wright zaproponował pokrycie muzeum czerwonym marmurem. Solomon Guggenhim i jego doradczyni Hilla von Rebay nie wyrazili na to zgody
  • Wnętrze muzeum jest malowane prawie codziennie. Pracownicy odpowiedzialni są za "drobne poprawki" - białą farbą zamalowują rysy na ścianach
  • Rampa ma 461 metrów długości
  • Na fasadzie Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku znajduje się mała czerwona płytka z inicjałami Frianka Lloyda Wrighta. Architekt kazał wypalić 25 takich ceramicznych płytek. Oznaczał nimi budynki, które zostały wykonane dokładnie według jego projektu. Dodatkowo tylko na płytce znajdującej się w nowojorskim muzeum umieszczono nazwisko generalnego wykonawcy
Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku w budowie - 1957 rok.
Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku w budowie - 1957 rok.
Fot. Gottscho-Schleisner, Inc., photographer (domena publiczna)

Skomentuj:

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku - budynek jak wstęga [IKONY ARCHITEKTURY]