Budynki z drugiej ręki

buma25-01-2010 11:55

Wyobrażacie sobie Wawel z dobudówką albo nowoczesne skrzydło Zamku Królewskiego? Niemożliwe? Sposobów na romans stylów jest przecież tak wiele... W galerii przedstawiamy jedne z lepszych modernizacji i adaptacji zabytkowych budynków.

Księgarnia Selexyz Dominicanen. Architektoniczne sacrum czy profanum? Zamiast konfesjonałów półki z książkami. W takim kościele nikt nie będzie się nudził. Trzynastowieczna gotycka budowla z Maastricht zamieniona została w niezwykłą księgarnię. Metamorfozy dokonało holenderskie biuro Merkx + Girod. Zanim uczyniono z niszczejącego kościoła świątynię konsumpcji dokonano jego renowacji (Satijnplus Architecten), pamiętając by nowoczesny design wnętrza nie przysłaniał historii miejsca.

ff architekten — Zamek Freudenstein. Architektoniczna huba. Ze ścian średniowiecznego zamku niczym narośl wyrastają małe 'pudełkowe' okienka. Naszpikowane rzędem czarnych okienek wyglądających, jak wścibskie wizjery, mury średniowiecznej budowli kryją w sobie muzeum górnictwa. Niemiecki Freiberg, w którym mieści się muzeum, szczyci się najstarszą górniczą akademią na świecie. Odniesień do kopalnictwa szukali młodzi projektanci z niemieckiej pracowni AFF Architektem, którzy dokonali adaptacji zabytkowej budowli. Czarne, niczym kopaliny są dobudowane elementy - okna oraz nowoczesny pawilon znajdujący się na dziedzińcu. Panele, które pokryły posadzkę na dziedzińcu swym asymetrycznym kształtem przypominać mają elementy struktury chemicznej węgla.

dap studio — Biblioteka Publiczna Elsa Morante. Stalowa przystawka. Zanim do akcji wkroczyło włoskie biuro DAP Studio, dawna zabytkowa biblioteka (niegdyś kościół) w Varese we Włoszech niszczała. Ściany, podłoga oraz dach zostały zaatakowane przez wilgoć. Modernizację rozpoczęto od renowacji zabytkowego budynku. Nowa część, którą dobudowano do dawnego kościoła, została przeznaczona na pomieszczenia mieszczące nowoczesną aparaturę służącą do konserwacji starych woluminów. W ten sposób architekci uniknęli ingerowania w zabytkowy budynek oraz zbędnych wyburzeń i poprawek. Dobudowaną bryłę pokryto pomalowaną na biało perforowaną stalą. Jej kubiczny kształt zakłóca delikatne 'wcięcie' od strony starej biblioteki. Zabieg ten zmniejsza dystans pomiędzy 'starym' a 'nowym'. Dobudówka, by nie zakłócać architektonicznej symbiozy, wzniosła się na wysokość wieży kościelnej. Obydwa budynki wzajemnie się uzupełniają: starszy stanowi centrum, młodszy jego technologiczne zaplecze.

nieto sobejano — Rozbudowa muzeum w Moritzburgu. Techno - przykrywka. Projekt Nieto Sobejano to ukoronowanie zbiorów niemieckiego muzeum impresjonizmu. Instytucja mieszcząca się w XV - wiecznym zamku gotyckim, przeniosła się do zabytkowego budynku w 1904 roku. Muzeum ugościło się na zamku nic w nim nie zmieniając, aż do 2008 roku, kiedy zdecydowano się na rozbudowę. Hiszpański architekt zdecydował się na dobudowanie platformy na dachu zamku. Pomimo historycznej spuścizny i postawił się na stylistykę kontrastującą z ciężkimi obronnymi murami. Nowy dach dynamicznie wznosi się i obniża. Załamania podkreślają nowoczesnego ducha oraz pozwalają doprowadzić więcej światła do świetlików umieszczonych na dachu. Łącznikiem pomiędzy 'starym' i 'nowym' jest szklane uzupełnienie fasady, które powstało w miejscach, gdzie dawnego muru zabrakło. Stylistycznym nawiązaniem do platformy na dachu jest wykonany z tego samego materiału oraz według tej samej geometrii hol wejściowy, którego przedłużenie znajduje się na dziedzińcu zamku.

Nieto Sobejano Arquitectos, moritzburg — Rozbudowa muzeum w Moritzburgu. Projekt: Nieto Sobejano Arquitectos

edouard francois, paryż, hotel — Renowacja Fouquet's Barriere Hotel. Architektoniczna interpretacja. Francuski architekt Edouard Francois miał za zadanie odnowić wizerunek paryskiego hotelu. Budynek, który powstał w epoce barona Hausmanna w XIX wieku niczym nie wyróżniał się spośród podobnych kamienic znajdujących się w okolicy. Renowacja przebiegła pod hasłem COPY - EDIT: historyczne detale oraz nowoczesne akcenty tworzą spójną i interesującą całość. Architekt inspirował się fasadą zabytkowego hotelu, który znajduje się na rogu ulicy. Betonowa replika fasady oraz okien pokryła bryłę hotelu. szare, betonowe panele, które okryły hotel nie są dosłownym cytatem z przeszłości. Panele mają różną wielkość i różnią się natężeniem oraz odcieniami szarości. Dzięki temu elewacja nabiera bardziej współczesnego wymiaru i nikt nie ma wątpliwości, iż jest powstała przy użyciu nowoczesnych technologii. Monotonię szarej fasady przerywają prostokątne okna, które wyglądają niczym doklejone do budynku. Replika historycznych okien wykonana została z betonu, nowe okna natomiast wystają poza linię budynku i rozmieszczone są nieregularnie. Ten współczesny akcent jest łącznikiem pomiędzy starym a nowym. Nie tylko ożywia całość budynku, ale stanowi o jego indywidualnym charakterze.

Coop Himmelb(l)bau, gasometer B, austria, wiedeń — Gasometer B. Opakowany industrial. Pod koniec XIX wieku cesarz Franciszek Józef nakazał wybudować cztery zbiorniki na gaz koksowniczy, które miały magazynować zapasy dla miasta. W 1984 roku wraz z przejściem na gaz ziemny budynki przeszły na emeryturę. Dopiero dziesięć lat później zdecydowano się zaadaptować zbiorniki. Zadanie rozdzielono pomiędzy cztery pracownie. Gasometer B, który w mieszkaniówkę zmieniło biuro Coop Himmelb(l)bau, ukryty jest za trzema nowoczesnymi skrzydłami przytwierdzonymi do zabytkowej ceglanej fasady.

realarchitektur, berlin, beton, bunkier — Boros Penthouse. Bunkier sztuki. Pięciokondygnacyjny betonowy bunkier z czasów II wojny światowej na życzenie biznesmena i kolekcjonera sztuki Christiana Borosa, został przekształcony w galerię sztuki nowoczesnej. Budynek, który powstał w 1942 roku, miał służyć jako schron podróżnych niemieckich kolei. Wykonany ze wzmocnionego betonu kolos został wpisany na listę zabytków architektury. Niemieckie biuro Realarchitektur, które zajęło się modernizacją budowli, stary gmach pozostawiło nienaruszony. Jedyną ingerencją, na jaką pozwolili sobie architekci, było dobudowanie szklanego pawilonu na dachu budynku. Nowa powierzchnia przykryta ciężkim betonowym dachem to surowe, minimalistyczne wnętrza, w których mieszka niemiecki kolekcjoner.

herzog and de meuron, madryt, caixa forum — Caixa Forum. Jacques Herzog, Pierre de Meuron i Harry Gugger w roli chirurgów architektury. Z byłej madryckiej elektrowni architekci usunęli wszystkie niechciane moduły wieńcząc ceglany budynek nową częścią. Projektanci usunęli podstawę budynku zastępując ją czarnym nadzieniem - to pierwsza część budynku, 'podziemny świat', który sięga aż pod przylegający do niego plac. Nad nim znajduje się ceglana część byłej elektrowni, nad którą góruje rdzawa, geometryczna bryła. Caixa Forum towarzyszy zielony mur - wertykalny ogród, który powstał przy współpracy Patricka Blanca.

Zabytkowe budynki nie wszędzie są hołubione i pieczołowicie przywracane do pierwotnego stanu. Czasem dorzucenie nowego akcentu może wyjść bardziej na dobre, niż wierne kopiowanie przeszłości.

Architektoniczne "stare" w połączeniu z "nowym" nie raz zdało egzamin. Budynki nie tylko stają się młodsze, ale też bogatsze o nowe funkcjonalności. Nakładane na siebie warstwy nowoczesności i historii tworzą przestrzenie dialogu dla architektury. I to bardzo trudnego. Niejeden z architektów poległ próbując podołać tej układance. Zbytnia dosłowność nie popłaca, a ekstrawagancja i drastyczne środki zawsze mają wielu wrogów.

Sposobów na romans stylów jest wiele. Niektóre budynki wzbogaciły się o nową, niezależną część, inne o nowoczesną nadbudowę, czasem innowacyjne wnętrza kryją się w nienaruszonych murach. Niektórzy chcą całkowicie oderwać się od "starego". Szokują i wdzierają się (często dosłownie) w zastaną skorupę budynku czyniąc ją bardziej dynamiczną. Często dialog "starego" z "nowym" oparty jest na harmonii, wzajemnym uzupełnianiu i nie wchodzeniu sobie w drogę.

Architektura wymaga elastycznego myślenia, dostosowywanie zabytkowych budynków do ducha czasu i nowoczesnych technologii. Niekiedy bez drastycznej na pierwszy rzut oka interwencji, nie mogłoby się obejść. Recycling architektonicznych idei, wykorzystanie potencjału istniejących już budynków bywa inspirujące.

W GALERII przedstawiamy jedne z lepszych modernizacji i adaptacji zabytkowych budynków. Pochodzą one z książki "Build - On. Converted Architecture and Transformed Buildings" (pod redakcją Roberta Klantena i Lukasa Feireissa, wydawnictwo Gestalten, Berlin 2009), którą został zainspirowany artykuł.

Więcej o: