High Line - park na trasie dawnej linii kolejowej w Nowym Jorku [IKONY ARCHITEKTURY]

lgoczek/ WG

High Line w Nowym Jorku to bez wątpienia realizacja, którą warto znać. Dawną kolejową estakadę kolejową, zamieniono w wiszący 10 metrów nad ziemią park. Tym samym, w środku zatłoczonego miasta powstała prawdziwa oaza zieleni. To prawdziwa ikona współczesnej architektury krajobrazu.

High Line w Nowym Jorku
High Line w Nowym Jorku
Fot. Andrew F. Kazmierski / shutterstock

High Line - Nowy Jork

W 2014 roku otwarto ostatni etap High Line - jednego z najbardziej oryginalnych parków na świecie. Powstał on na dawnej estakadzie kolejowej, przebiegającej przez 22 przecznice Nowego Jorku wzdłuż zachodniego Manhattanu. Zazielenienie nieczynnych torów, na długości 2,33 km, to pomysł grupy zapaleńców (Przyjaciół High Line), którzy uratowali infrastrukturę dawnej linii kolejowej przed rozbiórką. Inwestycja kosztowała prawie 223 miliony dolarów. Dziś High Line stał się prawdziwą atrakcją turystyczną miasta.

High Line - historia

Historia samej linii zaczyna się w 1847 roku. Władze miasta zdecydowały się na poprowadzenie linii kolejowej przez Manhattan, aby umożliwić swobodny przepływ towarów z Albany. Niestety, zaraz po jej otwarciu nasiliły się wypadki, ponieważ piesi masowo wpadali pod pociągi jadące środkiem ulicy. Wypadków śmiertelnych było tak dużo, że 10 Aleja w slangu Nowojorczyków stała się "Aleją Śmierci". Po wielu latach debat w 1929  roku zdecydowano się na budowę estakady. Konstrukcja miała mieć 13 mil długości i wyeliminować 105 skrzyżowań pomiędzy koleją a okolicznymi ulicami. Postanowiono, że w celu uniknięcia niekorzystnych efektów związanych z estakadami - linia będzie biec przez budynki. Pociągi towarowe wjeżdżały w całości do magazynów i fabryk z estakady, korzystając z licznych rozjazdów. Całość kosztowała 150 milionów dolarów, czyli około 2 miliardy obecnych dolarów.

Zobacz także: Vessel: wertykalna trasa spacerowa w Nowym Jorku otwarta>>

Tak wyglądała High Line przed przebudową
Tak wyglądała High Line przed przebudową
Fot. Jim.henderson / domena publiczna

High Line - upadek linii kolejowej

Pod koniec lat 50. XX w. linia podupadła, nie wytrzymując konkurencji z ciężarówkami. Kryzys energetyczny dokończył dzieła zniszczenia i regularne połączenia zawieszono. Linia zarosła krzakami, później drzewami. W latach 80. XX wieku grupa inwestorów usiłowała nawet wyburzyć estakadę, co częściowo zostało wykonane. W końcu w 1999 roku roku grupa entuzjastów (Przyjaciół High Line )ocaliła estakadę wpadając na pomysł, aby uczynić z niej park w centrum Nowego Jorku. Sami ogłosili konkurs urbanistyczny, cieszący się dużym zainteresowaniem. Zwyciężyli James Corner Field Operations, Diller Scofidio + Renfro i Piet Oudolf. Zadowolone z rezultatów konkursu, miasto postanowiło odkupić teren i zrealizować zwycięską koncepcję.

High Line - park

Idea była prosta - uczynić z estakady promenadę, która by była wspólną przestrzenią publiczną zarówno dla Nowojorczyków jak i turystów. Z gwarnych ulic będzie można przenieść się w zieleń i ciszę parku na estakadzie, przestrzeń pozbawioną samochodów. Z góry będzie widać rzekę Hudson, wieżowce Manhattanu oraz niewidoczne z poziomu ulicy krajobrazy.
 
W 2006 roku rozpoczęto przebudowę linii kolejowej,  a już w 2009 otwarto pierwszą nowego parku. Drugi etap High Line udostępniono w 2011 roku, a trzeci (ostatni) trzy lata później. Przestrzeń uprzątnięto, oznaczono tory, zdjęto je, oczyszczono i umieszczono w tych samych miejscach - tym razem zastępując je częściowo układającym się w opływowe kształty marmurze i granicie. Jednocześnie kamień będzie stworzył przejścia oraz unikalny system ławek wzorując się na układach zwrotnic. Na górę można wejść poziomu ulicy poprzez liczne schody wybite na środku estakady, przechodząc przez jej nitowane stalowe wnętrze. Starano się zachować jak najwięcej z pierwotnego kształtu linii, dbając jednak o przyjazność wspólnej przestrzeni. Jednocześnie prywatni deweloperzy wykupili budynki stojące na linii i kolejno rewitalizują je, przerabiając na apartamenty
 
Transformacja High Line spowodowała, że zapuszczona okolica stała się najgorętszym miejscem na rynku nieruchomości w Nowym Jorku. Ta inwestycja to wzorcowy sposób przywrócenia opuszczonego miejsca mieszkańcom.
 

High Line w Nowym Jorku
High Line w Nowym Jorku
Fot. Pit Stock / Shutterstock

Skomentuj:

High Line - park na trasie dawnej linii kolejowej w Nowym Jorku [IKONY ARCHITEKTURY]