Wersal z dostawką

Na ostatniej konferencji prasowej Jean-Jacques Aillagon - dyrektor Muzeum Pałaców w Wersalu i Trianon (Musee des Chateaux de Versailles et de Trianon) ogłosił plany prac w zabytkowym kompleksie na najbliższe kilka lat. Obok trwającej właśnie konserwacji fasady Dziedzińca Marmurowego oraz przywrócenia XVII-wiecznego podziału dziedzińców, przedpole pałacu ma się wzbogacić o nowy element. Przez trzy lata ma on pełnić funkcję hallu wejściowego dla turystów, zanim zostanie ukończona modernizacja Pawilonu Dufour (ma on pomieścić centrum obsługi ruchu turystycznego).

Fot. Musee des Chateaux de Versailles et de Trainon

Na wizualizacjach zaprezentowano planowany wygląd dziedzińców po ukończeniu renowacji, podniesieniu poziomu dziedzińca królewskiego i restytucji podziału - tak zwanej "Grille Royale" - kraty rozebranej w XIX wieku, której główne części są już zamontowane i pozłocone.

fot. The Art Tribune

Zaprezentowano także koncepcję tymczasowego pawilonu wejściowego, którego architektura wzbudziła kontrowersje, a który ma stanąć przy lewym skrzydle pałacu, przed tak zwanym Pawilonem Dufour.

 
fot. The Art Tribune

Nie jest to pierwszy przypadek, gdy do budynku zabytkowego o dużej wartości "doczepiany" jest skrajnie nowoczesny element. Być może najlepszym przykładem takiego podejścia jest inny pałac królów francuskich w nieodległym Paryżu - Palais du Louvre.

Tam, w latach 1983-89 amerykański architekt chińskiego pochodzenia Ieoh Ming Pei zaprojektował do dziś wywołującą spory rozbudowę pomieszczeń muzealnych - podziemny dziedziniec Napoleona, który dostępny jest poprzez ogromną szklaną piramidę, otoczoną fontannami. Piramidzie towarzyszą dwie mniejsze, pełniące rolę świetlików.

fot. Musee du Louvre

fot. R. Gajda

Paryż powinien być już przyzwyczajony do takich kontrowersyjnych dodatków. Już w 1964 roku Marc Chagall pomalował plafon w Operze Paryskiej (obecnie Palais Garnier). Wzbudził on wówczas krytykę za całkowite zaprzeczenie neobarokowej architektury XIX-wiecznego gmachu, z drugiej strony zaś aplauz za odwagę podjęcia trudnego tematu i wyjścia z niego obronną ręką.

fot. R. Gajda

Przykłady na niekonwencjonalne podejście do obiektów zabytkowych mnożą się także za naszą zachodnią granicą.

W Berlinie, nieopodal nowego Bundeskanzleramtu w starym pałacyku znajduje się ambasada Szwajcarii , która w latach 1999-200 została powiększona o około połowę, zgodnie z projektem szwajcarskiej firmy Diener & Diener. Jednak zysk powierzchni to nic w porównaniu z ogromnym, zainteresowaniem, jakie wzbudziła nowa bryła dostawiona do starego budynku, stojącego w najbardziej prestiżowej części miasta, nad samą Szprewą.

fot. R. Gajda

Sprzed szwajcarskiej ambasady widoczny jest jeden z najważniejszych symboli zjednoczonych Niemiec - budynek Reichstagu, który obecnie mieści Bundestag - niższą izbę niemieckiego parlamentu. W konkursie architektonicznym na odbudowę spalonego w 1933 i odtąd nieużywanego budynku wyłoniono projekt Normana Fostera, który w znacznie mniejszym stopniu niż inne konkursowe propozycje nawiązuje do oryginalnej, XIX-wiecznej bryły.

fot. Library of Congress, Widok Reichstagu w 1870 roku

Zupełnie współcześnie potraktowane jest także wnętrze budynku mieszczące reprezentacyjne pomieszczenia Bundestagu, takie, jak między innymi sala posiedzeń.

fot. DBT/Studio Kohlmeier

Osobny temat zderzania starego z nowym jest nasilające się od niedawna u nas, a na Zachodzie obecne od dłuższego już czasu rewaloryzowanie zespołów przemysłowych z jednoczesnym przekształcaniem ich na inne cele. Chyba najlepszym przykładem jest opisywana w Bryle adaptacja a w niedługiej przyszłości rozbudowa o zupełnie nowoczesną strukturę elektrowni Bankside w Londynie, która obecnie mieści galerię Tate Modern.

Warto dodać, że także w Polsce znajdziemy kilka interesujących przykładów uzupełniania budynków lub całych przestrzeni miejskich o obiekty skrajnie odmienne niż otoczenie. Najlepsze tego typu rozwiązania pokażemy w Bryle już niedługo.