Serbia: klejnot brutalizmu. Wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower) w Belgradzie [CZERWONY URBEX]

Redakcja Pressland/WG

Dla wielu wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu jest najbrzydszym budynkiem na świecie. Dla niektórych to klejnot brutalizmu. Dominujący nad Belgradem, 140-metrowy drapacz chmur budzi mieszane uczucia, ale nie można pozostać wobec niego obojętnym. Zaprojektowany w 1977 roku dla firmy Genex, od czasu bombardowań NATO w latach 90. jest obrazem upadku.

Genex Tower (Zachodnia Brama Belgradu) w Belgradzie
Genex Tower (Zachodnia Brama Belgradu) w Belgradzie
Fot. By Błażej Pindor - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7686393

Wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu (zwany również Genex Tower), zaprojektowany przez serbskiego architekta Mihajlo Mitrovicia, powstawał w latach 1977-1980. Ogromna, betonowa budowla stanęła w dzielnicy Novi Belgrad, przy drodze prowadzącej z lotniska im. Nikoli Tesli do centrum miasta. 140-metrowy wieżowiec miał być symbolem nowoczesnej, prężnie rozwijającej się Jugosławii. Bramą do Belgradu. Do tej pory jest to drugi co wysokości (po Ušće Tower) budynek w mieście.

Genex Tower składa się z dwóch wież, z dwupoziomowym łącznikiem na szczycie. Jedna wieża ma 115 metrów (26 pięter) i pełniła funkcję biurowe. W drugiej, wyższej wieży (30 kondygnacji) znajdują się mieszkania. Na szczycie budynku zaprojektowano obrotową restaurację (jeden obrót trwał godzinę). Mechanizm jednak szybko przestał działać. Gości do restauracji przyciągał jednak spektakularny widok na miasto.

Inwestorem budynku był Genex (General Export) - największa firma w Jugosławii zajmująca się eksportem. W latach 80. roczna sprzedaż wynosiła 6 miliardów dolarów. Pracownicy firmy Genex zajmowali całą wieżę biurową. Po upadku firmy, pod koniec lat 90., biurowiec w dużej mierze opustoszał. Restauracja też jest już nieczynna.

Betonowy kolos, perła brutalistycznej architektury aż błaga o remont.

Genex Tower  (Western City Gate) w Belgradzie
Genex Tower (Western City Gate) w Belgradzie
Fot. Lawrence Jesterton - http://www.fotopedia.com/items/vYkSoW6BM38-So4SmUL3Pl4, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17807661

To kolejna odsłona naszego cyklu, realizowanego wspólnie z "ARTE po polsku". W każdą środę przedpremierowo na serwisie Bryla.pl obejrzycie kolejne odcinki programu Czerwony Urbex. Zajrzymy do opuszczonych, tajemniczych obiektów w Niemczech, Albanii, Mołdawii, Bułgarii, Chorwacji, Gruzji i Serbii.

Zobaczcie poprzedni odcinek:

Cyrk w Kiszyniowie

Skomentuj:

Serbia: klejnot brutalizmu. Wieżowiec Zachodnia Brama Belgradu (Genex Tower) w Belgradzie [CZERWONY URBEX]